Alfons Karny

Alfons Karny
ilustracja
Data i miejsce urodzenia

14 listopada 1901
Białystok

Data i miejsce śmierci

14 sierpnia 1989
Warszawa

Narodowość

Polska

Dziedzina sztuki

Rzeźba

Muzeum artysty

Muzeum Rzeźby Alfonsa Karnego

Odznaczenia
Order Sztandaru Pracy I klasy Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Medal 10-lecia Polski Ludowej
Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony dla Kultury Narodowej”
Alfons Karny i Pola Gojawiczyńska podczas uroczystości wręczenia nagród (Artystycznej i Literackiej) przez komisarycznego prezydenta miasta Stefana Starzyńskiego (1935)
Alfons Karny (z prawej) w rozmowie z Leopoldem Staffem w Warszawie, lata 50.
Grób Alfonsa Karnego na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie

Alfons Karny (ur. 23 listopada1901 w Białymstoku, zm. 14 sierpnia 1989 w Warszawie) – polski rzeźbiarz. Portretował wybitne postacie polskie (Mikołaj Kopernik, Adam Mickiewicz, Fryderyk Chopin, Ignacy Jan Paderewski, Józef Piłsudski) i zagraniczne (Ernest Hemingway, Albert Einstein, Vincent Van Gogh). Jego granitowe, brązowe i ceramiczne rzeźby otrzymały złote medale na wystawach w Paryżu i Brukseli oraz nagrody i wyróżnienia na konkursach i wystawach krajowych.

Życiorys

Urodził się 23 listopada 1901 w Białymstoku. Istnieje kilka hipotez w kwestii pochodzenia nietypowego nazwiska Karny, w tym jedna, wskazująca na spolszczenie popularnego francuskiego nazwiska Carney, należącego zapewne do osiadłego w Cieśnisku lub okolicach marudera napoleońskiej armii z kampanii moskiewskiej 1812 roku.

Oboje rodzice pochodzili ze wsi w ówczesnym powiecie sokólskim (matka z Kolonii Dubasiewskiej, a ojciec z Cieśniska Małego), i do Białegostoku przenieśli się w latach 90-tych XIX wieku, gdy Aleksander Karny uzyskał zatrudnienie w jednej z tutejszych fabryk włókienniczych. Wzrost koniunktury gospodarczej i dynamiczny rozwój białostockiego przemysłu tkackiego u schyłku wieku pozwoliły małżeństwu Karnych na w miarę dostatnie życie. Aleksander Karny wybudował dwa domy wielomieszkaniowe (obecnie już nieistniejące) przy ul Poleskiej 34. W jednym z nich zamieszkał wraz z żoną Anną, i tam w 1901 roku na świat przyszedł ich syn Alfons, a w 1905 roku córka Jadwiga.

Aleksander Karny zmarł przedwcześnie w 1906 roku pozostawiając swoją żonę i dwójkę dzieci w trudnej sytuacji materialnej ze skromnym dochodem pochodzącym z wynajmu mieszkań lokatorom.

Alfons Karny wraz z siostrą Jadwigą okresy letnie spędzał często we wsi Suchowola, gdzie zamieszkiwali dziadkowie ze strony matki i gdzie zapoznał się ze stylem, obyczajami i licznymi obowiązkami życia wiejskiego, co później wielokrotnie z sentymentem wspominał: Urodziłem się w Białymstoku. Wychowałem na pograniczu kultur, na styku dwóch języków, na pograniczu wsi i miasta. Od dzieciństwa, od dziecka, wdrażano mnie do roboty[1].

W czasach swej wczesnej młodości, Alfons Karny uczęszczał do miejskiej czteroklasowej szkoły im. A. Puszkina, gdzie nauczanie odbywało się w języku rosyjskim. Pozostałą edukację, w tym umiejętność czytania i pisania po polsku, zapewniła Alfonsowi i Jadwidze ich matka Anna w formie kształcenia domowego. Ona też rozbudziła w swych dzieciach poczucie polskości i silne uczucia patriotyczne.

