ʻAisake Eke
 ʻAisake Eke (2015) | |
| Pełne imię i nazwisko |
ʻAisake Valu Eke |
|---|---|
| Data urodzenia |
26 grudnia 1960 |
| Premier Tonga | |
| Okres |
od 22 stycznia 2025 |
| Przynależność polityczna |
bezpartyjny |
| Poprzednik |
Samiu Vaipulu (p.o.) |
| Następca | |
ʻAisake Valu Eke – tongijski ekonomista i polityk, od 22 stycznia 2025 do 18 grudnia tego samego roku premier Tonga.
Życiorys
Ukończył studia ekonomiczne na Uniwersytecie Południowego Pacyfiku w Suvie, zaś w 2013 otrzymał doktorat na Uniwersytecie Południowego Queenslandu w Toowoomba[1]. W 2010 po raz pierwszy został wybrany do Zgromadzenia Ustawodawczego[2]. W styczniu 2014 został powołany na stanowisko ministra finansów[3]. W listopadzie tego samego roku został ponownie wybrany do parlamentu[4]. 6 marca 2017 zrezygnował ze stanowiska ministra, w związku z wyrażeniem rządowi wotum nieufności przez Zgromadzenie Ustawodawcze[5]. W przedterminowych wyborach parlamentarnych w 2017 nie uzyskał reelekcji parlamentarnej[6]. Po kolejnych wyborach w 2021 (w których odzyskał mandat poselski), był jednym z trzech kandydatów na premiera. Ostatecznie, parlament wybrał na to stanowisko Siaosi Sovaleni'ego[7]. 24 grudnia 2024, po rezygnacji Sovaleni'ego z dalszego kierowania gabinetem, ʻAisake Eke został wybrany przez Zgromadzenie Ustawodawcze na urząd premiera. Otrzymał wówczas 16 głosów, wobec 8 oddanych na jego kontrkandydata – ministra turystyki Viliami Latu[8][9].
22 stycznia 2025 Eke został oficjalnie powołany stanowisko szefa rządu przez króla Tupou VI[10]. 18 grudnia, niecały miesiąc po wyborach parlamentarnych, został zastąpiony przez Fatafehiego Fakafānuę[1] – w głosowaniu 40-osobowego parlamentu Eke uzyskał 10 głosów, a Fakanafua 16[2].
Przypisy
- 1 2 King Tupou VI appoints new Prime Minister in private audience [online], Matangi Tonga, 18 grudnia 2025 [dostęp 2025-12-20] (ang.).
- 1 2 Teuila Fuatai, RNZ Pacific, Tonga has a new prime minister [online], Radio New Zealand, 15 grudnia 2025 [dostęp 2025-12-20] (ang.).
- ↑ ‘Aisake Eke appointed new Finance Minister [online], Matangi Tonga, 13 stycznia 2014 [dostęp 2025-01-23] (ang.).
- ↑ Constituency Tongatapu 5 [online], Tonga Electoral Comission, 2014 [dostęp 2025-01-23] [zarchiwizowane z adresu 2014-12-13] (ang.).
- ↑ Tonga Finance Minister resigns [online], RNZ, 6 marca 2017 [dostęp 2025-01-23] (ang.).
- ↑ Constituency Tongatapu 5 [online], Tonga Electoral Comission, 2017 [dostęp 2025-01-23] [zarchiwizowane z adresu 2019-06-09] (ang.).
- ↑ Who is Tonga's new prime minister? [online], RNZ, 17 stycznia 2025 [dostęp 2025-01-23] (ang.).
- ↑ Lopeti Senituli, Tonga’s new Prime Minister, Dr ‘Aisake Valu Eke [online], Islands Business, 16 stycznia 2025 [dostęp 2025-01-23] (ang.).
- ↑ Tonga government elects ’Aisake Valu Eke as new prime minister [online], The Guardian, 24 grudnia 2024 [dostęp 2025-01-23] (ang.).
- ↑ “His Majesty King Tupou VI appoints Hon. Dr. ‘Aisake Valu Eke as Prime Minister of Tonga” – Ko e 'Ofisi 'o e 'Eiki Palemia 'o Tonga [online] [dostęp 2025-01-23] (ang.).
|
