Ara marakana
| Primolius maracana[1] | |||
| (Vieillot, 1816) | |||
 | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Plemię | |||
| Rodzaj | |||
| Gatunek |
ara marakana | ||
| Synonimy | |||
|
| |||
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3] | |||
 | |||
| Zasięg występowania | |||
 | |||
Ara marakana, marakana[4] (Primolius maracana) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny papugowatych (Psittacidae), zamieszkujący Amerykę Południową. Nie wyróżnia się podgatunków[2][5]. Bliski zagrożenia wyginięciem.
Występowanie
Gatunek ten zamieszkuje Brazylię i Paragwaj: wyspę Marajó oraz dalej na jej wschód do granicy z Maranhão, okolice São Luís oraz od południowych części stanów Pará, Maranhão, Piauí, Ceará i Paraíba na południe po wschodni Paragwaj, Mato Grosso i São Paulo. Dawniej ary marakany zamieszkiwały również teren dalej na południe do północnego Rio Grande do Sul oraz północno-wschodniej Argentyny[6].
Środowisko
Zamieszkuje lasy deszczowe i namorzynowe, sawannę. Preferuje obszary w pobliżu wody[7].
Morfologia
Ara marakana osiąga około 43 cm długości[7], z czego około połowę stanowi jej ogon[8]. Waży około 265 g. W upierzeniu dominuje zielony. Czoło jest czerwone. Podobnie dolna część brzucha oraz pleców. Wierzch głowy i dolna część policzków są niebieskozielone. Okolice oczu po dziób pozbawione są piór i widoczna jest blada skóra. Ogon u podstawy czerwonobrązowy, a niżej niebieski. Dziób jest czarny, a oczy pomarańczowe. Brak widocznego dymorfizmu płciowego. Młode są podobne do dorosłych. Mają one bledsze czoło, krótszy ogon, a na krawędziach czerwonej plamy na brzuchu i plecach widoczny żółty kolor[7].
Pożywienie
Żywią się głównie nasionami, owocami i orzechami[9]. Szczegóły dzikiej diety gatunku są słabo poznane. Ary marakany zostały zaobserwowane na zbieraniu nasion introdukowanej melii pospolitej (Melia azedarach) w północno-wschodniej Brazylii[7].
Rozmnażanie
Sezon lęgowy w Brazylii przypada na grudzień, a w Argentynie na luty[7]. Ptaki te gniazdują w dziuplach drzew, gdzie samica składa 2–4 białe jaja, które następnie wysiaduje przez około 25 dni. Pisklętami opiekują się oboje rodzice[8]. Młode opuszczają gniazdo w wieku 8 tygodni, lecz przez 2 tygodnie pozostają jeszcze pod opieką rodziców[7].
Status
Od 2025 roku Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje arę marakanę za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern)[3]. Wcześniej, od 2004 roku, miała status bliskiej zagrożenia (NT – Near Threatened)[6]. Liczebność populacji żyjącej na wolności prawdopodobnie przekracza 10 tysięcy dorosłych osobników, a jej trend oceniany jest jako stabilny[6]. Do głównych zagrożeń dla tego gatunku należy utrata siedlisk wskutek wylesiania oraz chwytanie ptaków do niewoli, na niektórych obszarach jest prześladowany jako szkodnik upraw[3]. Gatunek ten jest ujęty w I załączniku konwencji waszyngtońskiej (CITES)[10].
Przypisy
- ↑ Primolius maracana, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- 1 2 3 Blue-winged Macaw (Propyrrhura maracana). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 2020-07-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-07)]. (ang.).
- 1 2 3 Primolius maracana, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- ↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Arini Gray,GR, 1840 (1825) (wersja: 2025-02-01). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-11-18].
- ↑ F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Parrots, cockatoos. IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-07-13]. (ang.).
- 1 2 3 Species factsheet: Blue-winged Macaw Primolius maracana [online], BirdLife International, 2025 [dostęp 2025-10-26] (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 Blue-winged Macaw (Primolius maracana) [online], World Parrot Trust (ang.).
- 1 2 Illiger’s Macaw / Blue-winged Macaw, [w:] ParrotFeather.com [online] [dostęp 2020-07-05] (ang.).
- ↑ Blue Winged Macaw, Harewood House [zarchiwizowane 2022-11-27] (ang.).
- ↑ Primolius maracana. [w:] Species+ [on-line]. UNEP-WCMC, CITES Secretariat. [dostęp 2022-01-30]. (ang.).
Linki zewnętrzne
- Zdjęcia, nagrania głosów i krótkie filmy. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).