Adam Borowski
![]() Adam Borowski w Sejmie RP, 2026 | |
| Data i miejsce urodzenia |
21 lipca 1955 |
|---|---|
| Zawód, zajęcie | |
| Edukacja |
technikum mechaniczne |
| Partia |
Liga Republikańska, |
| Odznaczenia | |
Adam Zbigniew Borowski (ur. 21 lipca 1955 w Warszawie) – polski działacz opozycji demokratycznej i niepodległościowej w PRL, wydawca i działacz społeczny.
Życiorys
Wykształcenie i praca zawodowa
W 1975 ukończył Technikum Mechaniczne w Warszawie. Od 1979 studiował zaocznie na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego. Został relegowany z uczelni po wprowadzeniu stanu wojennego 13 grudnia 1981.
W latach 1975–1976 pracował w Miejskim Przedsiębiorstwie Materiałów Budowlanych w Warszawie, następnie w Przedsiębiorstwie Budowy Sieci Cieplnych, a od 1979 w stołecznym Miejskim Przedsiębiorstwie Robót Elektrycznych.
Działalność niepodległościowa w okresie PRL
Od stycznia 1980 kolportował niezależne pisma, m.in. „Biuletyn Informacyjny KSS KOR”, „Robotnik” oraz publikacje Niezależnej Oficyny Wydawniczej[1]. Od września 1980 był członkiem NSZZ „Solidarność”. Był przewodniczącym komitetu założycielskiego, a następnie komisji zakładowej związku w MPRE[1]. Pracował społecznie w Komisji Interwencji i Mediacji Regionu Mazowsze[1]. W dniach 14–15 grudnia 1981 zorganizował strajk w swoim zakładzie pracy, a po jego rozwiązaniu, z obawy przed aresztowaniem, pozostawał w ukryciu[1]. Był organizatorem struktur podziemnych Międzyzakładowego Robotniczego Komitetu „Solidarności”. Współorganizował niezależny od władz pochód pierwszomajowy w 1982. 31 maja tego samego roku był współorganizatorem położenia płyty marmurowej na Placu Zwycięstwa ku czci poległych górników w kopalni Wujek[1]. Był jednym z organizatorów akcji uwolnienia postrzelonego przez milicję Jana Narożniaka.
10 lipca 1982 został aresztowany, a 19 maja 1983 skazany wyrokiem Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego na karę 3,5 roku pozbawienia wolności[1]. W wyniku apelacji prokuratorskiej wyrok podwyższono do 6 lat więzienia, a następnie w lipcu 1983 obniżono o połowę na mocy amnestii[1]. W lipcu 1984 został zwolniony warunkowo z więzienia.
W lipcu 1985 był współzałożycielem Niezależnego Wydawnictwa Książkowego Wers, działającego w podziemnym ruchu wydawniczym[1]. W tym samym roku został zaprzysiężonym członkiem Solidarności Walczącej. W 1987 był założycielem jej wydawnictwa – „Prawy Margines” oraz pisma „Horyzont”[1]. 16 marca 1988 został aresztowany jako pasażer taksówki bagażowej przewożący ponad poł tysiąca egzemplarzy niepodległościowych wydawnictw oraz znaczków poczty „Solidarności”[1]. Orzeczeniem 16 maja tego samego roku został za to ukarany przez Kolegium do spraw wykroczeń grzywną w wysokości 50 000 zł[1]. W związku z prowadzeniem działalności opozycyjnej miał zastrzeżone wyjazdy zagraniczne[1].
Działalność po 1989
W 1989 założył Oficynę Wydawniczą „Volumen”. Działał później w Lidze Republikańskiej, a następnie w Przymierzu Prawicy (zasiadał w radzie politycznej tej partii i jako jej kandydat bez powodzenia startował do Sejmu z listy Prawa i Sprawiedliwości w wyborach w 2001[2]). Był organizator wystaw, m.in. Żołnierze wyklęci. Antykomunistyczne podziemie zbrojne po 1944 r. (w Sejmie RP 1999), Czeczenia, ostateczne rozwiązanie (2006), Solidarność. Droga do Niepodległości (2010)[3]. W 2001 był współzałożycielem Fundacji Pamiętamy, która buduje pomniki bohaterom konspiracji niepodległościowej[4].

W 1994 był współzałożycielem, a od 2000 przewodniczącym Komitetu Polska-Czeczenia. Od listopada 2005 pełni funkcję „Honorowego Konsula Czeczeńskiej Republiki Iczkerii” w Polsce[5]. W 2008 został prezesem stowarzyszenia Polsko-Czeczeński Ośrodek Dokumentacyjno-Informacyjny Iczkeria, a w latach 2008–2010 pełnił funkcję społecznego doradcy Rzecznika Praw Obywatelskich ds. uchodźców czeczeńskich[3].
