Alfred Niwiński
 podporucznik saperów | |
| Data i miejsce urodzenia |
28 listopada 1900 |
|---|---|
| Data śmierci |
kwiecień 1940 |
| Przebieg służby | |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki |
2 batalion mostów kolejowych |
| Główne wojny i bitwy |
wojna polsko-bolszewicka |
| Późniejsza praca |
nauczyciel |
Alfred Niwiński (ur. 28 listopada 1900 w Białymstoku, zm. kwietniu 1940 w Charkowie) – polski nauczyciel, podporucznik rezerwy saperów Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej[1].
Życiorys
Urodził się 28 listopada 1900 roku w Białymstoku jako najstarszy syn Józefa i Almy Marii Foke. Po wybuchu I wojny światowej rodzina została ewakuowana w głąb Rosji, do Orła. Tam wstąpił do 1 Orłowskiej Drużyny Harcerskiej im. księcia Józefa Poniatowskiego. Był członkiem zastępu „Puhaczy” (wraz z Witoldem Ferchminem, Zenonem Zdanowiczem, Hipolitem Olechnowiczem, Alfredem Brenneisenem, Norbertem Brenneisenem, Władysławem Piaseckim, Gustawem Napiórkowskim), którego zastępowym był Witold Pilecki[2]. W roku 1918 rodzina wróciła do Białegostoku co umożliwiło mu kontynuację nauki. Ukończył liceum im. Króla Augusta w Białymstoku (1921)[3]. Walczy w szeregach 1 kompanii 6 Harcerskiego pułku piechoty od Wilna do przedmieść Warszawy[4]. W 1920 roku wziął udział w obronie Warszawy w wojnie polsko-bolszewickiej. W muzeum szkolnym zachowało się świadectwo Niwińskiego: „W roku 1920 podczas najazdu nieprzyjaciół stanął do obrony ojczyzny w szeregach armii ochotniczej”[5]. Po maturze kontynuował działalność harcerską – został pierwszym komendantem chorągwi w Białymstoku[5][6]. Funkcję komendanta sprawował w latach 1923–1924. 13 czerwca 1924 został sekretarzem Zarządu Oddziału Wileńskiego ZHP[7]. W 1925 Niwiński był zastępcą komendanta Chorągwi Wileńskiej ZHP, wizytujący w marcu 1925 chorągiew z ramienia Naczelnika Głównej Kwatery harcmistrz Tadeusz Maresz tak pisze o Niwińskim – „bardzo pracowity instruktor, ruchliwy, ambitny”[7]. Na początku 1926 na własną prośbę zostaje zwolniony z funkcji komendanta chorągwi prof. Dziewulski, a na jego miejsce Naczelnictwo ZHP powołuje dotychczasowego zastępcę – Niwińskiego. W lecie tego samego roku Niwiński prowadził obóz instruktorski nad Wilenką koło Mickun[8]. We wrześniu tego roku, Niwiński w związku z powołaniem do odbycia służby wojskowej ustąpił ze stanowiska komendanta chorągwi[9].
Studia na filologii polskiej na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie ukończył dyplomem i tytułem magistra. W 1927 roku został powołany do wojska, ukończył Szkołę Podchorążych Saperów Kolejowych w Jabłonnie pod Warszawą jako podporucznik ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1933 roku.
Podjął pracę jako nauczyciel Gimnazjum im Romualda Traugutta w Brześciu nad Bugiem[1].
W trakcie kampanii wrześniowej został powołany do 2 batalionu mostów kolejowych[1] pułku stacjonującego w Jabłonnie i skierowany na wschód. Wzięty do niewoli przez Sowietów, trafił do obozu w Starobielsku. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie, po czym jego ciało wrzucono do bezimiennego, zbiorowego dołu śmierci lesie w Piatichatkach, gdzie od 17 czerwca 2000 mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie. Na Liście Starobielskiej NKWD figuruje pod pozycją nr 2383[10][11]. Podczas ekshumacji prowadzonej w latach 1995–1996 Niwiński został zidentyfikowany na podstawie zapisków w kalendarzyku porucznika Alojzego Babińskiego. Jego szczątki spoczywają w grobie 14, 28/95, nr inw. 1865/96[12].
