Arnaldo Pomodoro
![]() Arnaldo Pomodoro (1975) | |
| Data i miejsce urodzenia |
23 czerwca 1926 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
22 czerwca 2025 |
| Narodowość | |
| Dziedzina sztuki | |
| Ważne dzieła | |
Arnaldo Pomodoro (ur. 23 czerwca 1926 w Morciano di Romagna, zm. 22 czerwca 2025 w Mediolanie) – włoski rzeźbiarz, złotnik. Jego prace należą do nurtu surrealizmu i mają charakter abstrakcyjny. Jego twórczość koncentrowała się na bryłach geometrycznych, takich jak sfery, dyski, piramidy, kolumny czy sześciany. Najbardziej rozpoznawalnym dziełem jest cykl rzeźb z brązu Sfera con sfera.
Życiorys
Arnaldo Pomodoro urodził się w Morciano di Romagna, w prowincji Rimini 23 czerwca 1926 roku. Był synem Antonio Pomodoro i Beatrice Luzzi. Dzieciństwo spędził w Pesaro, gdzie uczęszczał do szkoły średniej[1][2].
W latach 1945-48 studiował na Uniwersytecie Bolońskim, gdzie uzyskał dyplom geodety. Po skończeniu studiów podjął pracę, w biurze robót publicznych w Pesaro, jako doradca do spraw renowacji zabytków zniszczonych podczas II wojny światowej[1][2][3].
W latach 1949-51 studiował scenografię w Instytucie Sztuki w Pesaro. Po skończeniu uczelni zaczął projektować scenografię, kostiumy oraz jako złotnik biżuterię[2][3].
Lata 50. i 60. XX wieku
W 1953 roku Pomodoro, podczas wystawy w mediolańskim Palazzo Reale, zapoznał się z twórczością Picassa. Prace Picassa, a zwłaszcza obraz Guernica, wywarły na Pomodoro ogromne wrażenie. Miało to duży wpływ na jego późniejszą twórczość.
W 1954 roku przeprowadził się do Mediolanu[3]. Poznał tu takich artystów jak Lucio Fontana, Dangelo, Sanesim, Enrico Bajem[1][2]. To właśnie w Mediolanie w 1955 roku po raz pierwszy zaprezentował swoją rzeźbę na wystawie w Galleria del Naviglio oraz brał udział w mediolańskim X Triennale[2].
W 1956 roku, wraz z bratem, także rzeźbiarzem, Giò Pomodoro, brał udział w XXVIII Biennale Sztuki Współczesnej w Wenecji – gdzie po raz pierwszy zdobył międzynarodowe uznanie[3].
W 1959 roku Pomodoro otrzymawszy stypendium, wyjechał do Stanów Zjednoczonych studiować sztukę amerykańską[2].
W roku 1959 stworzył pierwszą Colonna del viaggiatore (Kolumnę podróżnika)[2].
W latach 1961-62 pomógł założyć nieformalną grupę Continuità, której celem były abstrakcyjne badania nad materią[1][2].
W latach 60. Pomodoro zaczął tworzyć większe rzeźby o geometrycznych kształtach. W 1963 roku zdobył Międzynarodową Nagrodę Rzeźby na VII Biennale w São Paulo oraz w 1964 roku Narodową Nagrodę Rzeźby podczas XXXII Biennale w Wenecji[1][2].
W 1964 roku stworzył pierwszą, charakterystyczną dla niego, rzeźbę z polerowanego brązu – Sfera n. 1. W tym samym roku rzeźbę tę kupiło Muzeum Sztuki Nowoczesnej MoMA z Nowego Jorku. W 1967 roku stworzył Sfera grande dla Pawilonu Włoskiego na Expo '67 w Montrealu rozpoczynając w ten sposób cykl monumentalnych sfer[1]. Po zakończeniu wystawy, Sfera grande została zainstalowana przed Ministerstwem Spraw Zagranicznych w Rzymie[2].
Lata 70. XX – 2025
W 1972 roku powrócił do tworzenia scenografii projektując z Lucą Ronconi dla sztuki Kleista Das Käthchen von Heilbronn. Sztukę wystawioną w Zurychu. W 1979 roku otrzymuje nagrodę podczas Międzynarodowego Biennale Grafiki w Lublianie[2].
Za swoją rzeźbę w 1980 roku otrzymuje pierwszą nagrodę na Międzynarodowym Biennale w Aleksandrii, a rok później Wielką Nagrodę im. Henrego Moorea w Japonii[2].
W 1990 roku założył w Pietrarubbia Centro TAM – szkołę doskonalenia w dziedzinach rzeźby, biżuterii i wzornictwa. Szkołę tę objął kierownictwem artystycznym[4].
W 1992 roku Pomodoro został uhonorowany tytułem doktora honoris causa przez Kolegium Trójcy Świętej w Dublinie. Rok później został mianowany członkiem honorowym Akademii Brera w Mediolanie[2].
