Żyglin

Żyglin
część miasta
Ilustracja
Kościół Narodzenia NMP w Żyglinie
Państwo

 Polska

Województwo

 śląskie

Powiat

tarnogórski

Konurbacja

górnośląska

Miasto

Miasteczko Śląskie

W granicach Miasteczka Śląskiego

1973–75 i od 1994
(1975–94 w granicach Tarnowskich Gór)

Populacja (1931)
• liczba ludności


775

Strefa numeracyjna

(+48) 32

Kod pocztowy

42-610 Miasteczko Śląskie[1]

Tablice rejestracyjne

STA

SIMC

0944095

Położenie na mapie Miasteczka Śląskiego
Mapa konturowa Miasteczka Śląskiego, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Żyglin”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Żyglin”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Żyglin”
Położenie na mapie powiatu tarnogórskiego
Mapa konturowa powiatu tarnogórskiego, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Żyglin”
Ziemia50°29′13″N 18°56′52″E/50,486944 18,947778[2]

Żyglin (niem. Groß Zyglin; dawn. Cyglin Wielki[3]) – część miasta Miasteczko Śląskie położona w województwie śląskim w powiecie tarnogórskim w gminie Miasteczko Śląskie[4][5].

Leży w południowej części miasta, u zbiegu ulic Śląskiej, Brynickiej i Stacyjnej, gdzie drogi tworzą plac śróddrożny z Pomnikiem ku Czci Poległych w centrum.

Wraz z położonym na północ od niego Żyglinkiem (niem. Klein Zyglin) tworzy sołectwo Żyglin-Żyglinek, liczące w 2019 roku 1746 mieszkańców[6].

Nazwa

Nazwa miejscowości Żyglin pochodzi od słowa „żglić”, „żeglić”, tzn. wytapiać rudy żelaza. Według historyka Nehringa Żyglin zapisywano pierwotnie jako Sceglino, co w tłumaczeniu oznacza osadę samotnego człowieka wytapiającego rudę żelaza, a miejscowość miała istnieć już w 1065 roku. Podczas okupacji niemieckiej (1939–1945) planowano zmienić nazwy Żyglina na Zügeln, czego jednak nie wprowadzono w życie[7]. Stacja kolei normalnotorowej w Żyglinie w latach 1942–1945 nazywała się Großbirken[8].

Historia

Historycznie leży w większości na Górnym Śląsku. Od 1742 Cyglin Wielki należał do powiatu bytomskiego; posiadał własną parafię[3]. Od 1922 w Polsce i województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim[9]. W 1931 roku liczył 775 mieszkańców[10].

1 grudnia 1945 zniesiono gminę jednostkową Żyglin, włączając ją do nowo utworzonej zbiorowej gminy Żyglin w województwie śląskim[11], liczącej w 1946 roku 2004 mieszkańców[12]. W wykazach opartych na stanie administracyjnym po 1946 roku gmina Żyglin już nie występuje[13][14], a Żyglin stanowi odtąd jedną z pięciu gromad zbiorowej gminy Miasteczko Śląskie[15].

W związku z reorganizacją administracji wiejskiej jesienią 1954, Żyglin wszedł w skład nowej gromady Żyglin[16], której stał się siedzibą[17].

1 stycznia 1973 włączono go do miasta Miasteczko Śląskie[18], a 27 maja 1975 wraz z nim do Tarnowskich Gór[19]. Od 30 grudnia 1994 ponownie w granicach usamodzielnionego Miasteczka Śląskiego[20].

Port lotniczy i wypadek lotniczy

W odległości około 12 km od Żyglina usytuowany jest port lotniczy Katowice-Pyrzowice. Obsługuje loty pasażerskie i towarowe do portów lotniczych Polski i stolic Europejskich. 13 listopada 2011 roku na terenie lasu w Żyglinie, ok. 7 km od progu drogi startowej lotniska w Pyrzowicach spadł mały samolot lecący z Włoch, podchodzący do awaryjnego lądowania na lotnisku. 4 osoby na pokładzie straciły życie[21].

Zabytki

Przypisy

  1. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 772 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  2. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 164539.
  3. 1 2 Cyglin Wielki, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. I: Aa – Dereneczna, Warszawa 1880, s. 722.
  4. ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 4 sierpnia 2015 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2015 r. poz. 1636 (ISAP)).
  5. ↑ GUS. Rejestr TERYT.
  6. ↑ Nasze Miasto.
  7. ↑ Landkreis Beuthen-Tarnowitz.
  8. ↑ Miasteczko Śląskie Żyglin, [w:] Ogólnopolska Baza Kolejowa – bazakolejowa.pl [online] [dostęp 2020-02-28].
  9. ↑ Dz.U.Śl. 1922 nr 13, poz. 43.
  10. ↑ Skorowidz gmin Rzeczypospolitej Polskiej: ludność i budynki oraz powierzchnia ogólna i użytki rolne: na podstawie tymczasowych wyników drugiego powszechnego spisu ludności z dn. 9.XII 1931 r. Cz. 2, Województwa zachodnie / Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej.
  11. ↑ Rozporządzenie Wojewody Śląsko-Dąbrowskiego z dnia 27 listopada 1945 o podziale powiatu tarnogórskiego w województwie śląsko-dąbrowskim na gminy wiejskie i gromady (Katowice: Śląsko-Dąbrowski Dziennik Wojewódzki z dnia 22 grudnia 1945 r., Nr. 34, Poz. 456).
  12. ↑ GUS (1947). Powszechny Sumaryczny Spis Ludności z dn. 14 II 1946 r., Warszawa: GUS.
  13. ↑ Podział administracyjny Rzeczypospolitej Polskiej: Praca zespołowa pod redakcją prof. Stanisława Srokowskiego. Warszawa: Biblioteka Samorządowca Nr 77, 1948.
  14. ↑ Informator adresowy miast i gmin wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej. Warszawa: Instytut Wydawniczy Kolumna, 1948.
  15. ↑ Wykaz gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej: według stanu na z dnia 1 VII 1952 r.
  16. ↑ (Z wyłączeniem parceli nr nr kat. 1031/364 i 1028/360 z karty 1 obrębu Żyglin oraz parceli nr nr kat. 87/213 i 88/214 z karty 2 obrębu Świerklaniec).
  17. ↑ Uchwała Nr 23/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu tarnogórskiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 15 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 5 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 1 grudnia 1954 r., Nr. 10, Poz. 54).
  18. ↑ Dz. U. z 1972 r. Nr 50, poz. 327 (ISAP).
  19. ↑ Dz. U. z 1975 r. Nr 15, poz. 88 (ISAP).
  20. ↑ Dz. U. z 1994 r. Nr 132, poz. 671 (ISAP).
  21. ↑ Awionetka rozbiła się dolatując do lotniska w Pyrzowicach. Zginęły cztery osoby. Gazeta.pl, 2011-11-13. [dostęp 2011-11-13].

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.