Andrzej Chlipalski
| Data i miejsce urodzenia |
10 maja 1931 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
15 sierpnia 2019 |
| Miejsce spoczynku | |
| Zawód, zajęcie |
architekt, działacz kresowy |
| Narodowość | |
| Alma Mater | |
| Odznaczenia | |
Andrzej Stefan Chlipalski (ur. 10 maja 1931 we Lwowie, zm. 15 sierpnia 2019 w Krakowie) – architekt, projektant obiektów służby zdrowia, działacz kresowy, założyciel i redaktor naczelny kwartalnika „Cracovia Leopolis”.
Życiorys
Urodził się w rodzinie Tadeusza i Danuty (Elżbiety) z Łukowskich (1905–1990), filolożki-romanistki. Miał brata Jana (1936–2018[1]). We wrześniu 1938 r. rozpoczął naukę w szkole powszechnej im. św. Marii Magdaleny we Lwowie[2]. W maju 1944 r. ekspatriowany wraz z rodziną z rodzinnego miasta do Wieliczki.
Tuż po wojnie ukończył szkołę powszechną w Wieliczce i rozpoczął naukę w tamtejszym gimnazjum. Po przeprowadzce do Krakowa uczył się w III Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącym im. Króla Jana III Sobieskiego, gdzie w 1949 r. zdał maturę. Podjął studia na Wydziale Architektury Akademii Górniczo-Hutniczej, później włączonym do nowo powstałej Politechniki Krakowskiej, którą ukończył w 1953 r. Podczas studiów rozpoczął pracę w krakowskim oddziale Biurze Projektów Służby Zdrowia, w którym pozostał przez 35 lat[2]. Wyspecjalizował się w projektowaniu szpitali i przychodni lekarskich, głównie w Krakowie i na Górnym Śląsku. W latach 1984–1988 wyjeżdżał siedmiokrotnie na delegacje do Syrii, gdzie pomagał projektować szpitale[3][4]. Później był zatrudniony w Biurze Projektów „Miastoprojekt Kraków” w Krakowie[5].
Był członkiem oddziału krakowskiego Stowarzyszenia Architektów Polskich.
W 1966 r. ożenił się z Hanną Ostrowską, lekarką. W 1968 r. urodził się ich syn Karol[2].
Zmarł w Krakowie, pochowany na cmentarzu Salwatorskim w Krakowie (sektor SC8-5-11)[1]. Zgodnie z jego wolą na cmentarzu zamiast kwiatów zbierano datki na renowację polskich grobów na Wschodzie[6].
Najważniejsze realizacje[7]
- Uniwersytecki Szpital Dziecięcy, Kraków (1959–1965)
- Wojewódzki Szpital Specjalistyczny, Tychy (1963–1970)
- Górnośląskie Centrum Rehabilitacji im. gen. Jerzego Ziętka, Repty Śląskie (1965)
- Domy Studenckie Collegium Medicum UJ, Kraków (1971–1979)
- Śląski Szpital Reumatologiczno-Rehabilitacyjny im. gen. Jerzego Ziętka (1975, 1982–1888)
Działalność kresowa
Jego pasją życiową była historia Lwowa i Kresów Wschodnich. Działał w Towarzystwie Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich (Przyjaźni Ziemi Lwowskiej), którego był wiceprezesem od 1989 r., a następnie prezesem. Był założycielem i redaktorem (w latach 1995–2015) kwartalnika „Cracovia Leopolis”, przybliżającego ciekawostki z dziedziny historii, sztuki i życia codziennego mieszkańców dawnych polskich Kresów, jak i informacje odnoszące się do życia i sytuacji Polaków żyjących współcześnie w Ukrainie[5]. Animował liczne wydarzenia patriotyczne i kulturalne związane z Kresami. Był m.in. pomysłodawcą i prowadzącym w latach 1998–2010 comiesięcznych „kameralnych wieczorów” Towarzystwa w Klubie „Zaułek”, o charakterze spotkań „naukowych”, wspomnieniowych, wernisaży i koncertów związanych tematycznie ze Lwowem, jego historią i kulturą, ale też z całą Małopolską Wschodnią[8].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2004)[9]
- Złoty Medal „Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej” (2007)
- Medal „Pro Memoria” (2005)
- Medal Polonia Mater Nostra Est (2010)[10][11]
- Medal 25-lecia Instytutu Lwowskiego (2019)
- Srebrna Odznaka SARP (1960, 1985)
- Brązowa Odznaka SARP (1956)
- Złota Odznaka Zasłużonego Członka TMLiKPW
- Odznaka 30-lecia TMLiKPW (2019)
Źródło:[8].
Nagrody
- wyróżnienie I stopnia równorzędne w konkursie SARP nr 232 – na projekt typowego szpitala powiatowego (1957)
- I nagroda w konkursie SARP nr 304 – na projekt koncepcyjny zespołu Nowej Akademii Medycznej w Krakowie-Prokocimiu (1961)
Przypisy
- 1 2 Cmentarz parafialny Kraków Salwator - wyszukiwarka osób pochowanych [online], krakowsalwator.grobonet.com [dostęp 2026-07-02].
- 1 2 3 Karol Chlipalski. Strażnik pamięci – wspomnienie o moim Ojcu. „Cracovia Leopolis”. Nr 1 (118), s. 5–14, 2025. Kraków: Oddział Krakowski Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich. ISSN 1234-8600. [dostęp 2026-07-02].
- ↑ Instytut Gość Media, Lwów kochał nade wszystko [online], Instytut Gość Media, 22 sierpnia 2019 [dostęp 2023-11-05].
- ↑ Janusz Paluch, Pamięci Andrzeja Chlipalskiego [online], s. 15.
- 1 2 Danuta Quirini-Popławska. Działalność pracowników i studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego na rzecz środowisk polskich na terenach dawnego ZSRS – Zachodniej Ukrainy w latach 1991-1994. „Krakowskie Pismo Kresowe”. Rocznik 17, s. 118, 2025. Kraków: Wydawnictwo Księgarnia Akademicka. ISSN 2392-120X. [dostęp 2026-07-02].
- ↑ Andrzej Chlipalski : Nekrologi [online], nekrologi.net [dostęp 2023-11-05].
- ↑ In memoriam - Pamięci Architektów Polskich - Andrzej Chlipalski [online], archimemory.pl [dostęp 2023-11-05].
- 1 2 Andrzej Chlipalski (1931–2019). „Cracovia Leopolis”. Nr 3 (96), s. 23–24, 2019. Kraków: Oddział Krakowski Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich. ISSN 1234-8600. [dostęp 2026-07-02].
- ↑ M.P. z 2004 r. Nr 39, poz. 681 (ISAP) „za wybitne zasługi w działalności na rzecz Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich”.
- ↑ CRACOVIA LEOPOLIS [online], lwow.home.pl [dostęp 2023-11-05].
- ↑ Janusz Paluch, dz. cyt., s. 15.