Antoni Czudowski
 major kawalerii | |
| Data i miejsce urodzenia |
14 kwietnia 1890 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
1951 |
| Przebieg służby | |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki | |
| Główne wojny i bitwy |
I wojna światowa |
| Odznaczenia | |
    | |
Antoni Czudowski (ur. 14 kwietnia 1890 w Smoleńsku, zm. 1951 w Józefowie) – major kawalerii Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, inżynier.
Życiorys
Urodził się 14 kwietnia 1890 w Smoleńsku, ówczesnej stolicy guberni smoleńskiej, jako syn Wacława i Marii z Swadkowskich[1][2].
W czasie I wojny światowej walczył w szeregach pułku kirasjerów Lejbgwardii[3]. 3 stycznia 1917 został awansowany na stopień sztabsrotmistrza ze starszeństwem z 19 lipca?/1 sierpnia 1916 i pozostawieniem w rezerwie armijnej kawalerii[3].
9 grudnia 1917, po rewolucji październikowej, znalazł się w grupie Polaków – 5 oficerów, 1 podchorążego i 35 żołnierzy pułku kirasjerów Lejbgwardii, którzy 13 grudnia 1917 przybyli ze Światoszyna pod Kijowem do Pietniczan i tam utworzyli 1 Chorągiew Kirasjerów Polskich, której został dowódcą[4][5][6]. 17 stycznia 1917, po utworzeniu 2 pułku strzelców konnych (20 kwietnia 1918 przemianowany na 7 pułk ułanów), objął funkcję zastępcy dowódcy pułku do spraw gospodarczych[7].
Od lutego 1919 pełni służbę w 12 pułku ułanów[8]. W kwietniu tego roku organizuje szwadron karabinów[8][9]. W czasie wojny z bolszewikami 1920 walczył na stanowisku dowódcy II dywizjonu 12 puł.[10] 27 sierpnia 1920 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu rotmistrza, w kawalerii, w grupie oficerów byłych Korpusów Wschodnich i byłej armii rosyjskiej[11].
Po zakończeniu działań wojennych pozostał w wojsku jako oficer zawodowy i kontynuował służbę w 12 pułku ułanów[12][13]. Następnie został odkomenderowany na Politechnikę Warszawską celem ukończenia studiów[13]. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu majora ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 58. lokatą w korpusie oficerów jazdy (od 1924 – kawalerii)[14][15]. W 1924 został przeniesiony do rezerwy i przydzielony w rezerwie do macierzystego pułku w Białokrynicy k. Krzemieńca[16].
W 1934, jako oficer rezerwy pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Bydgoszcz Miasto. Posiadał przydział do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr VIII. Był wówczas w grupie oficerów „powyżej 40 roku życia”[17]. Po przeniesieniu do Warszawy prowadził przedsiębiorstwo „Biuro Budowlane A. Czudowski i S-ka Inżynierowie” przy ul. Tadeusza Żulińskiego 9, które zostało wpisane do rejestru handlowego 3 stycznia 1936 (wspólnikami byli Konstanty Czudowski i Wacław Szuszkiewicz, a prokurentami Mieczysław Kieresant-Wiśniewski i Stanisław Domino)”[18].
Zmarł w 1951 i został pochowany na cmentarzu parafii pw. Matki Bożej Częstochowskiej w Józefowie (kwatera E, rząd 18, grób 13, 14)[19].
26 lipca 1925 w Warszawie ożenił się z Heleną Janiną Stawikowską (1905–1980), córką Stanisława i Franciszki z Royków[1][19]. Świadkami byli inżynierowie: Mieczysław Kieresant-Wiśniewski i Stanisław Puzyna[1].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Walecznych trzykrotnie[13][20]
- Złoty Krzyż Zasługi – 30 stycznia 1939 „za zasługi na polu pracy społecznej”[21]
- Medal Niepodległości – 23 grudnia 1933 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[22]
- Order Świętej Anny 4 stopnia z napisem na szabli „Za odwagę” – 25 listopada?/8 grudnia 1915[3]
Przypisy
- 1 2 3 Antoni Czudowski. Geneteka. [dostęp 2025-07-31].
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-07-31].
- 1 2 3 Памяти героев Великой войны 1914–1918 : Чудовский Антон. Управление Министерства обороны Российской Федерации по увековечению памяти погибших при защите Отечества. [dostęp 2025-08-01]. (ros.).
- ↑ Turkiewicz 1928 ↓, s. 5.
- ↑ Ułani Podolscy 1991 ↓, s. 33, 35, 327, 332.
- ↑ Bagiński 1921 ↓, s. 384.
- ↑ Ułani Podolscy 1991 ↓, s. 36, 38.
- 1 2 Turkiewicz 1928 ↓, s. 12.
- ↑ Ułani Podolscy 1991 ↓, s. 47.
- ↑ Tuliński 2020 ↓, s. 947, błędnie jako rtm. Mieczysław Czudowski.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 33 z 1 września 1920, s. 795.
- ↑ Spis oficerów 1921 ↓, s. 255.
- 1 2 3 Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 623.
- ↑ Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 157.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 677.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 563, 617.
- ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 117, 1001.
- ↑ Monitor Polski nr 54, obwieszczenia sądowe. 1936-03-05. [dostęp 2025-07-31].
- 1 2 Czudowska Helena, Czudowski Antoni. Parafia Matki Bożej Częstochowskiej w Józefowie. [dostęp 2025-08-01].
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 563.
- ↑ M.P. z 1939 r. Nr 26, poz. 43 (ISAP)
- ↑ M.P. z 1934 r. Nr 6, poz. 12 (ISAP)
Bibliografia
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2025-07-28].
- Spis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r.. Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1921.
- Lista starszeństwa oficerów zawodowych. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1922.
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, 1934.
- Ułani Podolscy : Dzieje Pułku Ułanów Podolskich 1809–1947. Kazimierz Grocholski (red.). Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1991. ISBN 83-04-03664-9.
- Henryk Bagiński: Wojsko Polskie na Wschodzie 1914-1920. Warszawa: Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, 1921.
- Arkadiusz Tuliński: 6 Armia Wojska Polskiego w wojnie polsko-bolszewickiej w 1920 r.. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, 2020. ISBN 978-83-8229-062-2.
- Józef Turkiewicz: Zarys historji wojennej 12-go pułku ułanów podolskich. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1928, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.