W listopadzie 1919 roku Alfons Karny zaciągnął się do Wojska Polskiego. Został żołnierzem Nowogródzkiego Pułku Piechoty, który wiązał w boju przeważające siły wojsk bolszewickich jeszcze przed wyprawą gen. Żeligowskiego na Wilno. Po kontuzji został skierowany do kancelarii, gdzie pełnił funkcję pułkowego grafika i dekoratora. Jego oddział w dniach 14-15 sierpnia 1920 walczył z w Bitwie Warszawskiej. Po zdobyciu Grodna w październiku 1920 r. uczestniczył w kampanii wileńskiej. W Wilnie Karny zakończył swój szlak bojowy. Ze względu na wcześniej odniesione rany, w połowie grudnia, w stopniu kaprala został przeniesiony do rezerwy.

Pierwsze próby i studia artystyczne.

Po przeniesieniu do rezerwy Alfons Karny skorzystał z oferty stworzonej kombatantom przez państwo polskie i uzyskał zatrudnienie w szeregach białostockiej Policji Państwowej. Jednocześnie, zafascynowany grafiką i rysunkiem, zaczął pobierać prywatne lekcje u białostockiego artysty Ludwika Koehlera. Jako grafik - ilustrator współpracował z „Dziennikiem Białostockim”, ozdabiał ornamentami policyjne raporty, a na prywatne zamówienia tworzył ilustrowane drzewa genealogiczne. Pierwsza wystawa indywidualna prac Karnego została zorganizowana w 1922 r. w białostockim Klubie Obywatelskim[2].

Za namową komendanta białostockiej policji Alfons Karny jesienią 1923 r. przeniósł się do Warszawy, gdzie w grudniu 1924 został przyjęty na studia do Szkoły Sztuk Pięknych (pierwotna nazwa obecnej Akademii Sztuk Pięknych) jako wolny słuchacz. Studiował rzeźbę pod kierunkiem Tadeusza Breyera (1924-30)[3], potem przez krótki okres pracował jako asystent profesora Breyera w pracowni rzeźby[4]. Podczas studiów, przez pewien czas utrzymywał się jako ilustrator w popularnym młodzieżowym wydawnictwie „Iskry”[5], a następnie pracował jako asystent rzeźbiarza Stanisława Ostrowskiego przy realizacji Grobu Nieznanego Żołnierza[6].

W 1925 rzeźby Karnego zostały zaprezentowane na wystawie prac uczniów wyższych szkół artystycznych w ramach Międzynarodowej Wystawy Sztuki Dekoracyjnej w Paryżu. Karny uzyskał dyplom ukończenia studiów po eksternistycznym zdaniu matury z programu szkoły ogólnokształcącej. Po ukończeniu nauki w 1930 roku wyjechał do Francji, Niemiec i Belgii w ramach stypendium artystycznego[7].

Okres przedwojenny (1930-1939)

Alfons Karny od samego początku swego zainteresowania rzeźbą skoncentrowany był na pracach portretowych. Znany był z tego, że nie przyjmował zamówień, ale sam wybierał sobie modeli, których zdecydowaną większość stanowiły wybitne osobistości świata kultury i nauki. Podstawą wyboru modela , było zafascynowanie jego osobowością i dokonaniami. Tak zaczęła powstawać, formalnie niezadeklarowana, Galeria Wielkich Polaków. Artysta z powodzeniem uczestniczył w licznych konkursach na rzeźbę portretową, gdzie niemal co roku zdobywał nagrody, stanowiące podstawę jego utrzymania. Pierwszymi wyróżnionymi pracami Karnego były: portret marszałka Józefa Piłsudskiego, za który otrzymał wyróżnienie na Salonie Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w 1928 r. oraz portret prof. Stanisława Noakowskiego, który zdobył w 1929 r. pierwszą nagrodę na dorocznym Konkursie na Popiersia Zasłużonych Polaków. W 1931 r., w zorganizowanym przez Instytut Propagandy Sztuki konkursie na pracę plastyczną o tematyce sportowej w związku z letnią olimpiadą w Los Angeles Alfons Karny zdobył pierwszą nagrodę za pracę pt. „Skakanka”, jedno z jego najbardziej rozpoznawalnych, pełnowymiarowych dzieł[8].