W 2014 zasiadł w Komitecie Honorowym Fundacji „Łączka”, sprawującej opiekę i działalność wspierającą wobec Kwatery na Łączce[6]. Jest przewodniczącym warszawskiego klubu „Gazety Polskiej”[7]. Wszedł w skład zarządu Stowarzyszenia Wolnego Słowa[8].
W wyborach w 2019 i wyborach w 2023 bezskutecznie kandydował do Sejmu z listy PiS[9][10]. Wszedł w skład komitetu wspierającego kandydaturę Karola Nawrockiego na prezydenta RP w wyborach w 2025[11]. W grudniu tego samego roku został powołany w skład Rady ds. Kombatantów, Osób Represjonowanych i Działaczy Opozycji Antykomunistycznej przy Prezydencie RP[12].
W październiku 2021 przyznał się do zorganizowania wspólnie z członkami warszawskiego Klubu „Gazety Polskiej” akcji naklejenia na pamiątkowych tablicach Tchorka tabliczek z napisem „Niemcy”, zakrywających napis „hitlerowcy”[13]. Użyty wtedy przez aktywistów klej zostawił trwałe ślady na piaskowcu, powodując konieczność konserwacji blisko 100 tablic[14]. Sprawę zgłoszono do prokuratury, która po dwóch latach umorzyła śledztwo, uznając, że działania Borowskiego i jego współpracowników „nie zawierają znamion czynu zabronionego”[15].
W styczniu 2026 został prawomocnie skazany na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności za dwukrotne niewykonanie wcześniejszych wyroków sądu[16], nakazujących przeproszenie Romana Giertycha za jego zniesławienie[17][18]; prawomocny wyrok dotyczący samego zniesławienia został wydany 27 listopada 2023[16]. W związku z tym wyrokiem list otwarty w obronie Adama Borowskiego wystosowało 25 działaczy opozycji antykomunistycznej z okresu PRL, w tym m.in. Czesław Bielecki, Władysław Frasyniuk, Zbigniew Bujak i Zbigniew Janas, którzy zaapelowali do ministra sprawiedliwości o działania na rzecz rewizji nadzwyczajnej w tej sprawie, a także wyrazili pogląd, że Adam Borowski miał prawo do wypowiedzenia publicznie swojej opinii na temat Romana Giertycha i nie powinien z tego powodu zostać skazany na pobyt w więzieniu[19]. 3 sierpnia 2026 Borowski został ułaskawiony przez Prezydenta RP Karola Nawrockiego[20], który darował opozycjoniście zarówno orzeczoną karę pozbawienia wolności, jak i środki zastosowane w czasie warunkowego zawieszenia wykonania kary oraz zarządził zatarcie skazania[21].

W czerwcu 2026 został ogłoszony kandydatem Prawa i Sprawiedliwości na Rzecznika Praw Obywatelskich[22][23]. Nie uzyskał rekomendacji sejmowej Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka na objęcie urzędu RPO[24]. W głosowaniu odbytym podczas 62. posiedzenia Sejmu RP X kadencji, jego kandydaturę poparło 177 posłów. W głosowaniu nad wyborem RPO IX kadencji, nie wziął udziału m.in. Jarosław Kaczyński[25]. Adam Borowski zapowiedział powołanie społecznego Rzecznika Praw Obywatelskich[26]. Ma on być wzorowany na działalności małżeństwa Zofii i Zbigniewa Romaszewskich w latach PRL[27].
Odznaczenia
W 1993 został uhonorowany Medalem Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa[3]. W 1997 otrzymał Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju”, a w 2000 odznakę „Zasłużony Działacz Kultury”. W 2006, za „wybitne zasługi w działalności na rzecz przemian demokratycznych w Polsce, za osiągnięcia w pracy zawodowej i społecznej”, został odznaczony przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski[28]. W 2017 został odznaczony przez minister edukacji narodowej Annę Zalewską Medalem Komisji Edukacji Narodowej za udział w obronie nauczania historii w szkołach w 2012[29]. W 2011 otrzymał nagrodę Kustosz Pamięci Narodowej[30]. W 2021 odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności[31].
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Nota biograficzna na portalu IPN. [dostęp 2026-01-20].
- ↑ Serwis PKW – Wybory 2001. [dostęp 2020-01-01].
- 1 2 3 Nota biograficzna w Encyklopedii Solidarności. [dostęp 2026-01-20].
- ↑ Nota biograficzna na stronie IPN. [dostęp 2026-01-20].
- ↑ Polska nie uznaje Czeczeńskiej Republiki Iczkeria, a powołanie Adama Borowskiego nie odbyło się zgodnie z prawem dyplomatycznym i konsularnym. Według MSZ funkcja Adama Borowskiego „ma charakter czysto medialny”, a jego działania „nie rodzą żadnych skutków prawnych”, za: Wiktor Ferfecki, MSZ odcina się od Adama Borowskiego, tvp.info, 22 września 2010. [dostęp 2011-12-30].
