Angelo, tyran Padwy
 Plakat wznowienia sztuki („Le Gaulois”, 1905) | |
| Autor | |
|---|---|
| Rodzaj dramatu | |
| Liczba aktów |
3 |
| Data powstania |
1835 |
| Prapremiera |
28 kwietnia 1835 |
| Premiera polska |
19 października 1835[1] |
| Wydanie oryginalne | |
| Miejsce wydania | |
| Język | |
Angelo, tyran Padwy (fr. Angelo, tyran de Padoue) – trzyaktowa sztuka Victora Hugo[2]. Jej prapremiera miała miejsce 28 kwietnia 1835 w Comédie-Française[3].
Dramat romantyczny powstawał w szybkim tempie, między 2 a 19 lutego 1835. Od 28 kwietnia do 20 czerwca 1835 wystawiono 36 przedstawień, wszystkie z nich okazały się sukcesem. W następnym roku odbyło się 10 kolejnych przedstawień, ale w mniej imponującej obsadzie. Sztuka została wznowiona w 1850 z Rachel Félix, a następnie ponownie w 1905 z Sarah Bernhardt[4]. Po spotkaniu z Rachel Hugo oświadczył: „Znów odnajduję Madame Dorval, i to z klasą”[5].
Jest to historyczne dzieło o podestà Angelo, którego akcja rozgrywa się w Padwie w północnych Włoszech. Był to też powrót Hugo do teatru, którego poprzednie dzieło, Maria Tudor (1833), okazało się porażką[6].
Wybrane wznowienia i adaptacje
- Polska prapremiera miała miejsce 19 października 1835[1].
- W 1837 Saverio Mercadante skomponował na podstawie sztuki Hugo operę Il giuramento[7].
- 1876 Cezar Cui skomponował operę Angelo[8].
- Amilcare Ponchielli skomponował do libretta Arrigo Boito operę Gioconda, której premiera miała miejsce w 1876 w La Scali w Mediolanie[9].
- W 1928 Alfred Bruneau napisał operę Angelo, tyran de Padoue[10].
- W 1946 powstała włoska adaptacja filmowa The Tyrant of Padua. Film historyczny wyreżyserował Max Neufeld, zaś obsadę stanowili Clara Calamai (Tisbe), Carlo Lombardi (Angelo Malipieri) i Elsa De Giorgi (Caterina Bragadini)[11].
Przypisy
- 1 2 Angelo, tyran Padwy, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Sztuki) [dostęp 2025-12-31] [zarchiwizowane z adresu].
- ↑ Lenard R. Berlanstein: Daughters of Eve: A Cultural History of French Theater Women from the Old Regime to the Fin de Siècle. Harvard University Press, 2009, s. 97. ISBN 978-0-674-02081-8. (ang.).
- ↑ Petit de Julleville: Le Théâtre en France. Histoire de la littérature dramatique depuis ses origines jusqu’à nos jours. Colin, 1889, s. 375. (fr.).
- ↑ Anne Ubersfeld: Notice sur Angelo dans une édition Théâtre de Victor Hugo. Éditions Robert Laffont, 1985, s. 1455. ISBN 978-2-221-04695-1. (fr.).
- ↑ René Bailly, Claude Fournier. Rachel «la grande». „Revue des Deux Mondes”, s. 347, maj 1971. ISSN 0035-1962. (fr.).
- ↑ Sarah Stanton, Martin Barnham: The Cambridge Paperback Guide to Theatre. Cambridge University Press, 1996, s. 175. ISBN 978-0-521-44654-9. (ang.).
- ↑ The English cyclopædia, conducted by C. Knight. Biography. Charles Knight (red.). 1872, s. 879. (ang.).
- ↑ Adrian Room: A Dictionary of Music Titles. The Origins of the Names and Titles of 3,500 Musical Compositions. McFarland & Company, 2024, s. 19. ISBN 978-1-4766-1059-7. (ang.).
- ↑ Phil G. Goulding: Ticket to the Opera: Discovering and Exploring 100 Famous Works, History, Lore, and Singers, with Rec. Random House, 2011, s. 297. ISBN 978-0-307-76184-2. (ang.).
- ↑ Margaret Ross Griffel: Operas in German: A Dictionary. Bloomsbury Publishing, 2018, s. 230. ISBN 979-82-16-31295-6. (ang.).
- ↑ Stephen Gundle: Fame Amid the Ruins. Italian Film Stardom in the Age of Neorealism. Berghahn Books, 2019, s. 127. ISBN 978-1-78920-002-7. (ang.).