Adelheid Duvanel

Adelheid Duvanel (ur. 23 kwietnia 1936 w Pratteln, zm. 10 lipca 1996 w Bazylei) – szwajcarska pisarka i malarka.

Urodziła się 23 kwietnia 1936 r. w Pratteln koło Bazylei jako Adelheid Feigenwinter. Dorastała w religijnej rodzinie z klasy średniej jako jedno z czworga dzieci. Jej ojciec pracował w sądzie, a matka zajmowała się domem. Po śmierci brata Stefana, który zmarł na zapalenie płuc, zaczęła organizować seanse spirytystyczne. Już jako siedmiolatka pisała opowiadania, sztuki teatralne i słuchowiska radiowe dla rodziny, a także rysowała i malowała. Wbrew jej chęciom, ojciec wybrał dla niej katolicką szkołę z internatem, a nie szkołę artystyczną. Roczny pobyt w tej placówce spowodował, że przestała mówić. W ramach terapii poddawano ją elektrowstrząsom i terapii insulinowej. Ostatecznie głos odzyskała^[1]. Ukończyła bazylejską Szkołę Rzemiosł Artystycznych, uzyskując dyplom w dziedzinie malarstwa i grafiki. Uczyła się także projektowania wzorów na tkaninach^[2].

Przerwała karierę artystyczną, gdy wyszła za mąż za Josepha Edwarda Duvanela, który sam malował i nie chciał mieć konkurencji oraz prawdopodobnie bał się, że żona okaże się bardziej utalentowana od niego^[2]. Dodatkowo przed ślubem przyjęła katolicyzm i całkowicie podporządkowała się mężowi, który nakazał jej zarabiać na utrzymanie rodziny. W związku z tym pracowała jako pracownica biurowa^[1]. Z czasem mąż zaczął ją zdradzać, a ona bojąc się odejść przez lata żyła z mężem i jego kochanką pod jednym dachem, opiekując się nie tylko córką swoją i męża, ale także synem męża i kochanki^[2]. Gdy córce zaczęło grozić uzależnienie od narkotyków^[1], wraz z nią przeprowadziła się do domu rodziców, gdzie brat zachęcił ją do pisania^[2]. Rozwiodła się w 1985 r., a wkrótce potem były mąż popełnił samobójstwo^[1]. Po rozwodzie z mężem borykała się z trudnościami finansowymi^[2] oraz opiekowała się córką narkomanką oraz wnuczką^[1].

Pisała tzw. miniaturowe prozy, publikując je początkowo w niedzielnym dodatku gazety Basler Nachrichten, a potem wydawała w książkowych zbiorach. Krytycy określali je jako ponure, sarkastyczne, a jednocześnie melancholijne. Uzależnienie córki od narkotyków pogłębiło depresję Duvanel i wiązało się z jej licznymi pobytami w klinikach psychiatrycznych^[2]. Porównywana do Roberta Walsera, o którym napisała kilkanaście artykułów. W 1984 r. dostała Nagrodę Literacką Kranichstein, w 1987 r. Nagrodę Literacką Miasta Bazylei, a rok później nagrodę za całokształt twórczości przyznawaną przez Szwajcarską Fundację Schillera. W 1995 r. wyróżnił ją Kanton Berno. W 2021 r. opublikowano kompletne wydanie jej 251 opowiadań^[1]. Mimo docenienia ze strony krytyków, jej proza nie była znana szerszemu gronu czytelników^[2]. Popularność zyskała po śmierci^[2]. Po rozwodzie wróciła do malowania. Jej prace obejmowały ekspresjonistyczne portrety oraz rysunki długopisem lub ołówkiem, przedstawiające sceny zbiorowe, zdeformowane postaci i relacje pomiędzy matkami i dziećmi. Jej prace znajdują się w zbiorach Museum im Lagerhaus w St. Gallen, Uniwersyteckiego Szpitala Psychiatrycznego w Bazylei oraz Szwajcarskiego Archiwum Literackiego w Bernie^[1].

Z Josephem Duvanelem miała córkę, również Adelheid^[1].

Zmarła 10 lipca 1996 r. koło Bazylei^[1] z powodu hipotermii, gdyż jej ciało zostało znalezione w lesie. We krwi Duvanel znaleziono środki nasenne i inne leki, stąd jako prawdopodobną przyczynę śmierci wskazano samobójstwo^[2].