Aleksander Kiszkowski
 | |
 podpułkownik piechoty | |
| Data i miejsce urodzenia |
22 maja 1892 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Przebieg służby | |
| Siły zbrojne | |
| Formacja | |
| Jednostki | |
| Stanowiska |
dowódca ośrodka zapasowego |
| Główne wojny i bitwy |
I wojna światowa |
| Odznaczenia | |
       | |
Aleksander Kiszkowski (ur. 22 maja 1892 w Stefanówce, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – podpułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys
Syn Adolfa i Konstancji z Siwków[1][2]. W latach 1916–1917 w czasie I wojny światowej służył w armii rosyjskiej. Od 1918 roku służył w I Korpusie Polskim w Rosji. Do Polski powrócił w 1918 roku, wstąpił do Wojska Polskiego i został przydzielony do 19 pułku piechoty. Z pułkiem brał udział w obronie Lwowa.
Po zakończeniu działań wojennych pozostał w wojsku został zweryfikowany do stopnia kapitana ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku. W 1923 roku pełnił służbę w 19 pułku piechoty we Lwowie[3]. W 1924 roku był oficerem sztabu dowódcy piechoty dywizyjnej 5 Dywizji Piechoty we Lwowie, pozostając oficerem nadetatowym 19 pp[4]. 18 lutego 1928 roku awansował do stopnia majora ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1928 i 185. lokatą w korpusie oficerów piechoty. Wiosną 1928 roku został przesunięty w Szkole Podchorążych Rezerwy Piechoty nr 6 w Zaleszczykach ze stanowiska dowódcy kompanii na stanowisko wykładowcy[5][6]. W lipcu 1929 roku został przeniesiony z byłego batalionu podchorążych rezerwy piechoty nr 6 w Zaleszczykach do Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty w Zambrowie na stanowisko dowódcy batalionu[7][8]. W 1933 roku został dowódcą batalionu w 2 pułku piechoty Legionów w Sandomierzu. 7 czerwca 1934 roku został przeniesiony do 70 pułku piechoty w Pleszewie na stanowisko zastępcy dowódcy pułku[9]. W 1938 roku zajmowane przez niego stanowisko zostało nazwane I zastępcą dowódcy pułku. W sierpniu 1939 roku, w czasie mobilizacji, został dowódcą Ośrodka Zapasowego 17 Dywizji Piechoty.
W czasie kampanii wrześniowej 1939 roku – po agresji ZSRR na Polskę – w nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej. Przebywał w obozie jenieckim w Starobielsku[1]. Wiosną 1940 roku został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie i pogrzebany potajemnie w bezimiennej mogile zbiorowej w Piatichatkach[1], gdzie od 17 czerwca 2000 roku mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie[10].
Był żonaty i miał dwoje dzieci: Przemysława Konstantego Wacława (ur. 23 września 1925) oraz Alinę Kazimierę (ur. 23 października 1927)[11].
5 października 2007 roku minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień pułkownika[12][13]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 roku w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
14 maja 2010 uczniowie Zespołu Szkół Elektronicznych i Ogólnokształcących w Przemyślu zasadzili „Dąb Pamięci” pułkownika Aleksandra Kiszkowskiego.
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 2040 (2017)[a] – 22 lutego 1921[15][2]
- Krzyż Walecznych dwukrotnie
- Złoty Krzyż Zasługi – 19 marca 1937 „za zasługi w służbie wojskowej”[16]
- Medal Niepodległości – 20 lipca 1932 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[17]
- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921[18]
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości[18]
- Medal Zwycięstwa („Médaille Interalliée”)[18]
Zobacz też
Uwagi
- ↑ Aleksander Kiszkowski jak sam podał w kwestionariuszu kawalera Orderu Virtuti Militari posiadał order z wybitym na lewej stronie krzyża numerem „2040”, lecz dekretem L. 2641 Naczelnego Wodza 22 lutego 1921 został mu nadany order z numerem „2017”[2]. Doszło do ewidentnej pomyłki przy wręczaniu orderów, ponieważ posiadaczem orderu z numerem „2017” był Franciszek Rodziewicz, któremu tym samym dekretem nadano order numer „2040”[14].
Przypisy
- 1 2 3 Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. 224.
- 1 2 3 Kolekcja ↓, s. 1.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 179, 420.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 67, 168, 383.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 26 kwietnia 1928 roku, s. 174.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 126, 185.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 23 sierpnia 1929 roku, s. 299.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 33, 805.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 153.
- ↑ Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. LXXIV.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 2.
- ↑ Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
- ↑ Zbrodnia katyńska, między prawdą i kłamstwem [online], edukacja.ipn.gov.pl, 2008, s. 215 [dostęp 2024-09-17].
- ↑ Rodziewicz Franciszek. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.68-5973 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-02-19].
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 26 lutego 1921 roku, s. 341.
- ↑ M.P. z 1937 r. Nr 64, poz. 96 (ISAP).
- ↑ M.P. z 1932 r. Nr 167, poz. 198 (ISAP).
- 1 2 3 Kolekcja ↓, s. 3.
Bibliografia
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2016-02-15].
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Jerzy Ciesielski, Zuzanna Gajowniczek, Grażyna Przytulska, Wanda Krystyna Roman, Zdzisław Sawicki, Robert Szczerkowski, Wanda Szumińska: Charków. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Jędrzej Tucholski (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2003. ISBN 83-916663-5-2.
- Kiszkowski Aleksander. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari; I.482.68-5975 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-02-18].
Linki zewnętrzne
- Nasz ojciec, Strona domowa Przemysława Kiszkowskiego.
- Ogrody wspomnień – Aleksander Kiszkowski [dostęp 2012-06-26]
- Sylwetka płk A. Kiszkowskiego patrona „Dębu Pamięci” upamiętniającego zbrodnię katyńską na stronie Zespołu Szkół Elektronicznych i Ogólnokształcących im. prof. Janusza Groszkowskiego w Przemyślu.