Ład serca

Ład serca – powieść Jerzego Andrzejewskiego opublikowana najpierw w czasopiśmie „Prosto z Mostu” w 1937, a następnie w postaci książkowej w 1938[1].

Akcja powieści rozgrywa się w ciągu jednej nocy w białoruskiej wiosce Sedelniki[2], w której splatają się losy kilkorga ludzi, którzy muszą dokonać wyboru pomiędzy dobrem a złem. Głównym bohaterem jest katolicki ksiądz Siecheń, rozdarty wewnętrznie, próbujący wypełniać swoją rolę duszpasterza, wbrew słabości ludzi i niepojętości wyroków boskich. Bohater jest bezsilny i nie pojmuje działań opatrzności, stara się jednak utrzymać swoją wiarę.

Powieść porusza temat łaski i predestynacji do zbawienia, co sytuuje ją w metafizycznym nurcie prozy dwudziestolecia oraz zbliża do poglądów jansenistycznych[3]. Krytyka wskazywała na podobieństwo Ładu serca z utworami Georges’a Bernanosa i François Mauriaca[3]. Postrzegano powieść jako pierwszy polski utwór nawiązujący do rozwijającego się w Europie nurtu humanizmu katolickiego. Niektórzy z recenzentów ganili natomiast Ład serca za niezgodność z zasadami katolicyzmu – wskazywali na to, że zło w utworze jest znacznie mocniej akcentowane niż łaska i opieka Boga[4.1].

W 1938 roku utwór zajął pierwsze miejsce w plebiscycie „Wiadomości Literackich”, powieść zdobyła również Nagrodę Młodych Akademii Literatury, oraz zyskała Andrzejewskiemu opinię pisarza katolickiego[5]. Z kolei Czesław Miłosz w Zniewolonym umyśle interpretuje tę powieść, nie jako wyraz autentycznych przekonań autora, ale jako realizowanie pewnej konwencji wzniosłości[6]. Sam Andrzejewski po latach przyznawał, że w katolicyzmie próbował odnaleźć sens rzeczywistości, nie zdołał jednak do końca zaakceptować zasad tej religii[4.2].

Przypisy

  1. ↑ Anna Nasiłowska: Trzydziestolecie 1914-1944. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1995, s. 165. ISBN 83-01-11861-X.
  2. ↑ Grzegorz Gazda, Dwudziestolecie międzywojenne: słownik literatury polskiej, Wydanie pierwsze, Biblioteka Między Tekstami, Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Oświatowe : Wydawnictwo Słowo/obraz terytoria, 2008, s. 123, ISBN 978-83-7420-110-0.
  3. 1 2 Jerzy Kwiatkowski, Jan Wojnowski: Literatura Dwudziestolecia. Warszawa: Państwowe Wydaw. Naukowe, 1990, s. 295. ISBN 83-01-09928-3.
  4. Włodzimierz Maciąg Wstęp. W: Jerzy Andrzejewski: Miazga. Wrocław: Kraków : Zakład Narodowy im. Ossollińskich – Wydawnictwo, 2002. ISBN 83-04-04608-3.
    1. ↑ S. XI.
    2. ↑ S. XII.
  5. ↑ Bolesław Faraon: Prozaicy dwudziestolecia. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1974, s. 28.
  6. ↑ Włodzimierz Maciąg Wstęp. W: Jerzy Andrzejewski: Trzy opowieści. Wrocław: Kraków : Zakład Narodowy im. Ossollińskich – Wydawnictwo, 1998, s. XIX. ISBN 83-04-04457-9.

Bibliografia

  • Anna Nasiłowska: Trzydziestolecie 1914-1944. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1995. ISBN 83-01-11861-X.
  • Jerzy Kwiatkowski, Jan Wojnowski: Literatura Dwudziestolecia. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1990. ISBN 83-01-09928-3.
  • Włodzimierz Maciąg Wstęp. W: Jerzy Andrzejewski: Trzy opowieści. Wrocław: Kraków : Zakład Narodowy im. Ossollińskich - Wydawnictwo, 1998. ISBN 83-04-04457-9.
  • Włodzimierz Maciąg Wstęp. W: Jerzy Andrzejewski: Miazga. Wrocław: Kraków : Zakład Narodowy im. Ossollińskich – Wydawnictwo, 2002. ISBN 83-04-04608-3.
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.