W latach 1935-1936, po powrocie z Francji, przez krótki okres pełnił funkcję asystenta w pracowni Breyera na warszawskiej uczelni[9][10].

W 1935 roku młody artysta uhonorowany został Złotym Medalem i Orderem Króla Leopolda na Międzynarodowej Wystawie Sztuki w Brukseli oraz Nagrodą Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy[11] i nagrodą Polskiej Akademii Umiejętności, a dwa lata później nagrodzony złotym medalem na Wystawie Międzynarodowej w Paryżu (1937 rok)[12]. Odkute w granicie popiersie marszałka Józefa Piłsudskiego przyniosło Karnemu w 1936 r. pierwszą nagrodę w konkursie na portret Marszałka zorganizowanym przez warszawską „Zachętę”[13]. W 1937 otrzymał także nagrodę prezesa Pocztowej Kasy Oszczędności - na prestiżowym I Ogólnopolskim Salonie Rzeźby, zorganizowanym przez IPS[14]. W 1938 r. artysta zdobył I nagrodę w konkursie "Dziecko polskie"[15].

Prace Alfonsa Karnego pokazywane były na XIX Światowym Biennale Sztuki w Wenecji (1934)[16], a w 1939 r. na Międzynarodowej Wystawie Sztuki w Nowym Jorku[17], skąd trafiły do stałej kolekcji Muzeum Polskiego w Chicago[18].

II Wojna Światowa (1939-1945)

W wyniku bombardowań Warszawy we wrześniu 1939 r. poważnemu zniszczeniu uległa pracownia Karnego przy ul. Wspólnej 67/68. Spłonął jej przeszklony dach i zgromadzone dzieła artysty. Po prowizorycznym remoncie miejsce to stało się siedzibą tajnego uniwersytetu i punktem kontaktowym ruchu oporu[19].

W 1943 roku Alfons Karny pomagał ukrywającym się Żydom: Leonowi Arnoldowi i jego synowi Henrykowi, m.in. udzielając im schronienia w swojej pracowni[20][21]. Za pomoc ukrywającym się Żydom okupant niemiecki karał śmiercią wszystkich, którzy takiej pomocy udzielali

Alfons Karny był kurierem w strukturach Armii Krajowej i sanitariuszem w trakcie Powstania Warszawskiego. W sierpniu 1944 r. w wyniku pożaru wznieconego przez Niemców została doszczętnie zniszczona kamienica, gdzie znajdowała się pracownia artysty. Karny stracił swój artystyczny dorobek, w tym dwie bezcenne dla niego rzeźby: "Portret siostry" nagrodzony w złotym medalem na wystawie w Brukseli w 1935 r.[22] oraz "Portret Rity", która była wielką miłością jego życia.

Po upadku Powstania Warszawskiego Karny czynnie wspierał prof. Stanisława Lorentza w akcji tajnego zabezpieczania i ewakuacji szczególnie cennych zabytków kultury z terenu Muzeum Narodowego.

Lata powojenne i schyłek życia

Po zakończeniu II wojny światowej i utracie miejsca do pracy, mieszkania, oraz całego dobytku, w 1945 roku Alfons Karny na okres ok. roku zamieszkał w Zakopanem, gdzie próbował znaleźć zatrudnienie w Państwowej Szkole Przemysłu Drzewnego (obecne Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych). W 1946 r. przeniósł się do Sopotu, a później do wówczas podgdańskiej osady Św. Wojciech, gdzie gościny udzielił mu Jan Smyk, kolega malarz z czasów studiów w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych.

W 1948 R. Karny powrócił do Warszawy, gdzie znany warszawski lekarz i przyjaciel artysty, dr Józef Rydygier[23] ofiarował mu pokój we własnym mieszkaniu oraz miejsce do pracy w piwnicy. Dwa lata później Karny otrzymał od władz miasta pracownię przy ulicy Wiejskiej 45, w nieistniejącej już obecnie historycznej kamienicy, dawnej siedzibie loży masońskiej.

