36 Batalion Celny

36 Batalion Celny
Historia
Państwo

 Polska

Sformowanie

1921

Rozformowanie

1922

Tradycje
Kontynuacja

36 batalion SG

Dowódcy
Pierwszy

płk Aleksander Czunichin-Karwecki

Organizacja
Dyslokacja

Łódź[1]
Korzec (od XII 1921)[1]

Formacja

Bataliony Celne

Podległość

MSW

Rozmieszczenie 36 batalionu celnego

36 Batalion Celny – jednostka organizacyjna formacji granicznych II Rzeczypospolitej.

Formowanie i zmiany organizacyjne

Na podstawie rozkazu Ministra Spraw Wojskowych L.11069/Mob. z dnia 13 sierpnia 1921 w miejsce batalionów etapowych i wartowniczych utworzone zostały bataliony celne. 36 batalion celny powstał od podstaw (nowo formowany) w granicach DOG Łódź. Etat batalionu wynosił 14 oficerów i 600 szeregowych[2]. Podlegał Ministerstwu Spraw Wewnętrznych[3].

Pomimo że batalion był w całym tego słowa znaczeniu oddziałem wojskowym, nie wchodził on w skład pokojowego etatu armii. Uniemożliwiało to uzupełnianie z normalnego poboru rekruta. Ministerstwo Spraw Wojskowych zarówno przy ich formowaniu, jak i uzupełnianiu przydzielało mu często żołnierzy podlegających zwolnieniu, oficerów rezerwy oraz szeregowców i oficerów zakwalifikowanych przez dowództwa okręgów generalnych jako nienadających się do dalszej służby wojskowej[4].

Wykonując postanowienia uchwały Rady Ministrów z 23 maja 1922, Minister Spraw Wewnętrznych rozkazem z 9 listopada 1922 zmienił nazwę „Baony Celne” na „Straż Graniczna”[3]. Wprowadził jednocześnie w formacji nową organizację wewnętrzną[5]. 36 batalion celny przemianowany został na 36 batalion Straży Granicznej.

Służba celna

Odcinek batalionowy podzielony był na cztery pododcinki, które obsadzały kompanie wystawiające posterunki i patrole. Posterunki wystawiano wzdłuż linii granicznej w taki sposób, by mogły się nawzajem widzieć w dzień[6]. W tym zakresie batalion współpracował z posterunkami i patrolami Policji Państwowej. Współpraca polegała na tym, że te pierwsze wystawiały wzdłuż linii granicznej stale posterunki i patrole, natomiast policja tworzyła je w głębi strefy, poza linią graniczną. W zakresie ochrony granicy batalion podlegał staroście[7].

Sąsiednie bataliony

Kadra batalionu

Dowódcy batalionu
stopień imię i nazwisko okres pełnienia służby kolejne stanowisko
płk piech. Aleksander Czunichin-Karwecki[1] 1 XII 1921 – 1 X 1922[9] emeryt[10]

Struktura organizacyjna

Ordre de Bataille 36 batalionu celnego w Korcu na dzień 1 grudnia 1921[9]
kompanie 1. Myszakówka[a] 2. Ujście[b] 3. Kobyla[11] 4. Korzec
dowódcy por. Antoni Dubiec por. Łyczkowski por. Piwakowski por. Radczenko
wartownie Myszakówka Leśniczówka Futor Monastyrski[c] Bryków
Huta Korecka[d] Leśniczówka Morozówka Bogdanówka
Prikrenska Ujście Kobyla Babin[e]
Rubryk Szopy Uścieńskie[f] Leśniczówka Babin
Perełysionka Ok. wsi Młynek Spalony[g] Starożów Nowe Miasto
Berezówka[h] Frankopol Żydkówka
Cegielnia
Korzec (szosa)
Szytnia
OdeB 36 batalionu celnego w Korcu na dzień 1 października 1922.
kompanie 1. Huta Nowa[i] 2. Ujście 3. Kobyla 4. Korzec
dowódcy por. Bukowski por. Antoni Dubiec por. Rudka ppor. Teuchman
wartownie Myszakówka Frankopol Chutor Czerniewski Bogdanówka
Huta Korecka Ujście Morozówka Babin
chut. Kołyczewo[j] Szopy Kobyla chut. Czaplinek
Huta Nowa[k] Młynek Spalony chut. Kobyla Korzec (szosa)
Pomiary[l] Berezówka Storożów[m]
Siwki

Uwagi

  1. ↑ Położona na zachód od w. Dubniki ob. rejon nowogrodzki, nie istnieje
  2. ↑ Obecnie rejon korzecki
  3. ↑ Położony na północ od m. Korzec, nie istnieje
  4. ↑ Położona na południowy zachód od Klonowej, ob. rejon nowogrodzki, nie istnieje
  5. ↑ rejon korzecki
  6. ↑ Położone na pół. wschód od Ujścia, obecnie nie istnieją
  7. ↑ Położony na pół. wschód od Ujścia, obecnie nie istnieje
  8. ↑ Położona na pół. wschód od Ujścia, obecnie nie istnieje
  9. ↑ Położona na zachód od Klonowej, ob. rejon nowogrodzki, nie istnieje
  10. ↑ Położone na zachód od Klonowej, ob. rejon nowogrodzki, nie istnieje
  11. ↑ Położona na południowy zachód od Klonowej, ob. rejon nowogrodzki, nie istnieje
  12. ↑ Położone na północny zachód od Klonowej, ob. rejon nowogrodzki, nie istnieją
  13. ↑ rejon korzecki

Przypisy

  1. 1 2 3 Prengel-Boczkowska 2009 ↓, s. 15.
  2. ↑ Bereza i Szczepański 2014 ↓, s. 24.
  3. 1 2 Bereza i Szczepański 2014 ↓, s. 25.
  4. ↑ Dominiczak 1992 ↓, s. 75.
  5. ↑ Prengel-Boczkowska 2009 ↓, s. 5.
  6. ↑ Dominiczak 1992 ↓, s. 72.
  7. ↑ Dominiczak 1992 ↓, s. 73.
  8. ↑ WIG – mapa operacyjna Polski 1:300 000
  9. 1 2 OdeB batalionów celnych ↓, s. 36bc.
  10. ↑ Rozkazy organizacyjne KG SG 1922–1923 ↓, s. 22.
  11. ↑ Kobyla, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IV: Kęs – Kutno, Warszawa 1883, s. 208.

Bibliografia

  • Hubert Bereza, Kajetan Szczepański: Centralna Szkoła Podoficerska KOP. Grajewo: Towarzystwo Przyjaciół 9 PSK, 2014. ISBN 978-83-938921-7-4.
  • Henryk Dominiczak: Granica wschodnia Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1919–1939. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1992. ISBN 83-01-10202-0.
  • Teresa Prengel-Boczkowska, Wstęp do inwentarza zespołu archiwalnego „Bataliony Celne”, Szczecin: Archiwum Straży Granicznej, 2009.
  • Ordre de bataille batalionów celnych od numeru 1 do 19 i od numeru 20 do 44 → Archiwum Straży Granicznej. Szczecin. (sygn.110/350 i 110/351)
  • Rozkazy organizacyjne Komendy Głównej Straży Granicznej 1922−1923 → Archiwum Straży Granicznej. Szczecin.