Écriture galik
L'écriture galic ou écriture ali (pour Isaac Taylor, du sanskrit ka-lekah[1] ; ᠠᠯᠢ
ᢉᠠᠯᠢ
ᠦᠰᠦᠭ khalkha : Али-гали үсэг, MNS : ali-gali üseg ; tibétain : ཨ་ལི་ཀ་ལི།, Wylie : a li ka li, THL : ali kali ; mandchou : ᠠᠯᠢ
ᡬᠠᠯᠢ, trans. : ali kali, chinois : 阿礼嘎礼字母 ; pinyin : ) est un alpha-syllabaire qui étend l'écriture mongole et mandchou.
Elle est créée en 1587, par le savant et traducteur mongol, Ayush Güshi, inspiré par Sonam Gyatso, le IIIe dalaï-lama[2],[3].
Au XVIIe siècle, les Kalmouks oïrats (ou Euleuts), apporte une version simplifiée du galik avec eux, au bord de la Volga (aujourd’hui, Kalmoukie)[1].
Dans certains, termes, tels que uɣiɣ-a, le ɣ a été confondu avec le ṣ dans certains dictionnaires mongols (Kovalevski, Weller) en raison de se ressemblance dans l'écriture Galik[4].
Notes et références
- (Taylor 1883, p. 302)
- ↑ (Otgonbayar 2008, p. 27)
- ↑ (Dalai 2011, p. 38)
- ↑ Ligeti 1930, p. 135.
Bibliographie
- (de) Otgonbayar Chuluunbaatar, Einführung in die mongolischen Schriften, Buske, (ISBN 978-3-87548-500-4, lire en ligne)
- (de) Michael Weiers (de), Die Entwicklung der mongolischen Schriften, Berlin, Springer, , p. 472
- (mn) Заяабаатар Далай, XIII-XVI зууны монгол бичгийн дурсгалын авиазүй, үгзүйн тогтолцоо, Улаанбаатар хот, Монгол У лсын Их Сургууль Монгол хэл, соёлын сургууль Хэ лшинжл э лийн тэнхим, (ISBN 978-9-99294-918-4, présentation en ligne)
- (zh) 泰亦赤兀惕·满昌, 蒙古族通史, 辽宁民族出版社, (ISBN 978-7-80644-930-1)
- (en) Isaac Taylor, The Alphabet: An Account of the Origin and Development of Letters, Kegan Paul, Trench, (lire en ligne)
- (en) Mårten Söderblom Saarela, The Early Modern Travels of Manchu: A Script and Its Study in East Asia and Europe, University of Pennsylvania Press, (ISBN 978-0-8122-5207-1, lire en ligne)
- Louis Ligeti, « La collection mongole Schilling Von Canstadt à la bibiliothèque de l'institut », Toung pao, Leiden, Brill, vol. 27, , p. 120-178 (BNF 34471359, lire en ligne)
Liens externes
- Portail de l’écriture
- Portail du monde mongol
- Portail du monde chinois
- Portail de la Chine
