Archaeophya
| Archaeophya | |||
| Fraser, 1959[1] | |||
 Skrzydła samca Archaeophya adamsi | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Nadrodzina | |||
| Rodzina |
Gomphomacromiidae | ||
| Rodzaj |
Archaeophya | ||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
Archaeophya adamsi Fraser, 1959 | |||
| Gatunki | |||
| |||
| Zasięg występowania | |||
 | |||
Archaeophya – rodzaj ważek z rodziny Gomphomacromiidae[1][2].
Zasięg występowania
Rodzaj obejmuje gatunki występujące we wschodniej Australii – w północno-wschodniej i wschodniej części stanu Queensland oraz we wschodniej części stanu Nowa Południowa Walia[3][4][5].
Morfologia
Są to średniej wielkości ważki o krzepkiej budowie ciała, ale stosunkowo długim i smukłym odwłoku. Pterostygmy na skrzydłach wydłużone, mniej więcej 5 razy dłuższe niż szersze. Barwa ciała od czerwonawobrązowej do brązowoczarnej, z lekkim zielonym lub niebieskawym metalicznym połyskiem na niektórych częściach tułowia, żółte znaczenia na ciele[5].
Systematyka
Rodzaj ten utworzył w 1959 roku brytyjski entomolog Frederic Charles Fraser dla nowo opisanego przez siebie gatunku Archaeophya adamsi[6]. Opisu gatunku dokonał na podstawie pojedynczego okazu bardzo młodej („teneralnej”) samicy[5][6]. W 1978 roku G. Theischinger i J.A.L. Watson opisali samca A. adamsi, uzupełnili opis samicy i rodzaju, a także opisali drugi gatunek z tego rodzaju – A. magnifica[5]. Rodzaj był dawniej zaliczany do rodziny szklarkowatych (Corduliidae)[5][6], później do Synthemistidae[7], aż w końcu w 2026 roku Goodman i inni umieścili go w przywróconej rodzinie Gomphomacromiidae[2].
Etymologia
Archaeophya: gr. ἀρχαῖος archaios „starożytny”, od ἀρχή- archē- „początek, pochodzenie”; gr. φυή phyē „wzrost, postura”[8].
Podział systematyczny
Do rodzaju należą następujące gatunki[1]:
- Archaeophya adamsi Fraser, 1959
- Archaeophya magnifica Theischinger & Watson, 1978
Przypisy
- 1 2 3 Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2026 [dostęp 2026-03-18] (ang.).
- 1 2 Aaron Goodman i inni, Systematic and taxonomic revision of emerald and tigertail dragonflies (Anisoptera: Synthemistidae and Corduliidae), „Systematic Entomology”, 51 (1), 2026, DOI: 10.1111/syen.70000 (ang.).
- ↑ wynik wyszukiwania: Archaeophya. [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [on-line]. [dostęp 2022-11-12]. (ang.).
- ↑ Archaeophya Fraser, 1959. [w:] GBIF Backbone Taxonomy [on-line]. GBIF Secretariat. [dostęp 2022-11-12]. (ang.).
- 1 2 3 4 5 G. Theischinger & J.A.L. Watson. The Australian Gomphomacromiinae (Odonata : Corduliidae). „Australian Journal of Zoology”. 26 (2), s. 399–431, 1978. (ang.).
- 1 2 3 F.C. Fraser. New genera and species of Odonata from Australia in the Dobson collection. „The Australian zoologist”. 12, s. 352–361, 1959. (ang.).
- ↑ D. Paulson, M. Schorr & C. Deliry, World Odonata List, 4 grudnia 2022 [zarchiwizowane 2022-12-06] (ang.).
- ↑ Ian Endersby, Heinrich Fliedner, The naming of Australia’s dragonflies, Busybird Publishing, 2015, s. 105, ISBN 978-1-925260-62-5 [zarchiwizowane z adresu 2024-10-09] (ang.).