W 1995 roku powstała Fondazione Arnaldo Pomodoro jako centrum kulturalno-wystawiennicze poświęcone sztuce współczesnej. Pierwotnym założeniem fundacji było dokumentowanie i archiwizowanie twórczości artysty. W 2005 roku dodatkowo otworzona została przestrzeń wystawiennicza, w której do dzisiaj prezentowane są prace innych wybitnych artystów[2][5].
W 1996 roku jako symbol nowego tysiąclecia zainstalowano Sfera con sfera w siedzibie Organizacji Narodów Zjednoczonych[2][6].
W latach 2014-15 Pomodoro zakończył pracę (rozpoczętą w 1975 roku) nad dziełem The Pietrarubbia Group[7].
Arnaldo Pomodoro zmarł w Mediolanie 22 czerwca 2025 roku – dzień przed swoimi 99 urodzinami[6].
Dzieła



Rzeźby
- 1955 – La luna il sole la torre;
- 1955 – Paesaggio con il sole in basso;
- 1956 – Nutrimento solare;
- 1956 – Il giardino nero;
- 1957 – Tavola dei segni;
- 1957 – Lo stagno;
- 1957 – Il muro;
- 1957 – Orizzonte;
- 1957 – Una scelta;
- 1957 – Luogo di mezzanotte;
- 1960 – La colonna del viaggiatore 1;
- 1959-65 – Grande tavola della memoria;
- 1961-62 – Il cubo;
- 1962 – La colonna del viaggiatore;
- 1962 – Radar n. 1;
- 1963 – Sfera con sfera;
- 1963 – Sfera n. 1;
- 1965 – Sfera n. 5;
- 1965 – Lettera a K;
- 1966-67 – Sfera grande;
- 1967-68 – Il grande ascolto;
- 1968-72 – Rotante minore;
- 1972 – Colonna a grandi fogli;
- 1979 – Triade;
- 1980 – Disco Grande;
- 1980 – Movimenti di crollo;
- 1983–1984 – Cippo;
- 1984 – Papyrus;
- 1984 – Colpo d’ala;
- 1980-85 – Asta cielare, XX;
- 1986-87 – Giroscopio, I;
- 1987-88 – Scettro, I, II, III, IV, V;
- 1988 – Obelisco Cassodoro;
- 1991 – Edicola;
- 1991 – Rotativa di Babilonia;
- 1993 – Le fonti della ricerca;
- 1995 – Arco;
- 1995 – Lancia di luce;
- 1995 – Le battaglie;
- 1995 – Ingresso nel labirinto;
- 2000-02 – Novecento;
- 2003 – Punto dello spazio;
- 2003-04 – Porte della luna e del sole;
- 2009 – Rilievo III;
- 2010 – Continuum X;
- 2011 – Progressione e stasi;
- 2011 – Disco;
- 2013 – Sfera[3].
Projekty architektoniczne
- 1973 – Progetto per il nuovo cimitero di Urbino;
- 1975-80 – Tenda fortilizio;
- 1978-79 – Porta d’Europa;
- 1986 – Piramide della mente;
- 1986 – Lunghe tracce concentriche;
- 1988-89 – Papyrus per Darmstadt, studio;
- 1992 – Punta d’oro, studio;
- 1992 – In memoria di Giovanni Falcone, studio;
- 1997-98 – Porta dei Re del Duomo di Cefalù, studio II;
- 1999 – The Site of Silence;
- 2005 – Il luogo della freccia[3].
Nagrody
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 Guggenheim Collection - Artist - Pomodoro - Biography [online], guggenheimcollection.org [dostęp 2025-12-15] [zarchiwizowane z adresu 2006-02-18].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Wayback Machine [online], arnaldopomodoro.it [dostęp 2025-12-16] [zarchiwizowane z adresu 2017-01-10].
- 1 2 3 4 5 6 7 Marlborough Gallery, Marlborough Gallery – Arnaldo Pomodoro Biography [online], marlboroughgallery.com [dostęp 2025-12-15] [zarchiwizowane z adresu 2019-05-29] (ang.).
- ↑ Arnaldo Pomodoro biografia [online], archimagazine.com [dostęp 2025-12-16].
- ↑ Fondazione Arnaldo Pomodoro [online], Fondazione Arnaldo Pomodoro [dostęp 2025-12-16] (wł.).
- 1 2 Arnaldo Pomodoro, whose bronze spheres decorate prominent public spaces around the world, dies at 98 [online], CNN, 24 czerwca 2025 [dostęp 2025-12-15] (ang.).
- ↑ Il Borgo di Pietrarubbia [online], Borghi [dostęp 2025-12-15] (wł.).
- ISNI: 0000000081867749
- VIAF: 117624427
- ULAN: 500010942
- LCCN: n82050992
- GND: 11926174X
- NDL: 00473197
- BnF: 144113569
- SUDOC: 073555649
- SBN: CFIV010819
- NLA: 35428084
- BNE: XX1181795
- NTA: 070958130
- BIBSYS: 15016044
- CiNii: DA13471269
- PLWABN: 9814608644605606
- J9U: 987007507791505171
- NSK: 000512125
- WorldCat: E39PBJvRXDkCg37DFKKdthPPcP
