Amiga 500

Commodore Amiga 500
Ilustracja
Typ

komputer domowy

Producent

Commodore International

Premiera

USA, Europa: 1987[1]
Polska: marzec/kwiecień 1990

Koniec produkcji

1991

Procesor

Motorola 68000 @ 7.16 (NTSC) MHz 7.09 MHz (PAL)

Pamięć operacyjna

512 kB (9.5 MB maksimum)[2]

Nośnik danych

Stacja dyskietek 3,5" o pojemności 880kB[2]

System operacyjny

AmigaOS wersja 1.2~1.3[2]

poprzednik:
Amiga 1000		 następca:
Amiga 500+

Amiga 500 – 16-bitowy półprofesjonalny mikrokomputer domowy o architekturze wieloprocesorowej[3], należący do rodziny komputerów Amiga. Został wprowadzony na rynek w 1987 roku przez firmę Commodore International, równolegle z Amigą 2000, jako tańszy następca Amigi 1000[1]. W charakterze względnie niedrogiego, lecz o dużych możliwościach komputera domowego miał on też zastąpić Commodore 64. Historycznie był to najpopularniejszy model Amigi, w znacznej mierze przyczynił się on do sukcesu rynkowego tej marki[2][3][4].

Amiga 500 została zaprojektowana jako niewielki rozmiarami komputer domowy o zwartej konstrukcji, z jednostką centralną zintegrowaną w jednej obudowie z klawiaturą i stacją dyskietek oraz osobnym zasilaczem[2][3]. Komputer ten posiadał ograniczone możliwości rozbudowy, zdecydowanie mniejsze niż Amiga 2000. Niemniej istniejące złącza umożliwiały rozbudowę pamięci, podłączanie akceleratorów z szybszymi procesorami czy twardych dysków[2][3][5].

W Polsce, sieć sklepów Pewex będąca dystrybutorem Commodore, planowała premierę Amigi w 1988 roku, jednak się to nie udało[6][7]. Przez dłuższy czas jedyną możliwością kupna pozostawał import a dystrybutor tłumaczył niedobory embargiem technologicznym[8][9]. Amiga 500 pojawiła się legalnie w cenniku Pewexu na przełomie marca i kwietnia 1990 roku, co można uznać za jej debiut[10]. Na początku 1992 roku, Amigę posiadało prawie 100,000 osób[11].

Amiga 500 została „Komputerem domowym roku 1987” w plebiscycie niemieckiego miesięcznika Chip[12].

Dane techniczne

  • procesor 32-bitowy (wewnętrznie prowadzi operacje na 16 bitach, jednak kod maszynowy jest w pełni 32-bitowy, stąd niejasność w związku z „bitowością” tego procesora) Motorola MC68000 z zegarem 7,16 MHz bez koprocesora (FPU)
  • 512 kB wbudowanej pamięci RAM[2] typu CHIP z możliwością rozbudowy wewnętrznie o dodatkowe 512 kB SLOW (lub, w wersji z układem Fatter Agnus, CHIP[a][13]), zewnętrznie[b] do 8 MB FAST-RAM[3]
  • 256 kB pamięci ROM z systemem rozruchowym Kickstart 1.2 lub 1.3[c][2]
  • zestaw układów graficznych OCS (Original ChipSet) umożliwiający wyświetlenie 32 kolorów jednocześnie w trybie Low Res, 64 kolorów w trybie EHB, 4096 kolorów w trybie HAM, 16 kolorów w trybie high res, a wszystko to z palety 4096 kolorów[2]. Składowe części chipsetu to układy o nazwach Agnus, Paula i Denise
  • 4-kanałowy dźwięk stereo[2] 22 KHz 8-bit
  • system Workbench (AmigaOS) w wersji 1.2 lub 1.3[d][2]
  • napęd dyskietek 3.5" o pojemności 880 KB[2]
  • dwa gniazda rozszerzeń: boczne i pod spodem jednostki głównej. Boczny slot dawał możliwość podłączenia kontrolera dysku twardego IDE, rozszerzenia pamięci RAM, akceleratorów itd.[14][15] Do złącza pod spodem komputera przewidziane były rozszerzenia pamięci, zegary czasu rzeczywistego; firmy trzecie produkowały emulatory PC przeznaczone do podłączenia przez to gniazdo[2].
  • 25 pinowe gniazdo portu równoległego i szeregowego[2]
  • 23 pinowe gniazdo video (RGB) oraz monochromatyczne wyjście composite[2]

Komputer A500 dzięki swoim przełomowym wówczas możliwościom stał się bardzo popularny i przyczynił się do sukcesu firmy Commodore International[2]. Na tę platformę przez okres jej istnienia wydano ponad 50 000 gier i programów.

