Giuseppe Mazzini

Giuseppe Mazzini

Data i miejsce urodzenia	22 czerwca 1805 Genua
Data i miejsce śmierci	10 marca 1872 Piza
Zawód, zajęcie	dziennikarz

Giuseppe Mazzini (ur. 22 czerwca 1805 w Genui, zm. 10 marca 1872 w Pizie) – włoski prawnik, dziennikarz, demokrata i bojownik o wolność razem z Garibaldim w okresie risorgimenta. Uważano go za reprezentanta „Europy narodów” w walce z „Europą monarchów”.

Zwany był „konspiratorem doskonałym”, całe życie poświęcił idei wyzwolenia narodów i ludów Europy, we Włoszech został obdarowany mianem „ojca Ojczyzny”. Był autorytetem moralnym dla kolejnych pokoleń spiskowców.

Studiował prawo na Uniwersytecie Genueńskim (1822–1827). W tym czasie nawiązał kontakty z karbonariuszami. W 1830 został aresztowany^[1.1], a po kilku miesiącach więzienia udał się na emigrację do Szwajcarii, a następnie Anglii, gdzie się spotkał z Lajosem Kossuthem. Później powrócił do Włoch (do Pizy) pod przybranym nazwiskiem.

Mazzini był też wolnomularzem. Utrzymywał ścisłe kontakty z Albertem Pikem, również masonem, który z kolei dążył do rozłamu Stanów Zjednoczonych.

Razem z Giuseppem Garibaldim stanął na czele ogólnowłoskiego powstania, które wybuchło w ramach Wiosny Ludów. Powstańcy, pod hasłem zjednoczenia ziem włoskich, rozpoczęli walkę o wyzwolenie spod panowania austriackiego. Poparcia udzielił im Karol Albert – władca Piemontu (Królestwa Sardynii), lecz jego wojska zostały pokonane przez Austriaków w 1849 r. w bitwie pod Novarą. Powstanie zostało stłumione przez wojska austriackie (na północy Włoch) i francuskie (w Państwie Kościelnym). Mazzini ponownie znajduje się na emigracji, skąd wspiera wszelkie podejmowane próby wyzwolenia narodowego. Jednak wypadki lat 1859–1860 nie odpowiadały jego oczekiwaniom, ponieważ w procesie tworzenia państwa włoskiego zwyciężyli monarchiści i umiarkowani^[1.2].Jako niezłomny republikanin nie uznał Królestwa Włoskiego. „Zwycięski rewolucjonista przestaje być rewolucjonistą” – ostrzegał. Sam nigdy nie przestał być rewolucjonistą.

Był założycielem organizacji Młode Włochy, Lega Internazionale dei Popoli, Młoda Europa, Centralny Komitet Demokracji Europejskiej, Alleanza Republicana Universale^[1.3]. Mazzini wspierał polski ruch narodowowyzwoleńczy. Przyjaźnił się ze Stanisławem Worcellem, znał pisma Adama Mickiewicza, którego uważał za wielkiego poetę nowych czasów^[1.4].

Poglądy Mazziniego miały zabarwienie mistyczne. Walkę o wolność uważał on za religijno-etyczny obowiązek człowieka. Rozwój historyczny, z jego punktu widzenia, uwarunkowany jest czynnikami moralnymi^[2].

• Swietozar Efirow: Włoska przedmarksistowska myśl filozoficzna i socjologiczna. W: Historia filozofii. Pod redakcją M.A. Dynnika, M.T. Jowczuka, B.M. Kiedrowa, M.B. Mitina, T.I. Ojzermana i A.F. Okułowa. T. III: Lata czterdzieste — dziewięćdziesiąte XIX w. Warszawa: Książka i Wiedza, 1963, s. 513–523. (pol.).
• Józef AndrzejJ.A. Gierowski Józef AndrzejJ.A., Historia Włoch, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2003, ISBN 83-04-04674-1, OCLC 749360064 .
• Joanna Ugniewska: Giuseppe Mazzini - historia jako narodowa terapia. Wrocław: Ossolineum, 1986. ISBN 83-04-02339-3.

• Giuseppe Mazzini – publikacje w bibliotece Polona