Anna Ptaszycka
| Data i miejsce urodzenia |
13 października 1911 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
24 października 1967 |
| Narodowość | |
| Alma Mater | |
| Praca | |
| Styl | |
| Odznaczenia | |

Anna Jadwiga Ptaszycka (ur. 13 października 1911 w Warszawie, zm. 24 października 1967 w Krakowie) – polska architektka.
Życiorys
Urodziła się w rodzinie Michała[1] i Janiny Nowackich (1890–1954)[2]. Od wczesnej młodości działała w harcerstwie. Studiowała na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej, po ukończeniu nauki w 1936 poślubiła architekta Tadeusza Ptaszyckiego, z którym prowadziła autorską pracownię projektową (współpracowali m.in. z architektami Ewą Knothe, Janem Knothe i Janem Kraskowskim). Do ich najważniejszych projektów tego czasu należy Dom Związku Harcerstwa Polskiego przy ul. Łazienkowskiej 7 w Warszawie. Ptaszycka samodzielnie wykonywała też projekty dla Związku Harcerstwa Polskiego (m.in. stanica wodna "Funka", Dom Instruktorek w Buczach)[3]. W 1939 urodziła się ich córka Danuta Maria[4], która została geografem, architektem krajobrazu.
Podczas II wojny światowej prowadziła badania nad organizacją miejskich terenów zielonych, brała udział w walce konspiracyjnej w szeregach Związku Walki Zbrojnej, a następnie w Armii Krajowej, ps. Biała[5]. Krótko pracowała w fabryce mebli "Współczesne wnętrze", wykonywała też projekty remontowo-budowlane[3]. Po wybuchu powstania warszawskiego przyłączyła się do walk, osiągnęła stopień podporucznika.
Od lutego 1945 zaangażowała się w prace Biura Odbudowy Stolicy, w listopadzie tego samego roku dołączyła do męża, który za namową gen. Mariana Spychalskiego przyjął propozycję pracy w ramach Wrocławskiej Dyrekcji Odbudowy. Poza pracą w Biurze Planu Wrocławia pracowała naukowo w Katedrze Budowy Miast i Osiedli Politechniki Wrocławskiej pod kierunkiem Tadeusza Wróbla. W 1948 roku współtworzyła Wystawę Ziem Odzyskanych (arażacja terenów wystawowych, projekt pawilonu Państwowej Centrali Handlowej), była też współautorką pierwszego powojennego planu odbudowy Wrocławia - Generalnego Planu Zagospodarowania Miasta[3]. W 1950 obroniła na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej pracę doktorską, kilka miesięcy później dołączyła do męża, który od roku mieszkał w Krakowie.
Od 1950 przez dwa lata była adiunktem na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej. Należała do grupy współorganizatorów Pracowni Planu Ogólnego, a następnie prowadziła ją do czerwca 1955. Miesiąc później została kierownikiem Miejskiej Pracowni Urbanistycznej Prezydium Rady Narodowej miasta Krakowa. Była członkiem Komisji Urbanistyki i Architektury Polskiej Akademii Nauk i Rady Narodowej miasta Krakowa, należała do International Federation of Park Administration, Towarzystwa Urbanistów Polskich oraz Stowarzyszenia Architektów Polskich[3].
W 1950 opublikowała monografię pt. Przestrzenie zielone w miastach (Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 227 ss.). W 1956 ukazała się pierwsza urbanistyczno-architektoniczna monografia Wrocławia, w której dwa pierwsze rozdziały zostały napisane przez Annę Ptaszycką.
W 1958 poważnie zachorowała i zmuszona była ograniczyć pracę zawodową, mimo to uczestniczyła w pracach SARP, podczas jednego z zebrań Oddziału Krakowskiego zasłabła i nie odzyskawszy przytomności zmarła mając 56 lat. Spoczywa na cmentarzu Rakowickim (kwatera LXVIII-11-10)[6].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1964)[5]
- Brązowy Krzyż Zasługi z Mieczami
- Złoty Krzyż Zasługi (8 lipca 1954)[7]
- Medal 10-lecia Polski Ludowej (30 grudnia 1954)[1]
Przypisy
- 1 2 M.P. z 1955 r. Nr 22, poz. 220 (ISAP) – Uchwała Rady Państwa z dnia 30 grudnia 1955 r. nr 0/1021 – na wniosek Ministerstwa Budownictwa Miast i Osiedli.
- ↑ Nagrobek na cmentarzu Rakowickim w Krakowie [dostęp 2024-07-11].
- 1 2 3 4 Joanna Majczyk, Agnieszka Tomaszewicz, Anna Ptaszycka. Harcerka, architektka, urbanistka, [w:] Ewa Dąbrowska (red.), [w:] Pionierki, Kraków: EMG, 2019 (Architektura jest najważniejsza), s. 13-45 (pol.).
- ↑ Anna Jadwiga Nowacka M.J. Minakowski, Genealogia Potomków Sejmu Wielkiego [dostęp 2024-07-11].
- 1 2 In memoriam - Pamięci Architektów Polskich - Anna Jadwiga Ptaszycka [online], archimemory.pl [dostęp 2024-07-11].
- ↑ Lokalizator Grobów - Zarząd Cmentarzy Komunalnych [online], zck-krakow.pl [dostęp 2024-07-11].
- ↑ M.P. z 1954 r. Nr 98, poz. 1164 (ISAP) „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w pracy zawodowej w dziedzinie budownictwa mieszkaniowego”.
Linki zewnętrzne
- Zenon Prętczyński, Wspomnienia o profesorach Wydziału Architektury Politechniki Wrocławskiej (z lat studiów 1947–1952), Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław 2005. dbc.wroc.pl. s. 98–99. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-01-30)].
- Izabela Miczyńska, O dr. Annie Ptaszyckiej, Tygodnik Salwatorski Numer: 11/117 z 16 marca/1997
- Muzeum Powstania Warszawskiego, Powstańcze biogramy - Anna Ptaszycka
- Sejm Wielki, biogram Anny Jadwigi z Nowackich Ptaszyckiej