Arnaldo Pomodoro

Arnaldo Pomodoro
Ilustracja
Arnaldo Pomodoro (1975)
Data i miejsce urodzenia

23 czerwca 1926
Morciano di Romagna

Data i miejsce śmierci

22 czerwca 2025
Mediolan

Narodowość

włoska

Dziedzina sztuki

rzeźba

Ważne dzieła

Sfera con sfera

Arnaldo Pomodoro (ur. 23 czerwca 1926 w Morciano di Romagna, zm. 22 czerwca 2025 w Mediolanie) – włoski rzeźbiarz, złotnik. Jego prace należą do nurtu surrealizmu i mają charakter abstrakcyjny. Jego twórczość koncentrowała się na bryłach geometrycznych, takich jak sfery, dyski, piramidy, kolumny czy sześciany. Najbardziej rozpoznawalnym dziełem jest cykl rzeźb z brązu Sfera con sfera.

Życiorys

Arnaldo Pomodoro urodził się w Morciano di Romagna, w prowincji Rimini 23 czerwca 1926 roku. Był synem Antonio Pomodoro i Beatrice Luzzi. Dzieciństwo spędził w Pesaro, gdzie uczęszczał do szkoły średniej[1][2].

W latach 1945-48 studiował na Uniwersytecie Bolońskim, gdzie uzyskał dyplom geodety. Po skończeniu studiów podjął pracę, w biurze robót publicznych w Pesaro, jako doradca do spraw renowacji zabytków zniszczonych podczas II wojny światowej[1][2][3].

W latach 1949-51 studiował scenografię w Instytucie Sztuki w Pesaro. Po skończeniu uczelni zaczął projektować scenografię, kostiumy oraz jako złotnik biżuterię[2][3].

Lata 50. i 60. XX wieku

W 1953 roku Pomodoro, podczas wystawy w mediolańskim Palazzo Reale, zapoznał się z twórczością Picassa. Prace Picassa, a zwłaszcza obraz Guernica, wywarły na Pomodoro ogromne wrażenie. Miało to duży wpływ na jego późniejszą twórczość.

W 1954 roku przeprowadził się do Mediolanu[3]. Poznał tu takich artystów jak Lucio Fontana, Dangelo, Sanesim, Enrico Bajem[1][2]. To właśnie w Mediolanie w 1955 roku po raz pierwszy zaprezentował swoją rzeźbę na wystawie w Galleria del Naviglio oraz brał udział w mediolańskim X Triennale[2].

W 1956 roku, wraz z bratem, także rzeźbiarzem, Giò Pomodoro, brał udział w XXVIII Biennale Sztuki Współczesnej w Wenecji – gdzie po raz pierwszy zdobył międzynarodowe uznanie[3].

W 1959 roku Pomodoro otrzymawszy stypendium, wyjechał do Stanów Zjednoczonych studiować sztukę amerykańską[2].

W roku 1959 stworzył pierwszą Colonna del viaggiatore (Kolumnę podróżnika)[2].

W latach 1961-62 pomógł założyć nieformalną grupę Continuità, której celem były abstrakcyjne badania nad materią[1][2].

W latach 60. Pomodoro zaczął tworzyć większe rzeźby o geometrycznych kształtach. W 1963 roku zdobył Międzynarodową Nagrodę Rzeźby na VII Biennale w São Paulo oraz w 1964 roku Narodową Nagrodę Rzeźby podczas XXXII Biennale w Wenecji[1][2].

W 1964 roku stworzył pierwszą, charakterystyczną dla niego, rzeźbę z polerowanego brązu – Sfera n. 1. W tym samym roku rzeźbę tę kupiło Muzeum Sztuki Nowoczesnej MoMA z Nowego Jorku. W 1967 roku stworzył Sfera grande dla Pawilonu Włoskiego na Expo '67 w Montrealu rozpoczynając w ten sposób cykl monumentalnych sfer[1]. Po zakończeniu wystawy, Sfera grande została zainstalowana przed Ministerstwem Spraw Zagranicznych w Rzymie[2].

Lata 70. XX – 2025

W 1972 roku powrócił do tworzenia scenografii projektując z Lucą Ronconi dla sztuki Kleista Das Käthchen von Heilbronn. Sztukę wystawioną w Zurychu. W 1979 roku otrzymuje nagrodę podczas Międzynarodowego Biennale Grafiki w Lublianie[2].

Za swoją rzeźbę w 1980 roku otrzymuje pierwszą nagrodę na Międzynarodowym Biennale w Aleksandrii, a rok później Wielką Nagrodę im. Henrego Moorea w Japonii[2].

W 1990 roku założył w Pietrarubbia Centro TAM – szkołę doskonalenia w dziedzinach rzeźby, biżuterii i wzornictwa. Szkołę tę objął kierownictwem artystycznym[4].

W 1992 roku Pomodoro został uhonorowany tytułem doktora honoris causa przez Kolegium Trójcy Świętej w Dublinie. Rok później został mianowany członkiem honorowym Akademii Brera w Mediolanie[2].

