Antonio Ghislanzoni

Antonio Ghislanzoni
Ilustracja
Antonio Ghislanzoni
Data i miejsce urodzenia

25 listopada 1824
Lecco

Data i miejsce śmierci

16 lipca 1893
Caprino Bergamasco

Narodowość

włoska

Dziedzina sztuki

libretto, literatura, dziennikarstwo

Antonio Ghislanzoni (ur. 25 listopada 1824 w Lecco, zm. 16 lipca 1893 w Caprino Bergamasco) – włoski dziennikarz, poeta i powieściopisarz, autor librett operowych[1][2]. Najbardziej znany jest jako librecista opery Aida (1870) dla Giuseppe Verdiego[3][1].

Życie i kariera

Ghislanzoni został usunięty z seminarium duchownego za irytujące zachowanie, początkowo studiował medycynę w Pawii, a następnie śpiew[1]. W latach 1846–1855 występował jako baryton we Francji i Włoszech[1][2].

W 1848 roku, zainspirowany nacjonalistycznymi ideami Mazziniego, założył kilka republikańskich gazet w Mediolanie, ale ostatecznie musiał schronić się w Szwajcarii[4]. Podczas podróży do Rzymu, gdzie chciał pomóc w obronie rodzącej się republiki, został aresztowany przez Francuzów i krótko przetrzymywany na Korsyce[5].

W latach 60. XIX wieku rozpoczął pracę dziennikarską i wydawniczą, wydawał między innymi „L'Italia musicale", „Rivista minima di scienze, lettere ed arti", „Giornale-Capriccio", współredagował „Gazzetta musicale di Milano"[1]. Współpracował między innymi z Arrigo Boito[6].

W 1880 roku osiadł w Caprino Bergamasco i wycofał się z publicznej działalności[1]. Tworzył powieści o tematyce związanej głównie ze środowiskiem teatralnym, w tym „Gli artisti da teatro", zaliczane do kierunku werystycznego[1]. Napisał również liczne opowiadania wierszem oraz różnorodne powieści, w tym „Un suicidio a fior d'acqua" (1864), „Angioli nelle tenebre" (1865), „La contessa di Karolystria" (1883), „Abracadabra: Storia dell'avvenire" (1884)[2]. Opublikował również eseje muzyczne, z których najważniejszy to „Reminiscenze artistiche"[2].

Napisał około osiemdziesięciu pięciu librett operowych, między innymi dla Alfredo Catalaniego – „Edmea" (1886), Enrica Petrelli – „I promessi sposi" (1869), „Giovanna di Napoli" (1869), Carlosa Gomesa – „Fosca" (1873), „Salvator Rosa" (1874), Amilcare Ponchiellego – „Il parlatore eterno" (1873), „I Lituani" (według „Konrada Wallenroda" Adama Mickiewicza, 1874)[1][7][8]. Największą sławę przyniosła mu współpraca z Giuseppe Verdim, dla którego opracował drugą wersję libretta Francesca Marii Piavego do opery „La forza del destino" (1869) oraz stworzył libretto „Aida" (1870)[1][3]. Dodał również kilka wersów do zrewidowanego tłumaczenia na język włoski opery Verdiego „Don Carlos"[1].

Z lat 1881–1883 pochodzi pięć pieśni Giacoma Pucciniego skomponowanych do tekstów Ghislanzoniego: „Melancolia", „Allor ch'io sarò morto", „Spirto gentil", „Noi leggeramo", „Storiella d'amore"[1].

Ghislanzoni prowadził hotel dla artystów o nazwie Il Barco w Caprino Bergamasco w prowincji Bergamo, gdzie zmarł w 1893 roku w wieku 68 lat[4].

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Ghislanzoni, Antonio. Polska Biblioteka Muzyczna. [dostęp 2025-10-25].
  2. 1 2 3 4 Ghislanzoni, Antonio. Encyclopedia.com. [dostęp 2025-10-25].
  3. 1 2 The Opera's Plot and Creation. The Metropolitan Opera. [dostęp 2025-10-25].
  4. 1 2 Antonio Ghislanzoni - Librettist. StageAgent. [dostęp 2025-10-25].
  5. ↑ The Creators of Aìda. Utah Opera, 2016-03-02. [dostęp 2025-10-25].
  6. ↑ Scapigliatura - Modernist, Bohemian, Avant-Garde. Britannica, 1998-07-19. [dostęp 2025-10-25].
  7. ↑ Ryszard Daniel Golianek. „I Lituani" Amilcare Ponchiellego. „Muzyka”. 1, s. 35–67, 2016. Instytut Sztuki PAN. [dostęp 2025-10-25].
  8. ↑ Edmea (Catalani, Alfredo). IMSLP. [dostęp 2025-10-25].
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.