Władze Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej, pragnąc się uwiarygodnić wobec własnego społeczeństwa, nieprzychylnego narzuconemu Polsce przez ZSRR systemowi komunistycznemu, podjęły liczne działania wspierające zwłaszcza tych twórców kultury, którzy posiadali znaczącą pozycję w przedwojennej Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie, zwłaszcza w okresie tzw. stalinizmu (1948-1956) komunistyczne władze oczekiwały od twórców realizacji założeń ideowych i formalnych sztuki realizmu socjalistycznego. Alfons Karny, mimo zachęt w postaci odznaczeń i nagród państwowych za swą twórczość, nie włączył się w sposób istotny w nurt „socrealizmu”, pozostając krytyczny wobec nowej powojennej rzeczywistości oraz odmówił członkostwa w PZPR, choć wiązało się ono z licznymi przywilejami i korzyściami, z czego korzystało wówczas wielu jego kolegów.

Artysta w swej powojennej twórczości zajmował się głownie portretami wybitnych postaci, trudnych do kwestionowania przez komunistyczne władze: Fryderyka Chopina, Mikołaja Kopernika, Adama Mickiewicza, Juliusza Słowackiego. Tworzył także wersje rzeźb powstałych w okresie przedwojennym. W 1960 rzeźbiarz urządził wakacyjną pracownię w Gdańsku, dokąd wyjeżdżał od tej pory co roku w okresie letnim.

W 1963 r. ruszyła pierwsza indywidualna wystawa Karnego – objazdowy pokaz jego rzeźb w szkołach warszawskich, a następnie różnych miastach kraju[24][25], a w 1972 r. w stołecznej Galerii „Zachęta” miała miejsce obszerna przeglądowa wystawa dorobku twórczego artysty[26].

Brytyjskie Stowarzyszenie Rzeźbiarzy Portrecistów („Society of Portrait Sculptors”) w 1974 r. przyznało Karnemu swoje najwyższe odznaczenie, „Jean Masson Davidson Medal” w uznaniu wybitnych osiągnięć w dziedzinie rzeźby portretowej[27], a w 1975 r. władze miasta Białegostoku przyznały artyście honorowe obywatelstwo[28].

Ostatnie indywidualne pokazy prac za życia artysty odbyły się 1979 r., inaugurując działalność prowadzonej przez Zbigniewa Florczaka Galerii Interpress[29] w gmachu Teatru Wielkiego oraz (wspólnie z wystawą Jerzego Wolffa) otwarcie Muzeum Archidiecezji Warszawskiej w pierwszej siedzibie w wieży kościoła św. Anny[30].

W związku z przebudową terenów przylegających do Sejmu RP, w 1979 r. uległa rozbiórce kamienica przy ul. Wiejskiej 45, w której Karny zamieszkiwał i miał swą pracownię. Artysta przeniósł swój dobytek, w tym kolekcje sztuki i obszerną bibliotekę, do zakupionego mieszkania w warszawskiej dzielnicy Ursynów. Jednocześnie władze Akademii Wychowania Fizycznego udostępniły Karnemu jedno z pomieszczeń na pracownię twórczą.

Na rok przed śmiercią, w 1988 roku artysta został wyróżniony odznaką „Zasłużony dla Kultury Narodowej”.

Alfons Karny zmarł 14 sierpnia 1989 i został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie, w kwaterze 168-6-17[31] usytuowanej obok Alei Zasłużonych. Pomnik nagrobny na zlecenie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego zaprojektował i wykonał Władysław Klamerus, wybitny, przedwcześnie zmarły rzeźbiarz młodego pokolenia.

W 1989 r., w miesiąc po śmierci Alfonsa Karnego w Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku k. Radomia zaprezentowana została duża przeglądowa wystawa jego twórczości[32].

19 marca 1993 r. staraniem władz miasta Białegostoku, oraz wysiłkiem siostrzenicy Karnego, znanej krytyk sztuki Danuty Wróblewskiej, otwarto w Białymstoku monograficzne Muzeum Rzeźby Alfonsa Karnego, jako oddział Muzeum Podlaskiego[33][34].