W 1991 roku wprowadzono do sprzedaży unowocześniony model Amiga 500+, charakteryzujący się nowszym oprogramowaniem ROM (Kickstart w wersji 2.0), zwiększoną pamięcią CHIP RAM do 1 MB oraz zmienionym chipsetem z OCS na ECS (Enhanced chipset)[2][16].

Maksymalna ilość pamięci CHIP, jaką można uzyskać po modyfikacjach płyty głównej i wymianie układu AGNUS, to 2MB. Istnieje możliwość rozszerzenia o dalsze 8 MB pamięci typu FAST oraz 1.8 MB typu SLOW[17]. Komputer jest wspierany po dziś dzień przez samych użytkowników, z tego też powodu powstało kilka autorskich rozszerzeń pamięci i akceleratorów.

Uwagi

  1. ↑ Po przestawieniu zworek na płycie głównej.
  2. ↑ Poprzez moduły podłączane z lewej strony komputera.
  3. ↑ Można wymienić na nowszą wersję.
  4. ↑ Po wymianie kickstartu, można także używać nowszych wersji.

Przypisy

  1. 1 2 Selby Bateman. Commdore’s New Amigas. „Compute!'s Gazette”. vol 5, nr 4 / 87 (46), s. 30–32, kwiecień 1987. ISSN 0737-3716. [dostęp 2026-01-06]. (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 Stephan Quinkertz, tłum. i uzup. Marek Pampuch. „Parszywa” dwunastka. „Magazyn Amiga”. 1/92, s. 24–38, wrzesień 1992. Lupus. ISSN 1230-1345. [dostęp 2025-11-12].
  3. 1 2 3 4 5 Rafał Wiosna. Amiga 500. „Bajtek”. 8 (66), s. 22, sierpień 1991. Spółdzielnia „Bajtek”. ISSN 0860-1674. [dostęp 2025-09-27].
  4. ↑ Bartłomiej Dramczyk: PureRetro: Amiga 500 – maszyna, która wyprzedziła epokę. PurePC, 2018-07-17. [dostęp 2026-05-15].
  5. ↑ Jarosław Horodecki. A530 Turbo+. „Magazyn Amiga”. 10/93, s. 8–10, wrzesień 1993. Lupus. ISSN 1230-1345. [dostęp 2025-12-19].
  6. ↑ W Polskę idziemy... „Bajtek. Tylko o Commodore”. 6/1988, s. 3. Bajtek.
  7. ↑ Jak, gdzie i za ile?. „Bajtek. Tylko dla początkujących”. 1989, s. 10. Bajtek.
  8. ↑ Komputer z chlapaczem. „Bajtek”. 12/1989, s. 9. Bajtek.
  9. ↑ Historia Amigi w Polsce – cz.I, czyli nierówna walka z Atari [online] [dostęp 2024-08-21].
  10. ↑ Commodore. „Bajtek”. 3-4/1990, s. 28. Bajtek.
  11. ↑ EA Polishes Up its export act. „Computer Trade Weekly Europe”. 372, s. 1, luty 1992. Opportunity Publishing.
  12. ↑ Chip – Komputer roku 1987. „Komputer”. 12/87 (21), s. 16–17, grudzień 1987.
  13. ↑ Andrzej Bobek. Rozszerzenie pamięci Ami 2.5 MB dla Amigi 500. „C & A - miesięcznik użytkowników komputerów Commodore”. 6/92 (6), s. 11, czerwiec 1992. Spółdzielnia „Bajtek”. ISSN 0867-8022. [dostęp 2026-02-13].
  14. ↑ Rafał Wiosna. Action Replay MK III dla Amigi. „C & A - miesięcznik użytkowników komputerów Commodore”. 6/92 (6), s. 11, czerwiec 1992. Spółdzielnia „Bajtek”. ISSN 0867-8022. [dostęp 2026-02-13].
  15. ↑ Marek Pampuch. Łabędzi śpiew? – Moje boje z CD-ROM A570. „Magazyn Amiga”. 3/94 (19), s. 61–62, marzec 1994. Lupus. ISSN 1230-1345. [dostęp 2026-02-13].
  16. ↑ Andrzej Bobek. Amiga 500 Plus. „Bajtek”. 6/92 (82), s. 12–13, czerwiec 1992. ISSN 0860-1674. [dostęp 2026-02-14].
  17. ↑ Andrzej Bobek. Rozszerzenie pamięci do 1.8 MB. „Bajtek”. 9/91 (67), s. 17, wrzesień 1991. ISSN 0860-1674. [dostęp 2026-01-14].

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.