Andromeda (singel Lelka)
| Wykonawca | ||||
|---|---|---|---|---|
| Wydany | ||||
| Gatunek | ||||
| Długość |
2:59[1] | |||
| Wydawnictwo |
wydanie własne | |||
| Format | ||||
| Kompozytor |
Filip Lacković, Lazar Pajić, Zorja Pajić | |||
| Twórca tekstu |
Tomislav Roso | |||
| Chronologia | ||||
| ||||
| Chorwacja w Konkursie Piosenki Eurowizji | ||||
| ||||
Andromeda – utwór chorwackiego zespołu muzycznego Lelek wydany własnym nakładem jako singel w formacie digital download 9 stycznia 2026 roku[1][2]. 13 marca 2026 roku w sieci ukazał się oficjalny teledysk do utworu[3]. Z utworem tym zespół reprezentował Chorwację w 70. Konkursie Piosenki Eurowizji w 2026 roku.
Opis i charakterystyka
Autorami muzyki do utworu „Andromeda” są Filip Lacković, Lazar Pajić i Zorja Pajić, zaś tekstu – w całości chorwackojęzycznego – Tomislav Roso[1][4].
Podczas wykonywania utworu zarówno w krajowych selekcjach Dora 2026, jak i podczas Konkursu Piosenki Eurowizji w 2026 roku członkinie zespołu Lelek miały na twarzach i rękach charakterystyczne malunki będące nawiązaniem do historycznej tradycji zwanej sicanjem, bocanjem lub križićanjem, polegającej na wykonywaniu przez chorwackie kobiety z Bośni i z Dalmacji katolickiego wyznania symbolicznych tatuaży, będących formą zamanifestowania wiary i zarazem rodzajem ochrony przed przemocą na tle religijnym oraz islamizacją ze strony Imperium Osmańskiego, które przez wiele wieków panowało na Bałkanach[5][6][7][8]. Do wydarzeń związanych z sicanjem nawiązuje też tekst utworu[8][9].
Odbiór krytyczny
Glen Weldon z amerykańskiej organizacji nadawczej NPR umieścił „Andromedę” na 8. pozycji w zestawieniu 10 najlepszych piosenek rywalizujących w Konkursie Piosenki Eurowizji w 2026 roku i nazwał ją „ethno-bopem w stylu czarownic, będącym wspaniałym, zapadającym w pamięć dziełem”[9]. Z kolei Jon O’Brien z amerykańskiego serwisu Vulture przyznał utworowi 17. miejsce w stworzonym przez siebie, zawierającym wszystkich 35 utworów z Konkursu Piosenki Eurowizji w 2026 roku zestawieniu i stwierdził, że „„Andromeda” nie robi takiego wrażenia, jak protestacyjny hymn czeskiego zespołu Vesna „My Sister’s Crown” ani nie jest tak innowacyjna jak utwór „Bur man laimi” łotewskiej grupy Tautumeitas (...) ale pięcioosobowy Lelek, przyozdobiony oznaczeniami historycznie zaprojektowanymi w celu odpierania zagrożeń ze strony Imperium Osmańskiego, nadal stanowi wywołującą podziw, imponującą i ciekawie oczarowującą prezencję.”[10].
Konkurs Piosenki Eurowizji 2026
Krajowe selekcje
3 grudnia 2025 roku ujawniono listę 24 finalistów Dora 2026, chorwackich selekcji mających na celu wyłonienie reprezentanta Chorwacji w przyszłorocznym Konkursie Piosenki Eurowizji – wśród nich był zespół Lelek z utworem „Andromeda”[11]. Zespół wystąpił w rozegranym 12 lutego 2026 roku w HRT studios w Zagrzebiu pierwszym półfinale Dory 2026, w którym zakwalifikował się do finału, zajmując 1. miejsce z liczbą 9589 głosów. W przeprowadzonym 15 lutego 2026 roku w tym samym miejscu finale selekcji Lelek zwyciężył uzyskując 173 punkty – 77 po głosowaniu jury i 96 po głosowaniu publiczności (oddała ogółem 30 065 głosów) i został tym samym reprezentantem Chorwacji w 70. Konkursie Piosenki Eurowizji[12].
Właściwy konkurs
W organizowanym w Wiener Stadthalle w Wiedniu Konkursie Piosenki Eurowizji Lelek wystąpiły w przeprowadzonym 12 maja 2026 roku pierwszym półfinale i zakwalifikowały się do finału[13][14]. W rozegranym 16 maja tego roku finale zajęły 15. miejsce, uzyskując łącznie 124 punkty – 71 po głosowaniu publiczności i 53 po głosowaniu jury[15].
