Muzyka pop

Muzyka pop (lub po prostu pop) – wieloznaczny termin określający dzieła popularnej muzyki rozrywkowej^[4] w charakterze zarówno zjawiska kulturalno-społecznego, jak i odrębnego nurtu bądź gatunku muzycznego. W najszerszym sensie oznaczający każdy rodzaj muzyki rozrywkowej niezależnie od jej charakteru^[5].

Cechy charakterystyczne muzyki pop to zazwyczaj powtarzające się refreny i chwytliwe motywy, piosenki o krótkiej lub średniej długości napisane w podstawowym formacie (często struktura zwrotka-refren) oraz rytmy lub tempa, do których można łatwo tańczyć. Duża część muzyki pop czerpie również elementy z innych stylów, takich jak rock, hip-hop, urban, muzyka taneczna, muzyka latynoska i country.

Encyklopedia wydawnictwa Kluszczyński z 2009 roku definiuje muzykę pop jako rytmiczną muzykę instrumentalno-wokalną, często o charakterze tanecznym, utrzymaną w tonacjach durowych o prostej strukturze rytmicznej i melodycznej z powierzchownymi zapożyczeniami z różnych stylów muzycznych tworzonej w celach komercyjnych^[6], natomiast encyklopedia wydawnictwa PWN definiuje muzykę pop jako każdy rodzaj muzyki rozrywkowej^[4].

W węższym zakresie popem nazywa się bardziej „miękki” i nastawiony na masowego odbiorcę odłam muzyki rockowej, charakteryzujący się prostotą, melodyjnością i szerszym niż w klasycznej muzyce rockowej użyciem syntezatorów i studyjnych technik nagraniowych^[7].

Często style popowe są „łagodniejszymi” odmianami pierwotnych stylów wyrosłych z różnych odmian muzyki rozrywkowej (nie tylko rockowej), lub kombinacjami tych odmian tak zestawianymi, aby usunąć brzmienia nietolerowane w danym momencie przez większość potencjalnych słuchaczy, oraz aby zachować brzmienia, które są aktualnie modne.

Typowy utwór muzyki pop zazwyczaj składa się ze stosunkowo krótkich partii muzycznych granych na gitarze elektrycznej, brzmieniu basu, perkusji i wokalu oraz bardzo chwytliwym refrenem i zapożyczeniami z innych stylów muzycznych^[5].

Głównym nośnikiem muzyki pop jest piosenka, trwająca zazwyczaj od dwóch i pół do trzech i pół minuty, charakteryzująca się spójnym i wyraźnym elementem rytmicznym, popularnym stylem oraz prostą, tradycyjną strukturą^[8]. Budowa wielu popularnych utworów opiera się na zwrotce i refrenie, przy czym refren służy jako ta część ścieżki, która ma zapadać w ucho poprzez proste powtórzenia, zarówno muzyczne, jak i tekstowe. Refren jest często punktem kulminacyjnym, do którego dąży muzyka, i nierzadko poprzedza go tzw. „drop”, w którym sekcja basu i perkusji na chwilę milknie^[9]. Typowe warianty obejmują formę zwrotka-refren oraz formę trzydziestodwutaktową, z naciskiem na melodie i chwytliwe hooki, a także refren, który kontrastuje z resztą utworu pod względem melodycznym, rytmicznym i harmonicznym. Bit oraz melodie są zazwyczaj proste, z ograniczonym akompaniamentem harmonicznym^[10]. Teksty współczesnych piosenek pop koncentrują się zazwyczaj na prostych tematach – często na miłości i związkach romantycznych – choć zdarzają się od tego istotne wyjątki^[11].

Harmonia i progresje akordów w muzyce pop często opierają się na klasycznej europejskiej tonalności, tyle że w uproszczonej formie^[12]. Do stereotypowych rozwiązań należą harmonie w stylu kwartetu barbershopowego (np. ii – V – I) oraz harmonie inspirowane skalą bluesową. Między połową lat 50. a końcem lat 70. nastąpiło osłabienie wpływu tradycyjnego postrzegania koła kwintowego, w tym mniejsza dominacja funkcji dominanty^[12].

W październiku 2023 roku magazyn Billboard sporządził listę „500 najlepszych piosenek pop”. Przy tej okazji zauważono trudność w zdefiniowaniu, czym właściwie jest „piosenka pop”^[13]:

Rozwój muzyki pop spowodował wykształcenie w jej ramach wielu różnorodnych stylów muzycznych, takich jak:

• avant-pop^[14]
• brit pop^[15]
• college rock
• dream pop^[16]
• indie pop^[17]
• jangle pop^[18]
• noise pop^[19]
• pop alternatywny
• pop symfoniczny
• progressive pop^[20]
• psychedelic-pop^[21]
• power pop^[22]
• synth pop^[23]
• twee pop^[24]
• euro pop

Praktycznie każdy gatunek muzyki rozrywkowej posiada swój popularny, komercyjny nurt, można więc wyróżniać takie style jak:

• country-pop^[25]
• dance pop^[26]
• trance-pop
• pop metal^[27]
• pop punk^[28]
• pop-rock^[29]
• pop-rap^[30]

W zasadzie każda kultura muzyczna wykształciła swoją wersję muzyki pop. Można więc wyróżnić takie style jak m.in.:

• afro pop^[31]
• c-pop (pop chiński)^[32]
• indyjski pop^[33]
• j-pop (pop japoński)^[34]
• k-pop (pop koreański)^[35]
• latynoski pop^[36]
• t-pop (pop tajski)^[37]

Pop wykształcił szereg specyficznych dla siebie zjawisk związanych z kulturą masową, takich jak:

• boysband
• girlsband
• idol
• power play
• przebój (hit)

Z powodu wykrystalizowania się terminu „muzyka popowa” nastąpiło oddzielenie znaczeniowe tego terminu od terminu „muzyka rozrywkowa”, gdyż ten ostatni obejmuje zakres zarówno szerszy, jak i nieco inny, zajmując się w mniejszym stopniu odmianami o silnie rockowym pochodzeniu, za to nawiązując nawet do najbardziej lekkich odmian muzyki poważnej. Wychodzącym z użycia synonimem muzyki popowej jest termin „muzyka estradowa”.

Z powodu powyższych niejasności zaczęto również stosować określenie pop tradycyjny lub muzyka środka na określenie stylów muzyki popularnej powstałych przed epoką rock’n’rolla.