Anolis gracilipes

Anolis gracilipes[1]
Boulenger, 1898
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

zauropsydy

Rząd

łuskonośne

Podrząd

Iguania

Rodzina

Anolidae

Rodzaj

Anolis

Gatunek

Anolis gracilipes

Synonimy
  • Norops gracilipes — Nicholson et al., 2002[2]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]

Anolis gracilipes – gatunek jaszczurki z rodziny Anolidae. Zamieszkuje północno-zachodnią Amerykę Południową.

Systematyka

Takson ten po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1898 roku belgijsko-brytyjski przyrodnik George Albert Boulenger na łamach „Proceedings of the Zoological Society of London”, nadając mu nazwę Anolis gracilipes[2][4]. Jako miejsce typowe podał Paramba w prowincji Imbabura w Ekwadorze[2][4]. Syntyp BMNH 1946.8.13.9-12[a][5]. Nie wyróżnia się podgatunków[1][2].

Etymologia

  • Anolis (Anolius): karaibska nazwa Anoli dla „jaszczurki”[6].
  • gracilipes: łac. gracilipes od łac. gracilis – „smukły” i łac. pes, pedis – „stopa” [7].

Morfologia

Anolis gracilipes to mała jaszczurka o długości całkowitej niewiele przekraczającej 19 cm[7]. Występuje dymorfizm płciowy. Głowa niewielka, szpiczasta, z ciemnym wyraźnym pasem zaocznym. Tęczówka z niebieskimi przebarwieniami, powieki żółtawe. Tułów smukły, ogon cienki, długi, znacznie przekraczający długość tułowia, zaokrąglony, bez grzebienia ogonowego. Grzbiet jest ciemnobrązowy ze srebrnymi lub brązowymi odwróconymi szewronami, zdecydowanie lepiej zaznaczonymi u samic, także u samic może występować blady pasek na kręgosłupie z czarnymi krawędziami. Boki są zielonkawe. Brzuch żółty. U samców występuje fałd gardłowy, który jest jaskrawopomarańczowy lub pomarańczowoczerwony z rzędami zielonkawych łusek[5][7]. Anolis gracilipes jest najbardziej podobny do Anolis fraseri i Anolis binotatus. A. binotatus różni się od A. gracilipes kolorem fałdu gardłowego i białym pasem brzuszno-bocznym[5][7].

Wymiary[5]:

Samiec Samica
Długość całkowita (mm) 185 191
Długość SVL[b] (mm) 58 61
Długość TL[c] (mm) 127 130

Występowanie

Anolis gracilipes występuje na wybrzeżach i zachodnich zboczach Andów w zachodnim Ekwadorze oraz zachodniej Kolumbii. W Ekwadorze stwierdzono go w prowincjach: Santo Domingo de los Tsáchilas, Guayas, Cotopaxi, Manabí, Esmeraldas, Pichincha, Imbabura, Cañar, i Los Ríos. Obserwowany był w zakresie wysokości poziomu morza do około 1200 m n.p.m.[5][7]

Ekologia i zachowanie

Anolis gracilipes prowadzi dzienny tryb życia. Jego naturalnym habitatem są wiecznie zielone lasy nizinne i podgórskie, pastwiska z rozproszonymi drzewami, obrzeża lasów wzdłuż rzek i strumieni oraz wiejskie ogrody. Są aktywne, gdy temperatura przekracza 18,7° C. Zwykle przebywają i polują na trawach i krzewach blisko gruntu do około 2,5 metra nad nim. Nocą, w celu spoczynku, siadają na cienkich gałęziach, łodygach, paprociach lub delikatnych liściach na wysokości do 2 metrów nad ziemią. Ich dieta to głównie owady: pluskwiaki, błonkoskrzydłe, prostoskrzydłe i chrząszcze, ale obejmuje również równonogi, larwy owadów, mięczaki, pająki, rośliny i ich nasiona. Anolis gracilipes jest gatunkiem jajorodnym[5][7].

Status zagrożenia

W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN Anolis gracilipes jest klasyfikowany jako gatunek najmniejszej troski (LC, ang. Least Concern), wielkość populacji nie jest określona, ale uznawana jest za stabilną. Jest gatunkiem licznym w Ekwadorze oraz rzadkim w Kolumbii[3]. Gatunek ten jest obecny w wielu obszarach chronionych[7].

Uwagi

  1. ↑ BMNH – British Museum (Natural History) – obecnie NHMUK: Muzeum Historii Naturalnej w Londynie (Natural History Museum), Londyn[8].
  2. ↑ SVL – ang. Snout–vent length – odległość od przodu głowy do odbytu.
  3. ↑ TL – ang. Tail length – długość ogona od odbytu do końca ogona.

Przypisy

  1. 1 2 Anolis gracilipes, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2025-08-12] (ang.).
  2. 1 2 3 4 P. Uetz & J. Hallermann, Anolis gracilipes, [w:] The Reptile Database [online] [dostęp 2025-08-05] (ang.).
  3. 1 2 Anolis gracilipes, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [dostęp 2025-08-12] (ang.).
  4. 1 2 George A. Boulenger. An account of the reptiles and batrachians collected by Mr. W. F. H. Rosenberg in western Ecuador. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1898, s. 107–126, 1898. (ang.).
  5. 1 2 3 4 5 6 F. Ayala-Varela, A. Carvajal-Campos, Anolis gracilipes, [w:] Reptiles del Ecuador. Version 2022.0. (red. Torres-Carvajal, O., Pazmiño-Otamendi, G., Ayala-Varela, F. y Salazar-Valenzuela, D), Quito: Museo de Zoología, Pontificia Universidad Católica del Ecuador, 2020 (hiszp.).
  6. ↑ Edmund C. Jaeger, Source-book of biological names and terms, wyd. 1, Springfield: Charles C. Thomas, 1944, s. 17, OCLC 637083062 (ang.).
  7. 1 2 3 4 5 6 7 A. Tovar-Ortiz, A. Arteaga, Charm Anole (Anolis gracilipes), [w:] Reptiles of Ecuador: Life in the middle of the world. (red. Arteaga A, Bustamante L, Vieira J), 2022, DOI: 10.47051/CMJH5765 [dostęp 2025-08-05] (ang.).
  8. Mark Henry Sabaj, Codes for Natural History Collections in Ichthyology and Herpetology, „Copeia”, 108 (3), 2020, s. 593–669, DOI: 10.1643/ASIHCODONS2020 (ang.).
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.