Dorobkowi artystycznemu Karnego towarzyszy pamięć o jego wyjątkowej osobowości: niezrównanym poczuciu humoru[35], towarzyskości, ciekawości świata i przyjaźni dla ludzi. Od młodości znany był z niezwykłych pomysłów i pasji do żartów, czego dowodem były jego projekty dekoracji i kostiumów na doroczne bale karnawałowe w Szkole Sztuk Pięknych, modne wśród przedwojennej warszawskiej socjety i dyplomacji[36].

Te walory jego osobowości zyskiwały mu licznych przyjaciół i znajomych w pierwszoplanowych kręgach polskiej kultury i nauki. Karny przyjaźnił się z Leopoldem Staffem, Julianem Tuwimem, Konstantym Ildefonsem Gałczyńskim, Władysławem Broniewskim, Janem Parandowskim, Wandą Wermińską, Anielą Młynarską, Jerzym Waldorffem, Ludwikiem Solskim, Stanisławem Noakowskim, Janem Czochralskim. W kręgu jego bliskich znajomych byli Stanisław Ignacy Witkiewicz, Artur Rubinstein, Tadeusz Boy-Żeleński, Maria Dąbrowska, Juliusz Kaden-Bandrowski, Michał Walicki.

Prace Alfonsa Karnego znajdują się w licznych kolekcjach prywatnych, zbiorach muzealnych oraz instytucjonalnych w Polsce i na świecie: m. in. w Muzeum Narodowym w Warszawie, Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie, Filharmonii Narodowej i Teatrze Wielkim w Warszawie, w Polish Muzeum of America w Chicago, Muzeum Puszkina w Moskwie, w siedzibie ONZ w Nowym Jorku, USA, w Muzeum Sztuki Narodowej w Canberze w Australii[37], w Pekinie, oraz w Muzeum Rzeźby Alfonsa Karnego w Białymstoku.

Życie rodzinne

Alfons Karny nie założył rodziny i zmarł bezpotomnie, pozostając wierny miłości swego życia, przedwcześnie zmarłej Ricie, której portret ponownie wyrzeźbił jako pierwsze swe dzieło po zakończeniu hitlerowskiej okupacji.

Jego najbliższą rodziną, poza siostrą Jadwigą, zmarłą w 1998 r., była siostrzenica Danuta Wróblewska oraz jej syn Jacek Frączak, który przez ostatnie 10 lat życia Alfonsa Karnego dzielił z nim jako artysta-grafik pracownię na warszawskim Ursynowie i prowadził jego sprawy życiowe.

Ordery i odznaczenia

Nagrody i wyróżnienia

  • Medal Brązowy (1930) i Medal Srebrny (1930) na Salonie Dorocznym w Zachęcie
  • Nagroda Artystyczna miasta Warszawy za całokształt twórczości (1934)
  • Złoty Medal i Order króla Leopolda III na Międzynarodowej Wystawie Sztuki w Brukseli (1934)
  • Złoty Medal na wystawie Sztuka i Technika w Paryżu (1937)
  • I nagroda w konkursie Dziecko w sztuce polskiej (1938)
  • II nagroda na I Ogólnopolskiej Wystawie Plastyki (1950)
  • Nagroda Państwowa II Stopnia (1951)
  • Nagroda II Stopnia Ministra Obrony Narodowej (1961)
  • Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia (22 lipca 1973)[42]
  • Nagroda Państwowa I stopnia za całokształt twórczości w dziedzinie rzeźby (1978)
  • Wyróżnienie na Salonie Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie (1928)

