Żmerynka

Żmerynka
Жмеринка
Ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo

 Ukraina

Obwód

 winnicki

Rejon

żmeryński

Powierzchnia

18,26 km²

Populacja (2019)

 

• liczba ludności

34 353[1]

Nr kierunkowy

+380 4332

Kod pocztowy

23100–23107

Położenie na mapie obwodu winnickiego
Mapa konturowa obwodu winnickiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Żmerynka”
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa konturowa Ukrainy, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Żmerynka”
Ziemia49°02′33″N 28°05′57″E/49,042500 28,099167
Strona internetowa

Żmerynka (ukr. Жмеринка) – miasto na Ukrainie, w obwodzie winnickim, siedziba władz rejonu żmeryńskiego. Położone na historycznym Podolu.

Ważny węzeł kolejowy[2][3].

Historia

Pierwsza pisemna wzmianka o osadzie pochodzi z XVIII wieku[4].

Do 1793 Żmerynka leżała w granicach województwa bracławskiego Korony Królestwa Polskiego, po czym została zagarnięta przez Rosję w II rozbiorze Polski.

Prawa miejskie od 1903[3].

W okresie walk o niepodległość Ukrainy 1917–1921 Żmerynka wielokrotnie przechodziła z rąk do rąk. Miasto przez 12 dni pełniło funkcję stolicy Ukraińskiej Republiki Ludowej. W 1920 znalazło się w granicach USRR, później w składzie Związku Radzieckiego[5].

W 1941 Żmerynka została zajęta przez Niemców, a następnie przekazana w zarząd Rumunii jako część tzw. Transnistrii[6]. Od marca 1944 ponownie pod kontrolą ZSRR[5]. Od 1991 w granicach niepodległej Ukrainy.

Zabytki

Najważniejszym zabytkiem Żmerynki jest dworzec kolejowy zbudowany pod koniec XIX wieku w stylu eklektycznym łączącym secesję z barokiem, uważany za jeden z najpiękniejszych dworców na Ukrainie[7][8][9].

Gospodarka

W mieście działają zakłady remontowe taboru kolejowego[10]. Ponadto w mieście rozwinął się przemysł tytoniowy, odzieżowy oraz futrzarski[10].

Demografia

  • 1926 – 19 560
  • 1939 – 23 703
  • 1959 – 29 368[2]
  • 1971 – 36 300[2]
  • 1989 – 41 080[3][11]
  • 2013 – 35 390[12]

Urodzeni w Żmerynce

Miasta partnerskie

Galeria

Przypisy

  1. ↑ Чисельність населення (за оцінкою) на 1 листопада 2019 року. Головне управління статистики у Вінницькій області. [dostęp 2025-11-03]. (ukr.).
  2. 1 2 3 Жмеринка // Большая Советская Энциклопедия. / под ред. А. М. Прохорова. 3-е изд. том 9. М., «Советская энциклопедия», 1972.
  3. 1 2 3 Жмеринка // Большой энциклопедический словарь (в 2-х тт.). / редколл., гл. ред. А. М. Прохоров. том 1. М., "Советская энциклопедия", 1991. стр.439
  4. ↑ Історія Жмеринки. [dostęp 2025-11-03]. (ukr.).
  5. 1 2 Історія. Жмеринська міська рада. [dostęp 2025-11-03]. (ukr.).
  6. ↑ Nicolae M. Popp: Transnistria. Incercare demonografie regionala. T. 2. Bucureşti: Biblioteca Revistei "Moldova Nouă", 1943, s. 197, seria: GEOGRAFIAPOLITICA. (rum.).
  7. ↑ Топ-9 найоригінальніших українських вокзалів. Український тиждень. [dostęp 2025-11-03]. [zarchiwizowane z tego adresu]. (ukr.).
  8. ↑ Ворота міста або найкрасивіші вокзали України. Рідна країна. [dostęp 2025-11-03]. [zarchiwizowane z tego adresu]. (ukr.).
  9. ↑ 15 найкрасивіших залізничних вокзалів України. igotoworld.com. [dostęp 2025-11-03]. [zarchiwizowane z tego adresu]. (ukr.).
  10. 1 2 Żmerynka, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2025-04-26].
  11. ↑ Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность городского населения союзных республик, их территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу. [dostęp 2025-11-03]. (ukr.).
  12. ↑ Чисельність наявного населення України на 1 січня 2013 року. Державна служба статистики України, 2013. [dostęp 2023-09-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-09-21)]. (ukr.).
  13. ↑ r, Sędziszów Małopolski ma pierwsze w swojej historii miasto partnerskie [online], Portal polsko-ukraiński, 4 marca 2016 [dostęp 2023-07-31] (pol.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.