Ali Szamchani
 | |
 wiceadmirał | |
| Data i miejsce urodzenia |
29 września 1955 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
28 lutego 2026 |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
1979–2026 |
| Siły zbrojne |
|
| Główne wojny i bitwy | |
| Odznaczenia | |
 | |
Ali Szamchani (pers. علی شمخانی; ur. 29 września 1955 w Ahwazie[1][2][3], zm. 28 lutego 2026 w Teheranie[4]) – irański wojskowy, w latach 1997–2005 minister obrony Iranu, od 2013 do 2023 sekretarz irańskiej Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego, zaś od 2016 do 2025 koordynator współpracy politycznej i wojskowej irańsko-rosyjskiej i irańsko-syryjskiej.
Życiorys
Pochodzi z rodziny o arabskich (irackich) korzeniach[5]. Po ukończeniu szkoły średniej wyjechał razem z ojcem i dwoma braćmi do Los Angeles, jednak, w odróżnieniu od rodzeństwa, nie zdecydował się na pozostanie w Stanach Zjednoczonych, gdyż, jak twierdził, nie spodobała mu się amerykańska kultura[6]. Powrócił do rodzinnego miasta i tam podjął studia inżynierskie oraz zaangażował się w podziemny ruch wymierzony w rządy szacha Mohammada Rezy Pahlawiego. W 1979 został zastępcą dowódcy świeżo utworzonego Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej. Walczył w wojnie iracko-irańskiej[6], dowodząc Strażnikami Rewolucji w Chuzestanie[7]. Po jej ukończeniu mianowano go dowódcą irańskiej marynarki wojennej; stopień admirała uzyskał przed 1995[6]. Dowodził równocześnie marynarką wojenną Armii Irańskiej i Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej[8].
W 1997 wszedł do rządu kierowanego przez prezydenta Mohammada Chatamiego jako minister obrony[9]. Dwa lata później jako pierwszy od czasów wojny iracko-irańskiej minister obrony Iranu złożył oficjalną wizytę w Arabii Saudyjskiej[7]. W 2002 przyczynił się do rozwiązania konfliktu między Iranem a Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi o przynależność trzech wysp w Zatoce Perskiej[7]. Na stanowisku pozostawał do 2005[8]. Następnie objął stanowisko dyrektora Centrum Studiów Strategicznych irańskich sił zbrojnych[10].
W 2013 został sekretarzem Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego[7], zaś w czerwcu 2016 mianowano go starszym koordynatorem ds. politycznych i wojskowych kontaktów z Syrią i Rosją[11].
Odznaczony medalem Abd al-Aziza As Su’uda za działalność na rzecz poprawy stosunków irańsko-arabskich, w szczególności z krajami Zatoki Perskiej[7] oraz Medalem Zwycięstwa II stopnia[12].
28 lutego 2026 r. Siły Obronne Izraela ogłosiły, że w nalotach w Teheranie w Iranie zabiły Szamchaniego i sześciu innych irańskich przywódców wojskowych[13].
Przypisy
- ↑ Iranian supreme leader's advisor Ali Shamkhani not dead [online], www.intellinews.com, 16 czerwca 2025 [dostęp 2025-06-18] (ang.).
- ↑ Ahmad Azizi, Who were killed in Israel’s strikes on Iran? [online], Amu TV, 13 czerwca 2025 [dostęp 2025-06-18] (ang.).
- ↑ Top Iranian official undergoes leg amputation after Israeli strike - Updated [online], caliber.az, 18 czerwca 2025 [dostęp 2025-06-18] (ang.).
- ↑ Przywódca Iranu nie żyje. Państwowe media potwierdzają. wydarzenia.interia.pl. [dostęp 2026-03-01].
- ↑ Shmuel Bar, Iranian Defense Doctrine and Decision Making [online], 2004.
- 1 2 3 Robin Wright, Ali Shamkhani, „Los Angeles Times”, 15 listopada 1998, ISSN 0458-3035 [dostęp 2016-06-27] (ang.).
- 1 2 3 4 5 The 'Admiral' Heads Iran’s National Security Council [online], 11 września 2013 [dostęp 2016-06-27] [zarchiwizowane z adresu 2016-06-27] (ang.).
- 1 2 Rouhani’s Cautious Pick For Defense Minister [online], 7 sierpnia 2013 [dostęp 2016-06-27] [zarchiwizowane z adresu 2013-08-08] (ang.).
- ↑ Rachel Ingber, Khatami's Cabinet Choices: On the Record [online].
- ↑ Iran to Down Other US Drones If Violations Continue [online] [dostęp 2016-06-27] [zarchiwizowane z adresu 2016-05-13].
- ↑ Iran appoints Shamkhani as military coordinator with Syria and Russia [online], 13 czerwca 2016 [dostęp 2016-06-27] (ang.).
- ↑ از «اقدس» تا «فتح»؛ مدالهایی که بر سینه سرداران ایرانی نشسته است [online] [dostęp 2016-06-27] [zarchiwizowane z adresu 2014-01-21].
- ↑ Emanuel Fabian, IDF confirms killing top Iranian leaders, including top defense official Ali Shamkhani, „The Times of Israel”, 28 lutego 2026, ISSN 0040-7909 [dostęp 2026-03-01] (ang.).
|