- ↑ Komitet Honorowy Fundacji Łączka. fundacjalaczka.pl. [dostęp 2025-10-14].
- ↑ Kluby Gazety Polskiej. klubygp.pl. [dostęp 2018-07-01].
- ↑ O nas. sws.org.pl. [dostęp 2025-02-09].
- ↑ Serwis PKW – Wybory 2019. sejmsenat2019.gov.pl. [dostęp 2026-07-03].
- ↑ Serwis PKW – Wybory 2023. sejmsenat2023.gov.pl. [dostęp 2026-07-03].
- ↑ Komitet poparcia Karola Nawrockiego. wszystkoconajwazniejsze.pl, 6 grudnia 2024. [dostęp 2025-02-09].
- ↑ Prezydent powołał Radę ds. Kombatantów, Osób Represjonowanych i Działaczy Opozycji Antykomunistycznej [online], prezydent.pl [dostęp 2025-12-17] (pol.).
- ↑ Wojewódzki konserwator chce chronić tablice Tchorka w Warszawie. dzieje.pl, 2021-10-15. [dostęp 2026-01-24].
- ↑ Zniszczonych tablic jest ponad setka. „Wyjątkowo mocny klej, zostawia trwałe ślady”. tvn24.pl, 2021-10-05. [dostęp 2026-01-24].
- ↑ Decyzja prokuratury ws. dewastacji tablic Tchorka. um.warszawa.pl, 2023-08-08. [dostęp 2026-01-24].
- 1 2 Mariusz Jałoszewski: Czy Giertych chce wsadzić do więzienia opozycjonistę Adama Borowskiego? Nie, to fake news prawicy – OKO.press. oko.press, 2026-01-27. [dostęp 2026-02-02]. (pol.).
- ↑ Pierwsze ułaskawienie. Karol Nawrocki zdradza, kogo bierze pod uwagę. onet.pl, 2026-01-21. [dostęp 2026-01-21]. (pol.).
- ↑ Borowski skazany za słowa o Giertychu. Pójdzie siedzieć?. dorzeczy.pl, 2026-01-21. [dostęp 2026-01-21]. (pol.).
- ↑ Apel opozycjonistów w PRL do Żurka. Chodzi o Adama Borowskiego. wp.pl, 23 stycznia 2026. [dostęp 2026-01-24].
- ↑ Adam Borowski ułaskawiony przez prezydenta Karola Nawrockiego! Nie pójdzie do więzienia. [w:] Gazeta Polska [on-line]. klubygp.pl, 3 sierpnia 2026. [dostęp 2026-08-03]. (pol.).
- ↑ Maciej Nycz: Adam Borowski ułaskawiony. „Nie można przepraszać za mówienie prawdy”. [w:] RMF FM [on-line]. rmf24.pl, 3 sierpnia 2026. [dostęp 2026-08-03]. (pol.).
- ↑ Konstanty Pilawa: Kto zostanie RPO? KO stawia na Gregorczyk-Abram, PiS na Borowskiego. zero.pl, 22 czerwca 2026. [dostęp 2026-06-23].
- ↑ Sejm Rzeczypospolitej Polskiej - Druk nr 2734 - Kandydat na stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich - Pan Adam Borowski. orka.sejm.gov.pl, 2026-06-22. [dostęp 2026-07-08].
- ↑ Wybór Rzecznika Praw Obywatelskich. Spięcie na komisji, jest rekomendacja. onet.pl, 2026-07-15. [dostęp 2026-07-16]. (pol.).
- ↑ Sejm Rzeczypospolitej Polskiej - 62. Posiedzenie: Głosowanie. sejm.gov.pl, 2026-07-17. [dostęp 2026-07-17]. (pol.).
- ↑ Anna Wiejak: Media: Adam Borowski zapowiedział powołanie społecznego Rzecznika Praw Obywatelskich. tysol.pl, 2026-07-19. [dostęp 2026-07-19]. (pol.).
- ↑ „Powołam siebie na ten urząd”. Borowski zapowiada powołanie nowej instytucji. dorzeczy.pl, 2026-07-20. [dostęp 2026-07-20]. (pol.).
- ↑ M.P. z 2007 r. Nr 23, poz. 257 (ISAP).
- ↑ Odznaczenia dla uczestników strajku w obronie nauczania historii. men.gov.pl, 17 maja 2017. [dostęp 2017-05-18].
- ↑ Kustosz Pamięci Narodowej 2011. ipn.gov.pl. [dostęp 2018-03-01].
- ↑ M.P. z 2022 r. poz. 140 (ISAP).
