Andrzej Chlipalski

Andrzej Chlipalski
Data i miejsce urodzenia

10 maja 1931
Lwów

Data i miejsce śmierci

15 sierpnia 2019
Kraków

Miejsce spoczynku

Cmentarz Salwatorski

Zawód, zajęcie

architekt, działacz kresowy

Narodowość

polska

Alma Mater

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki

Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Medal Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej (1976–2016) Medal „Pro Memoria”

Andrzej Stefan Chlipalski (ur. 10 maja 1931 we Lwowie, zm. 15 sierpnia 2019 w Krakowie) – architekt, projektant obiektów służby zdrowia, działacz kresowy, założyciel i redaktor naczelny kwartalnika „Cracovia Leopolis”.

Życiorys

Urodził się w rodzinie Tadeusza i Danuty (Elżbiety) z Łukowskich (1905–1990), filolożki-romanistki. Miał brata Jana (1936–2018[1]). We wrześniu 1938 r. rozpoczął naukę w szkole powszechnej im. św. Marii Magdaleny we Lwowie[2]. W maju 1944 r. ekspatriowany wraz z rodziną z rodzinnego miasta do Wieliczki.

Tuż po wojnie ukończył szkołę powszechną w Wieliczce i rozpoczął naukę w tamtejszym gimnazjum. Po przeprowadzce do Krakowa uczył się w III Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącym im. Króla Jana III Sobieskiego, gdzie w 1949 r. zdał maturę. Podjął studia na Wydziale Architektury Akademii Górniczo-Hutniczej, później włączonym do nowo powstałej Politechniki Krakowskiej, którą ukończył w 1953 r. Podczas studiów rozpoczął pracę w krakowskim oddziale Biurze Projektów Służby Zdrowia, w którym pozostał przez 35 lat[2]. Wyspecjalizował się w projektowaniu szpitali i przychodni lekarskich, głównie w Krakowie i na Górnym Śląsku. W latach 1984–1988 wyjeżdżał siedmiokrotnie na delegacje do Syrii, gdzie pomagał projektować szpitale[3][4]. Później był zatrudniony w Biurze Projektów „Miastoprojekt Kraków” w Krakowie[5].

Był członkiem oddziału krakowskiego Stowarzyszenia Architektów Polskich.

W 1966 r. ożenił się z Hanną Ostrowską, lekarką. W 1968 r. urodził się ich syn Karol[2].

Zmarł w Krakowie, pochowany na cmentarzu Salwatorskim w Krakowie (sektor SC8-5-11)[1]. Zgodnie z jego wolą na cmentarzu zamiast kwiatów zbierano datki na renowację polskich grobów na Wschodzie[6].

Najważniejsze realizacje[7]

  • Uniwersytecki Szpital Dziecięcy, Kraków (1959–1965)
  • Wojewódzki Szpital Specjalistyczny, Tychy (1963–1970)
  • Górnośląskie Centrum Rehabilitacji im. gen. Jerzego Ziętka, Repty Śląskie (1965)
  • Domy Studenckie Collegium Medicum UJ, Kraków (1971–1979)
  • Śląski Szpital Reumatologiczno-Rehabilitacyjny im. gen. Jerzego Ziętka (1975, 1982–1888)

Działalność kresowa

Jego pasją życiową była historia Lwowa i Kresów Wschodnich. Działał w Towarzystwie Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich (Przyjaźni Ziemi Lwowskiej), którego był wiceprezesem od 1989 r., a następnie prezesem. Był założycielem i redaktorem (w latach 1995–2015) kwartalnika „Cracovia Leopolis”, przybliżającego ciekawostki z dziedziny historii, sztuki i życia codziennego mieszkańców dawnych polskich Kresów, jak i informacje odnoszące się do życia i sytuacji Polaków żyjących współcześnie w Ukrainie[5]. Animował liczne wydarzenia patriotyczne i kulturalne związane z Kresami. Był m.in. pomysłodawcą i prowadzącym w latach 1998–2010 comiesięcznych „kameralnych wieczorów” Towarzystwa w Klubie „Zaułek”, o charakterze spotkań „naukowych”, wspomnieniowych, wernisaży i koncertów związanych tematycznie ze Lwowem, jego historią i kulturą, ale też z całą Małopolską Wschodnią[8].

Ordery i odznaczenia

Źródło:[8].

Nagrody

  • wyróżnienie I stopnia równorzędne w konkursie SARP nr 232 – na projekt typowego szpitala powiatowego (1957)
  • I nagroda w konkursie SARP nr 304 – na projekt koncepcyjny zespołu Nowej Akademii Medycznej w Krakowie-Prokocimiu (1961)

Przypisy

  1. 1 2 Cmentarz parafialny Kraków Salwator - wyszukiwarka osób pochowanych [online], krakowsalwator.grobonet.com [dostęp 2026-07-02].
  2. 1 2 3 Karol Chlipalski. Strażnik pamięci – wspomnienie o moim Ojcu. „Cracovia Leopolis”. Nr 1 (118), s. 5–14, 2025. Kraków: Oddział Krakowski Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich. ISSN 1234-8600. [dostęp 2026-07-02].
  3. ↑ Instytut Gość Media, Lwów kochał nade wszystko [online], Instytut Gość Media, 22 sierpnia 2019 [dostęp 2023-11-05].
  4. ↑ Janusz Paluch, Pamięci Andrzeja Chlipalskiego [online], s. 15.
  5. 1 2 Danuta Quirini-Popławska. Działalność pracowników i studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego na rzecz środowisk polskich na terenach dawnego ZSRS – Zachodniej Ukrainy w latach 1991-1994. „Krakowskie Pismo Kresowe”. Rocznik 17, s. 118, 2025. Kraków: Wydawnictwo Księgarnia Akademicka. ISSN 2392-120X. [dostęp 2026-07-02].
  6. ↑ Andrzej Chlipalski : Nekrologi [online], nekrologi.net [dostęp 2023-11-05].
  7. ↑ In memoriam - Pamięci Architektów Polskich - Andrzej Chlipalski [online], archimemory.pl [dostęp 2023-11-05].
  8. 1 2 Andrzej Chlipalski (1931–2019). „Cracovia Leopolis”. Nr 3 (96), s. 23–24, 2019. Kraków: Oddział Krakowski Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich. ISSN 1234-8600. [dostęp 2026-07-02].
  9. ↑ M.P. z 2004 r. Nr 39, poz. 681 (ISAP) „za wybitne zasługi w działalności na rzecz Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich”.
  10. ↑ CRACOVIA LEOPOLIS [online], lwow.home.pl [dostęp 2023-11-05].
  11. ↑ Janusz Paluch, dz. cyt., s. 15.