W 1995 roku powstała Fondazione Arnaldo Pomodoro jako centrum kulturalno-wystawiennicze poświęcone sztuce współczesnej. Pierwotnym założeniem fundacji było dokumentowanie i archiwizowanie twórczości artysty. W 2005 roku dodatkowo otworzona została przestrzeń wystawiennicza, w której do dzisiaj prezentowane są prace innych wybitnych artystów[2][5].

W 1996 roku jako symbol nowego tysiąclecia zainstalowano Sfera con sfera w siedzibie Organizacji Narodów Zjednoczonych[2][6].

W latach 2014-15 Pomodoro zakończył pracę (rozpoczętą w 1975 roku) nad dziełem The Pietrarubbia Group[7].

Arnaldo Pomodoro zmarł w Mediolanie 22 czerwca 2025 roku – dzień przed swoimi 99 urodzinami[6].

Dzieła

Centrum Edukacji Dorosłych w Kolonii, 1964
Lancia di luce – Terni, 1995
Grupa dzieł – Pietrarubbia, 2014-15

Rzeźby

  • 1955 – La luna il sole la torre;
  • 1955 – Paesaggio con il sole in basso;
  • 1956 – Nutrimento solare;
  • 1956 – Il giardino nero;
  • 1957 – Tavola dei segni;
  • 1957 – Lo stagno;
  • 1957 – Il muro;
  • 1957 – Orizzonte;
  • 1957 – Una scelta;
  • 1957 – Luogo di mezzanotte;
  • 1960 – La colonna del viaggiatore 1;
  • 1959-65 – Grande tavola della memoria;
  • 1961-62 – Il cubo;
  • 1962 – La colonna del viaggiatore;
  • 1962 – Radar n. 1;
  • 1963 – Sfera con sfera;
  • 1963 – Sfera n. 1;
  • 1965 – Sfera n. 5;
  • 1965 – Lettera a K;
  • 1966-67 – Sfera grande;
  • 1967-68 – Il grande ascolto;
  • 1968-72 – Rotante minore;
  • 1972 – Colonna a grandi fogli;
  • 1979 – Triade;
  • 1980 – Disco Grande;
  • 1980 – Movimenti di crollo;
  • 1983–1984 – Cippo;
  • 1984 – Papyrus;
  • 1984 – Colpo d’ala;
  • 1980-85 – Asta cielare, XX;
  • 1986-87 – Giroscopio, I;
  • 1987-88 – Scettro, I, II, III, IV, V;
  • 1988 – Obelisco Cassodoro;
  • 1991 – Edicola;
  • 1991 – Rotativa di Babilonia;
  • 1993 – Le fonti della ricerca;
  • 1995 – Arco;
  • 1995 – Lancia di luce;
  • 1995 – Le battaglie;
  • 1995 – Ingresso nel labirinto;
  • 2000-02 – Novecento;
  • 2003 – Punto dello spazio;
  • 2003-04 – Porte della luna e del sole;
  • 2009 – Rilievo III;
  • 2010 – Continuum X;
  • 2011 – Progressione e stasi;
  • 2011 – Disco;
  • 2013 – Sfera[3].

Projekty architektoniczne

  • 1973 – Progetto per il nuovo cimitero di Urbino;
  • 1975-80 – Tenda fortilizio;
  • 1978-79 – Porta d’Europa;
  • 1986 – Piramide della mente;
  • 1986 – Lunghe tracce concentriche;
  • 1988-89 – Papyrus per Darmstadt, studio;
  • 1992 – Punta d’oro, studio;
  • 1992 – In memoria di Giovanni Falcone, studio;
  • 1997-98 – Porta dei Re del Duomo di Cefalù, studio II;
  • 1999 – The Site of Silence;
  • 2005 – Il luogo della freccia[3].

Nagrody

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 Guggenheim Collection - Artist - Pomodoro - Biography [online], guggenheimcollection.org [dostęp 2025-12-15] [zarchiwizowane z adresu 2006-02-18].
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Wayback Machine [online], arnaldopomodoro.it [dostęp 2025-12-16] [zarchiwizowane z adresu 2017-01-10].
  3. 1 2 3 4 5 6 7 Marlborough Gallery, Marlborough Gallery – Arnaldo Pomodoro Biography [online], marlboroughgallery.com [dostęp 2025-12-15] [zarchiwizowane z adresu 2019-05-29] (ang.).
  4. ↑ Arnaldo Pomodoro biografia [online], archimagazine.com [dostęp 2025-12-16].
  5. ↑ Fondazione Arnaldo Pomodoro [online], Fondazione Arnaldo Pomodoro [dostęp 2025-12-16] (wł.).
  6. 1 2 Arnaldo Pomodoro, whose bronze spheres decorate prominent public spaces around the world, dies at 98 [online], CNN, 24 czerwca 2025 [dostęp 2025-12-15] (ang.).
  7. ↑ Il Borgo di Pietrarubbia [online], Borghi [dostęp 2025-12-15] (wł.).