Notowania na listach przebojów
- Notowania tygodniowe
| Lista (2026) | Pozycja |
|---|---|
| Austria (Ö3 Austria Top 40) | 41[16] |
| Chorwacja (Croatia Songs (Billboard)) | 12[17] |
| Chorwacja (HR Top 100) | 1[18] |
| Szwecja (Sverigetopplistan, Heatseeker) | 18[19] |
| Wielka Brytania (UK Singles Chart) | 97[20] |
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 LELEK* – Andromeda. discogs.com. [dostęp 2026-05-17]. (ang.).
- ↑ Andromeda By Lelek. rateyourmusic.com. [dostęp 2026-05-17]. (ang.).
- ↑ Sanjay (Sergio) Jiandani: Croatia: LELEK release the official music video of ‘Andromeda’. [w:] Eurovision News [on-line]. esctoday.com, 2026-03-13. [dostęp 2026-05-18]. (ang.).
- ↑ Pavlos Klagkos: Croatia: Lelek to Keep “Andromeda” in Croatian for Eurovision 2026. [w:] NEWS [on-line]. eurovisionfun.com, 2026-02-17. [dostęp 2026-05-17]. (ang.).
- ↑ Bruno Serdar: Što znače tetovaže Lelekica? Sicanje je drevni običaj kojim su Hrvatice iz BiH spašavale živote. 24sata.hr, 2026-02-16. [dostęp 2026-05-17]. (chorw.).
- ↑ Maja Njirjak: Tetovaže s porukom: Grupa Lelek vraća sicanje u fokus javnosti. [w:] Zanimljivosti [on-line]. magazin.hrt.hr, 2026-03-2026. [dostęp 2026-05-17]. (chorw.).
- ↑ Ana Sekulić: The Origin Stories of Bosnian Tattoos Are Only Skin-Deep. newlinesmag.com, 2026-05-15. [dostęp 2026-05-17]. (ang.).
- 1 2 Wojtek: Križićanje i Sicanje: Tatuaż, który stał się modlitwą na skórze. [w:] Wydarzenia [on-line]. crolove.pl, 2026-02-17. [dostęp 2026-05-17]. (pol.).
- 1 2 Glen Weldon: The 10 best songs competing at (a very contentious) Eurovision. npr.org, 2026-05-14. [dostęp 2026-05-17]. (ang.).
- ↑ Jon O'Brien: Every 2026 Eurovision Entry, Ranked. [w:] Vulture lists [on-line]. vulture.com, 2026-05-11. [dostęp 2026-05-17]. (ang.).
- ↑ Entertainment: Croatia prepares for Eurovision selection as Dora 2026 finalists revealed. croatiaweek.com, 2025-12-03. [dostęp 2026-05-17]. (ang.).
- ↑ Croatia: Dora 2026, [w:] Dora 2026 [online], eurovisionworld.com [dostęp 2026-05-17] (ang.).
- ↑ Vienna announced as host city for Eurovision song contest 2026. [w:] Eurovision [on-line]. theguardian.com, 2025-08-20. [dostęp 2026-05-17]. (ang.).
- ↑ Semi-final 1: The 10 songs qualified for the Grand Fina, [w:] VIENNA 2026 [online], eurovisionworld.com, 12 maja 2026 [dostęp 2026-05-17] (ang.).
- ↑ Eurovision 2026 Results: Voting & Points, [w:] Results 2026 [online], eurovisionworld.com [dostęp 2026-05-17] (ang.).
- ↑ Lelek - Andromeda. austriancharts.at. [dostęp 2026-05-26]. (niem.).
- ↑ Croatia Songs (Week of February 21, 2026). billboard.com. [dostęp 2026-05-17]. (ang.).
- ↑ HRtop100 - 18. svibnja 2026.. [w:] HRtop100 [on-line]. top-lista.hr. [dostęp 2026-05-26]. (chorw.).
- ↑ Veckolista Heatseeker, vecka 21. sverigetopplistan.se. [dostęp 2026-05-26]. (szw.).
- ↑ ANDROMEDA by LELEK. [w:] Chart history of ANDROMEDA [on-line]. officialcharts.com. [dostęp 2026-05-26]. (ang.).
