Allan Starski
 Allan Starski (2026) | |
| Data i miejsce urodzenia |
1 stycznia 1943 |
|---|---|
| Zawód | |
| Odznaczenia | |
  | |
Allan Mieczysław Starski (ur. 1 stycznia 1943 w Warszawie) – polski scenograf filmowy i teatralny, laureat Oscara.
Życiorys
Syn Ludwika Starskiego, scenarzysty i autora tekstów piosenek, i Marii Bargielskiej, tancerki. Jego ojciec był zasymilowanym Żydem, w latach 30. przed zawarciem związku małżeńskiego przyjął chrzest[1][2].
Uczęszczał do XIV Liceum Ogólnokształcącego im. Klementa Gottwalda w Warszawie[3]. W 1969 ukończył studia na Wydziale Architektury Wnętrz Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie[4]. W tym samym roku rozpoczął pracę jako scenograf filmowy w Zespołach Polskich Producentów Filmowych. Współpracował przy filmach kinowych reżyserów, takich jak m.in. Andrzej Wajda[5.1], Krzysztof Kieślowski, Janusz Zaorski, Agnieszka Holland, Roman Polański i Władysław Pasikowski.
Uzyskał członkostwo w Stowarzyszeniu Filmowców Polskich (zasiadał w zarządzie głównym tej organizacji), a także w Europejskiej Akademii Filmowej i Polskiej Akademii Filmowej. Napisał książkę pt. Scenografia (2013)[6].
Filmografia
- Strach (1975)
- Brunet wieczorową porą (1976)
- Człowiek z marmuru (1976)
- Smuga cienia (1976)
- Sam na sam (1977)
- Sprawa Gorgonowej (1977)
- Bez znieczulenia (1978)
- Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz (1978)
- Dyrygent (1979)
- Panny z Wilka (1979)
- Człowiek z żelaza (1981)
- Dziecinne pytania (1981)
- Danton (1982)
- Eine Liebe in Deutschland (1983)
- Baryton (1984)
- Bez końca (1984)
- Zabawa w chowanego (1984)
- Jezioro Bodeńskie (1985)
- Ucieczka z Sobiboru (1987)[7]
- Biesy (1988)
- Dotknięci (1988)
- Lawa (1989)
- Domena władzy (1990)
- Europa, Europa (1990)
- Korczak (1990)
- Koniec gry (1991)
- Papierowe małżeństwo (1991)
- Daens (1992)
- Pierścionek z orłem w koronie (1992)
- Lista Schindlera (1993)
- Wielki Tydzień (1995)
- Historie miłosne (1997)
- Plac Waszyngtona (1997)
- Pan Tadeusz (1999)
- Prawo ojca (1999)
- Pianista (2002)
- Eurotrip (2004)
- Oliver Twist (2005)
- Pokłosie (2012)
- Tajemnica Westerplatte (2013)
- The Cut (2014)
- Ukryta gra (2019)
Odznaczenia i wyróżnienia
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (2013)[8]
- Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2014)[9][10]
- Brązowe Lwy Gdańskie (wraz z Marią Osiecką-Kuminek) na 6. FPFF w Gdańsku za scenografię do filmu Panny z Wilka (1979)[11][12]
- Oscar (wraz z Ewą Braun) za scenografię do filmu Lista Schindlera (1993)[5.2]
- Cezar za scenografię do filmu Pianista (2003)[11]
- Orzeł za scenografię do filmów Pan Tadeusz (2000)[11], Pianista (2003)[11], Pokłosie (2013)[13]
- Platynowe Lwy na 48. FPFF za całokształt twórczości (2023)[14]
- Orzeł za osiągnięcia życia (2025)[15]
- Nominacja do nagrody BAFTA za scenografię do filmu Lista Schindlera (1994)[11]
- Doroczna Nagroda Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w dziedzinie filmu (2008)[11]
- Nagroda za całokształt twórczości i wkład w rozwój polskiej kinematografii w ramach Tarnowskiej Nagrody Filmowej (2015)[11]
- Odznaka Honorowa ZAiKS-u (2009)[16]
- Nagroda specjalna i członkostwo honorowe ZAiKS-u (2020)[16]
- Nagroda Specjalna Stowarzyszenia Autorów Zdjęć Filmowych (2016)[17]
- Gwiazda w Łódzkiej Alei Gwiazd (2015)[18]
Przypisy
- ↑ Przemysław Batorski, 29 lutego. Rocznica śmierci Ludwika Starskiego [online], Żydowski Instytut Historyczny, 2020 [dostęp 2023-11-25].
- ↑ Iwona Flisikowska, Ludwik Starski – skromny autor szlagierów, które śpiewamy do dziś [online], aleteia.org, 2 czerwca 2021 [dostęp 2023-11-25].
- ↑ Znani absolwenci szkoły [online], liceumgottwalda.pl.tl [dostęp 2023-10-13].
- ↑ Lubomir Mackiewicz, Anna Żołna (red.), Kto jest kim w Polsce: informator biograficzny, Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1993, s. 679, ISBN 83-223-2644-0.
- Tomasz Raczek, Karuzela z herosami, Michałów-Grabina: Instytut Wydawniczy Latarnik, 2004, ISBN 83-917891-8-7.
- ↑ Allan Starski, Scenografia, Warszawa: Wydawnictwo Wojciech Marzec, 2013, s. 207, ISBN 978-83-932657-2-5.
- ↑ Ucieczka z Sobiboru w bazie IMDb (ang.) [dostęp 2025-06-08].
- ↑ M.P. z 2013 r. poz. 467 (ISAP).
- ↑ Medal Zasłużony Kulturze – Gloria Artis, mkidn.gov.pl [zarchiwizowane 2021-10-04].
- ↑ Filmowcy odznaczeni medalami „Gloria Artis” [online], Stowarzyszenie Filmowców Polskich, 11 kwietnia 2014 [dostęp 2026-03-27].
- 1 2 3 4 5 6 7 Allan Starski w bazie filmpolski.pl [dostęp 2025-06-08].
- ↑ 1979: Laureaci, festiwalgdynia.pl [zarchiwizowane 2018-09-24].
- ↑ Orły dla Stuhra i Polańskiego. Najlepszym filmem „Obława”, tvn24.pl, 5 marca 2013 [zarchiwizowane 2015-04-02].
- ↑ Daria Porycka, Allan Starski otrzyma Platynowe Lwy podczas 48. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni [online], dzieje.pl, 27 czerwca 2023 [dostęp 2023-06-27].
- ↑ Anna Kempys, Orły 2025: Znamy laureata Polskiej Nagrody Filmowej za osiągnięcia życia [online], interia.pl, 5 marca 2025 [dostęp 2025-03-05].
- 1 2 Laureaci Nagród ZAiKS-u [online], zaiks.org.pl [dostęp 2025-06-08].
- ↑ Allan Starski [online], transatlantyk.org [dostęp 2025-06-08].
- ↑ Nowa gwiazda na Piotrkowskiej dla Allana Starskiego [online], wyborcza.pl, 11 kwietnia 2015 [dostęp 2015-04-12].
Bibliografia
- Allan Starski w bazie IMDb (ang.) [dostęp 2025-06-08].
- Allan Starski w bazie filmpolski.pl [dostęp 2025-06-08].
Linki zewnętrzne
- Starski: zbudować Londyn w Pradze? To jest dopiero frajda! [online], polskieradio.pl, 9 listopada 2013 [dostęp 2015-03-15].
Identyfikatory zewnętrzne: