Alstonia szkolna

Alstonia szkolna
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	astropodobne
Rząd	goryczkowce
Rodzina	toinowate
Rodzaj	alstonia
Gatunek	alstonia szkolna
	Nazwa systematyczna
	Alstonia scholaris (L.) R.Br.; Asclepiadeae: 64 (1810)
Synonimy
	homotypowe: Echites scholaris L.; Nerium septaparna Jones; Pala scholaris (L.) Roberty; heterotypowe: Alstonia kurzii Hook.f.; Alstonia scholaris var. avae A.DC.; Alstonia scholaris var. blumei A.DC.; Alstonia scholaris var. velutina Monach.; Alstonia spectabilis Kurz; Echites pala Buch.-Ham. ex Spreng.; Aeschynomene laevis Noronha;
	Kategoria zagrożenia (CKGZ)
	; najmniejszej troski

Alstonia szkolna^[5], pulai czarcie^[6] (Alstonia scholaris) – gatunek roślin z rodziny toinowatych. Występuje w Azji od Chin i Indii na południe i wschód, także w Australii i Nowej Gwinei. Rośnie do rzędnej 1000 m n.p.m. w lasach mieszanych^[7], dwuskrzydlcowych, w lasach wtórnych^[6] i w zadrzewieniach wiejskich^[7]. Jest szybko rosnącym drzewem pionierskim. Często bywa porastany przez figowce^[6].

Gatunek wykorzystywany jest jako roślina lecznicza – stosowany przy bólach głowy, grypie i chorobach układu oddechowego^[7]. Jego żywica stosowana jest leczeniu chorób skóry i poparzeń, a kora do produkcji leków antymalarycznych^[6]. Dawniej jego bardzo lekkie drewno służyło do wyrobu tabliczek szkolnych^[5]. Wciąż wykorzystywane jest także do wyrobu trumien^[7] i w rękodziele artystycznym^[6]. Nasiona zawierające halucynogenne alkaloidy stosowane były podczas rytuałów okultystycznych i seksualistycznych^[6].

Morfologia

Pokrój: Drzewo osiągające do 40 m wysokości, o pędach nagich i korze szarej^[7].
Liście: Zebrane w okółkach po 3–10. Osadzone na ogonkach długości 1–3 cm. Blaszka liściowa wąsko jajowata do wąsko łopatkowatej, długości 7-28 cm i szerokości 2-11 cm, skórzasta, o nasadzie zbiegającej i wierzchołku zaokrąglonym^[7].
Kwiaty: Zebrane w gęstych wierzchotkach o omszonych szypułach. Kwiaty na krótkich szypułkach długości kielicha. Korona kwiatu biała, o rurce długości 6–10 mm, z wolnymi końcami płatków o długości 2–4,5 mm o kształcie jajowatym i szerokojajowatym. Zalążnie okazałe, omszone^[7].
Owoce: Długie i równowąskie mieszki zawierające podługowate nasiona^[7].

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2017-02-22] (ang.).
1 2 Alstonia scholaris (L.) R.Br., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2026-05-14] .
↑ Alstonia scholaris, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
1 2 Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski (red.): Słownik botaniczny. Wyd. wydanie II, zmienione i uzupełnione. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003, s. 24. ISBN 83-214-1305-6.
1 2 3 4 5 6 Jolanta i KarolJ.K. Węglarscy Jolanta i KarolJ.K., Rośliny dalekiej Azji, Poznań: Bogucki Wydawnictwo Naukowe, 2006, s. 16, ISBN 83-60247-27-7 .
1 2 3 4 5 6 7 8 Alstonia scholaris (Linnaeus) R. Brown. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2017-02-22].

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2017-02-22] (ang.).

[powo-3] 1 2 Alstonia scholaris (L.) R.Br., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2026-05-14] .

[iucn-4] Alstonia scholaris, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).

[slownik-5] 1 2 Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski (red.): Słownik botaniczny. Wyd. wydanie II, zmienione i uzupełnione. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003, s. 24. ISBN 83-214-1305-6.

[wegl-6] 1 2 3 4 5 6 Jolanta i KarolJ.K. Węglarscy Jolanta i KarolJ.K., Rośliny dalekiej Azji, Poznań: Bogucki Wydawnictwo Naukowe, 2006, s. 16, ISBN 83-60247-27-7 .

[china-7] 1 2 3 4 5 6 7 8 Alstonia scholaris (Linnaeus) R. Brown. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2017-02-22].

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]