Amphithemis

	Amphithemis
	Selys, 1891
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Podgromada	uskrzydlone
Rząd	ważki
Infrarząd	ważki różnoskrzydłe
Nadrodzina	Libelluloidea
Rodzina	ważkowate
Podrodzina	Brachydiplacinae
Rodzaj	Amphithemis
	Typ nomenklatoryczny
	Amphithemis curvistyla Selys, 1891
Synonimy
	Lyriothemis (Amphithemis) Selys, 1891;
	Lyriothemis (Amphithemis) Selys, 1891;
Gatunki
	3 gatunki – zobacz opis w tekście
	3 gatunki – zobacz opis w tekście

Amphithemis – rodzaj ważek z rodziny ważkowatych (Libellulidae)^[1].

Rozmieszczenie geograficzne

Do rodzaju należą gatunki występujące w kontynentalnej części Azji Południowo-Wschodniej oraz północno-wschodniej części Azji Południowej^[3].

Systematyka

Takson Amphithemis wprowadził (jako podrodzaj rodzaju Lyriothemis) w 1891 roku belgijski polityk i zoolog Edmond de Sélys Longchamps dla dwóch nowo opisanych przez siebie gatunków: Amphithemis curvistyla i Amphithemis vacillans. Na gatunek typowy został wyznaczony A. curvistyla^[2]^[4]. W 1909 roku Ris podniósł Amphithemis do rangi rodzaju i przedstawił poprawioną diagnozę^[2]^[5]. Obecnie do rodzaju zaliczane są trzy gatunki^[1].

Etymologia

Amphithemis: gr. αμφι amphi „po obu stronach, podwójny”^[6]^[7], także „osobno, oddzielnie, dookoła”^[6] lub „blisko, w pobliżu”^[7]; -themis – przyrostek nazw rodzajowych ważek, wprowadzony w 1861 roku przez Hagena, autor prawdopodobnie inspirował się wykorzystywanymi w nomenklaturze biologicznej nazwami boskich istot^[8] (Thémis to grecka nazwa bogini Temidy^[9]); Hagen używał tego przyrostka wyłącznie dla ważkowatych, ale później inni autorzy wykorzystywali go do tworzenia nazw rodzajów także z rodzin Corduliidae i Synthemistidae^[8]. Sélys nie podał znaczenia nazwy rodzajowej, ale prawdopodobnie nawiązuje ona do stwierdzenia autora, że Amphithemis stanowi takson pośredni pomiędzy Agrionoptera a Lyriothemis^[4].

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki^[1]:

Amphithemis curvistyla Selys, 1891
Amphithemis kerri Fraser, 1933
Amphithemis vacillans Selys, 1891

Przypisy

1 2 3 4 5 Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2026 [dostęp 2026-03-23] (ang.).
1 2 3 HenrikH. Steinmann HenrikH., World Catalogue of Odonata Vol. II Anisoptera, Berlin, Nowy Jork: Walter de Gruyter, 1997 (seria: The Animal Kingdom, cz. 111), s. 378 .
↑ wynik wyszukiwania: Amphithemis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2026-03-22] (ang.).
1 2 E. deE. Selys-Longchamps E. deE., Annali del Museo civico di storia naturale di Genova Article: Viaggio di Leonardo Fea in Birmania e regione vicine. XXXII. Odonates, „Annali del Museo civico di storia naturale di Genova”, seria 2 t. 10 (30), 1891, s. 454 (fr.).
↑ F.F. Ris F.F., Collections zoologiques du baron Edm. de Selys Longchamps. Catalogue systématique et descriptive, t. fasc. 9: Lubellulinen 1, Bruxelles 1909, s. 88 (niem.).
1 2 Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 16, OCLC 11069271 (ang.).
1 2 amphi, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2026-03-23] (ang.).
1 2 HeinrichH. Fliedner HeinrichH., The scientific names of Ris’ odonate taxa, „International Dragonfly Fund Report. Journal of the International Dragonfly Fund”, 155, International Dragonfly Fund (IDF), 2021, s. 15–16 [zarchiwizowane z adresu 2025-08-28] (ang.).
↑ Temida, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2026-03-23] .

[wol-1] 1 2 3 4 5 Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2026 [dostęp 2026-03-23] (ang.).

[Steinmann-2] 1 2 3 HenrikH. Steinmann HenrikH., World Catalogue of Odonata Vol. II Anisoptera, Berlin, Nowy Jork: Walter de Gruyter, 1997 (seria: The Animal Kingdom, cz. 111), s. 378 .

[iucn-3] wynik wyszukiwania: Amphithemis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2026-03-22] (ang.).

[oryg-4] 1 2 E. deE. Selys-Longchamps E. deE., Annali del Museo civico di storia naturale di Genova Article: Viaggio di Leonardo Fea in Birmania e regione vicine. XXXII. Odonates, „Annali del Museo civico di storia naturale di Genova”, seria 2 t. 10 (30), 1891, s. 454 (fr.).

[Ris-5] F.F. Ris F.F., Collections zoologiques du baron Edm. de Selys Longchamps. Catalogue systématique et descriptive, t. fasc. 9: Lubellulinen 1, Bruxelles 1909, s. 88 (niem.).

[Jaeger-6] 1 2 Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 16, OCLC 11069271 (ang.).

[Jobling-7] 1 2 amphi, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2026-03-23] (ang.).

[idf-8] 1 2 HeinrichH. Fliedner HeinrichH., The scientific names of Ris’ odonate taxa, „International Dragonfly Fund Report. Journal of the International Dragonfly Fund”, 155, International Dragonfly Fund (IDF), 2021, s. 15–16 [zarchiwizowane z adresu 2025-08-28] (ang.).

[pwn-9] Temida, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2026-03-23] .

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]