Przypisy

  1. ↑ Ludmiła Chalecka-Połocka, Karny, „"Gazeta Współczesna:” (197), 27 sierpnia 1989.
  2. ↑ Andrzej Lechowski, Danuta Wróiblewska (red.), Alfons Karbt, HIstoria życia twóczego. Portrety Wielkich Polaków. Pracownia rzeźbiarska. Sztuka dawna i współczesna z kolekcji artysty., Białystok: Muzeum Podlaskie, 1993 [dostęp 2026-07-02], Cytat: Praca w komisariacie dawała świetne pole obserwacji ludzkich zachowań, rysowałem więc przede wszystkim scenki rodzajowe i karykatury..
  3. ↑ Teczka studencka Alfonsa Karnego w Archiwum ASP w Warszawie.
  4. ↑ Maria Anna Rudzka: Zadanie: forma. Pracownia profesora Tadeusza Breyera w warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych w latach 1923-1939. Wyd. 2. Warszawa: Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie, 2023, s. 40. ISBN 978-83-66835-50-4.
  5. ↑ Janina Hościłowicz (red.), Alfons Karny. Rzeźba, Białystok: Muzeum Okręgowe w Białymstoku, 1975, s. 7.
  6. ↑ Halina Ostrowska-Grabska, Bric á brac 1848-1939, Warszawa: PIW, 1978, s. 136.
  7. ↑ Zdzisław Janeczek, Alfons Karny. Człowiek-artysta i jego czasy 1901-1989, „Siemianowicki Rocznik Muzealny”, 2019, s. 5-40 [dostęp 2026-07-03].
  8. ↑ Elżbieta Charazińska, Galeria rzeźb parkowych/Skakanka, Beata Fiugajska (red.) [online], Dom Pracy Twórczej. Pałac w Radziejowicach. [dostęp 2026-07-02].
  9. ↑ Ksawery Piwocki, Historia Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie 1904-1964, Warszawa: WSiP, 2004, s. 166.
  10. ↑ Wiesław Dąbrowski, Alfons Karny i jego rzeźby, „Kontrasty” (3), 1973.
  11. ↑ Tadeusz Pruszkowski, Nagroda plastyczna Warszawy - Alfons Karny, „Gazeta Polska” (269), 27 września 1935.
  12. ↑ Anna M. Drexlerowa, Andrzej K. Olszewski, Polish Participation in World Exhibitions 1851-2005, Warszawa: MKiDN, 2008, s. 332.
  13. ↑ Karny Alfons, [w:] Słownik Artystów Plastyków. Artyści plastycy Okręgu Warszawskiego ZPAP 1945-1970. Słownik biograficzny, Warszawa 1972, s. 231.
  14. ↑ Maria A. Rudzka, Zadanie: Forma. Pracownia profesora Tadeusza Breyera w warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych w latach 1923 – 1939, Warszawa: PWN, 2023, s. 181.
  15. ↑ Aleksander Wojciechowski (red.), Polskie życie artystyczne w latach 1915-1939, Wrocław: Ossolineum, 1974, s. 410.
  16. ↑ Aleksander Wojciechowski (red.), Polskie życie artystyczne w latach 1915-1939, Wrocław: Ossolineum, 1974, s. 104.
  17. ↑ Katalog oficjalny działu polskiego na Międzynarodowej Wystawie w Nowym Jorku, Warszawa 1939, s. 203 [dostęp 2026-07-02].
  18. ↑ Halina Misterka, The Polish Museum of America celebrates Saint John Paul II 100th Birthday [online], The Polish Museum of America, 16 maja 2020 [dostęp 2026-07-02].
  19. ↑ Alfons Karny, [w:] Agnieszka Cubała, Stolica historii. Przedstawiają członkowie Towarzystwa Miłośników Historii w Warszawie,, Warszawa.pl, 22 września 2024 [dostęp 2026-07-03].
  20. ↑ Henryk Arnold, Z bronią w ręku, Anna Cybulska-Piotrowska (red.) [online], Zapis pamięci [dostęp 2026-07-02].
  21. ↑ List Leona Arnolda do Alfonsa Karnego z 1987, w zbiorach Muzeum Rzeźby Alfonsa Karnego w Białymstoku, sygn. MAK/dep/523.
  22. ↑ Alfons Karny [online], Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku [dostęp 2026-07-02].