Życie prywatne
W 1932 poślubił Jadwigę Piech, z którą miał córki Irenę i Krystynę. Początkowo mieszkali w Słonimiu, a potem w Brześciu nad Bugiem[5] przy ulicy Jagiellońskiej 12/8[12].
Upamiętnienie
Minister Obrony Narodowej decyzją Nr 439/MON z 5 października 2007 awansował go pośmiertnie na stopnień porucznika[13][14]. Awans został ogłoszony 10 listopada 2007[15] w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
W 2010 został upamiętniony Dębem Pamięci swojego imienia przy przedszkolu nr 12 w Legionowie[16] – certyfikat 3603/6443/WE/2010[17]
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 3 Jędrzej Tucholski, Mord w Katyniu, 1991, s. 461.
- ↑ Krzysztof Tracki, Młodość Witolda Pileckiego, „Wydawnictwo Sic!”, 2014, s. 67–109.
- ↑ Alfred Niwiński - ku pamięci. Ogrody Wspomnień. Cmentarz Internetowy [online], ogrodywspomnien.pl [dostęp 2019-02-24].
- ↑ Władysław Nekrasz, Harcerze w bojach, t. t. 2, 1931, s. 72.
- 1 2 3 Alicja Zielińska, Alfred Niwiński. Harcmistrz, żołnierz, nauczyciel [online], poranny.pl [dostęp 2019-02-24] (pol.).
- ↑ W Służbie Miłosierdzia [online], wsm.archibial.pl [dostęp 2019-02-24].
- 1 2 Antoni Wasilewski, Zarys dziejów Wileńskiej Chorągwi Harcerzy, 1983, s. 32, 33.
- ↑ Antoni Wasilewski, dz. cyt., s. 38.
- ↑ Wasilewski A., op. cit., s. 39
- ↑ J. Tucholski, dz. cyt., s. 956.
- ↑ Hołd ofiarom Katynia [online], legionowo.pl [dostęp 2019-02-24] (pol.).
- 1 2 Małgorzata Grupa, Szymon Kazimierczak, Dowody wydobyte z ziemi, Warszawa 2001, s. 63.
- ↑ Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 r. w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w dzienniku Urzędowym MON.
- ↑ Zbrodnia katyńska, między prawdą i kłamstwem [online], edukacja.ipn.gov.pl, 2008, s. 215 [dostęp 2025-01-29] (pol.).
- ↑ Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie. [online], web.archive.org, s. 191 [dostęp 2025-01-29] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-27] (pol.).
- ↑ Oficerowie upamiętnieni Dębami Katyńskimi [online], Mazowieckie To i Owo, 21 kwietnia 2016 [dostęp 2019-02-24] (pol.).
- ↑ Bohaterowie – Strona 349 – Katyń… ocalić od zapomnienia [online] [dostęp 2019-02-24] [zarchiwizowane z adresu 2020-07-01] (pol.).
Bibliografia
- Jędrzej Tucholski: Mord w Katyniu. Kozielsk Ostaszków Starobielsk. Lista Ofiar. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1991. ISBN 83-211-1408-3.
- Władysław Nekrasz, Harcerze w bojach, Przyczynek do udziału młodzieży polskiej w walkach o niepodległość ojczyzny w latach 1914-1921, Warszawa: Główna Księgarnia Wojskowa, 1931.
- Antoni Wasilewski, Zarys dziejów Wileńskiej Chorągwi Harcerzy, Warszawa: Niezależne Wydawnictwo Harcerskie, 1983.
- Małgorzata Grupa, Ryszard Kaźmierczak, Dowody wydobyte z ziemi, Nazwiska oficerów Wojska Polskiego odczytane na dokumentach i przedmiotach wydobytych podczas prac archeologiczno-ekshumacyjnych w Charkowie w latach 1995-1996, Warszawa: ROPWiM, 2001.
- Jerzy Ciesielski, Zuzanna Gajowniczek, Grażyna Przytulska, Wanda Krystyna Roman, Zdzisław Sawicki, Robert Szczerkowski, Wanda Szumińska: Charków. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Jędrzej Tucholski (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2003. ISBN 83-916663-5-2.