  23. ↑ Halina Jędrzejewska, Lekarze Powstania Warszawskiego 1VII – 2 X 1944, Warszawa: TLW, 2014.
  24. ↑ Rzeźby Karnego w Liceum Pedagogicznym, „Trybuna Ludu”, 1963-03-23 (82).
  25. ↑ Ludmiła Chałecka-Potocka, Portrety i głowy, „Gazeta Współczesna” (3), 4 czerwca 1991.
  26. ↑ Alfons Karny. Rzeźba, Warszawa: CBWA Zachęta, 1972.
  27. ↑ Jean Masson Davidson Medal, Society of Portrait Sculptors, 1974 [dostęp 2026-07-03] (ang.), (błędnie jako Alfred Karny).
  28. ↑ Honorowi Obywatele Miasta [online], Białystok - Oficjalny Portal Miasta, s. 3 [dostęp 2026-07-03].
  29. ↑ Nowy styl nienowej galerii. Wystawa prac Alfonsa Karnego na pl. Zwycięstwa, „Express Wieczorny” (15), 22 stycznia 1979.
  30. ↑ Wybitni plastycy – u św. Anny, „Słowo Powszechne” (98), 3 maja 1979.
  31. ↑ Cmentarz Stare Powązki: ALFONS KARNY, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2019-11-07].
  32. ↑ Alfons Karny 1901-1989. Wystawa rzeźby, Katalog wystawy, Centrum Rzeźby Polskiej Orońsko, 1989.
  33. ↑ Powrót Karnego, „Kurier Poranny” (56), 22 marca 1993.
  34. ↑ Rzeźbiarski dom. Jak powstawało muzeum Alfonsa Karnego, „Kurier Poranny” (55), 21 marca 1993, s. 19-21.
  35. ↑ Janusz Miliszkiewicz, Tołczok. Losy Alfonsa Karnego to gotowy scenariusz na znakomity film, „Przegląd Tygodniowy” (36), 1989, Cytat: Raz idąc do teatru, nabrał do kieszeni suchego grochu, miała to być jego kolacja po spektaklu. […] Siedząc w teatrze na tzwn. jaskółce, gdzie była stroma blaszana podłoga, założył w pewnym momencie nogę na nogę, a wtedy groch z hałasem wysypał się z kieszeni…Tamten mały skandalik uwiecznił Karny na swojej wizytówce, z czym wiąże się kolejna anegdota. Słynną rzeźbę Karnego Skakanka wypożyczono na wystawę do Zamku Królewskiego. Gdy zgłosił się po swoją własność, w korytarzu zastał kolejkę oczekujących dygnitarzy różnych dyrektorów i założycieli nowych spółek, którzy adiutantowi z kancelarii prezydenta kładli na srebrną tacę bilety wizytowe. Karnemu zwrócono uwagę, że powinien mieć albo wizytówkę, albo podanie. Obstalował zatem wizytówkę treści: „Dyrektor i założyciel nogi na nogę”. Kiedy następnym razem zjawił się w Zamku, położył wizytówkę na tacy i czekał, co będzie dalej. Za chwilę wybiegł szef kancelarii prezydenta, który okazał się człowiekiem o dużym poczuciu humoru..
  36. ↑ Barbara Hirsz, Niezwyczajne życie, „Gazeta w Białymstoku, dodatek do „Gazety Wyborczej"” (65), rozmowa z Danutą Wróblewską, siostrzenicą Alfonsa Karnego, 18 marca 1993, Cytat: Podobno przebrał się kiedyś za piecyk żeliwny z rurą i miał drzwiczki otwierane w miejscu przyrodzenia..
  37. ↑ Damian McDonald, Business certificates presented to Carina Records, 1966-1967 [online], Powerhouse Collection, maj 2018 [dostęp 2026-07-03] (ang.).
  38. ↑ Kto jest kim w Polsce 1989, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1989, s. 507.
  39. ↑ M.P. z 1955 r. Nr 91, poz. 1144 (ISAP) „za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”.
  40. ↑ M.P. z 1952 r. Nr 70, poz. 1078 (ISAP) „za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”.
  41. ↑ M.P. z 1955 r. Nr 101, poz. 1400 (ISAP) - Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/196 - na wniosek Ministra Kultury i Sztuki.
  42. ↑ Dziennik Polski, rok XXIX, nr 172 (9145), s. 2.

Bibliografia

Linki zewnętrzne