August Wilhelm Schlegel

August Wilhelm Schlegel
Ilustracja
August Wilhelm Schlegel
Data i miejsce urodzenia

8 września 1767
Hanower

Data i miejsce śmierci

12 maja 1845
Bonn

Narodowość

niemiecka

Dziedzina sztuki

literatura

podpis
Odznaczenia
Order „Pour le Mérite” za Naukę i Sztukę

August Wilhelm von Schlegel (ur. 8 września 1767 w Hanowerze, zm. 12 maja 1845 w Bonn) – niemiecki pisarz, krytyk literacki, językoznawca, filolog, tłumacz, brat Friedricha Schlegla. W 1842 odznaczony Pour le Mérite za Naukę i Sztukę[1].

Życiorys

Urodził się w Hanowerze jako jedno z dziesięciorga dzieci swoich rodziców. Ojciec był teologiem protestanckim i pisarzem. August zdał maturę w Hanowerze. W 1786 podjął na Uniwersytecie w Getyndze studia teologii, jednak szybko zmienił je na filologię. Po studiach pracował od 1791 w Amsterdamie jako nauczyciel domowy. Od 1796 do 1803 (rozwód) był żonaty z tłumaczką i krytykiem literatury Caroline Michaelis[2].

W 1798 został profesorem filozofii w Jenie. Wraz z bratem Friedrichem, żoną Caroline Michaelis oraz z Novalisem, Schellingiem należał do środowiska wczesnych romantyków. Współpracował (do czasu zerwania kontaktów z Schillerem) z wydawanymi przez Schillera czasopismami „Die Horen” i „Muselalmanach”. Był współwydawcą organu romantyków „Athenaeum” – w czasopismach tych zamieszczał liczne recenzje i artykuły krytycznoliterackie[3].

W 1801 razem z bratem przebywał w Berlinie, gdzie prowadził wykłady z literatury i sztuki. W roku 1804 poznał Madame de Staël, został sekretarzem francuskiej pisarki i nauczycielem jej dzieci. Przebywał w Paryżu oraz w posiadłości pani de Staël nad Jeziorem Genewskim aż do jej śmierci w 1817. Podróżował z nią do Włoch, Anglii, do Szwecji. Zaprzyjaźnił się z jej rodziną. W 1812 otrzymał od państwa pruskiego tytuł szlachecki[2].

Od 1818 był profesorem literatury i historii sztuki na uniwersytecie w Bonn. Wykładał literaturę niemiecką, klasyczną, angielską, romańską. Prowadził seminaria z sanskrytu, był wydawcą czasopisma „Indische Bibliothek” (1820–1830). Jego wykłady i seminaria cieszyły się dużą popularnością. Schlegel sprawował ważne funkcje w życiu akademickim. Był m.in. rektorem (1824–1825), dziekanem (1839) uniwersytetu bońskiego. Przewodniczył komitetowi budowy pomnika Beethovena w Bonn. Ma swój udział w utworzeniu w Bonn dwóch muzeów[2].

W międzyczasie miały miejsce wyjazdy Schlegla, m.in.: do Berlina w 1841 z wykładami, do Weimaru – spotkanie z Goethem, Kassel – spotkanie z Jacobem Grimmem. Zmarł 12 maja 1845 w Bonn, tam został pochowany[2].

Twórczość

Dorobek literacki Schlegla nie jest duży: jest autorem wierszy, autorem jednego utworu dramatycznego. Znaczenie Augusta Schlegla polega przede wszystkim na systematyzacji i popularyzacji romantycznej estetyki. Największe zasługi ma jako autor prac krytycznoliterackich i historycznoliterackich, a również jako tłumacz utworów z języków klasycznych, z języka angielskiego (Szekspir), włoskiego (Dante), hiszpańskiego (Calderon de la Barca). Jest uznawany za twórcę filologii staroindyjskiej w Niemczech, ale też za prekursora romanistyki i literaturoznawstwa porównawczego[3]. Wydał indyjskie epopeje Bhagavadgitę i Ramajanę.

Zajmował się klasyfikacją języków. Podzielił je na trzy zasadnicze grupy: języki izolujące (języki pozbawione struktury gramatycznej), języki aglutynacyjne (języki stosujące afiksację), języki fleksyjne (języki stosujące fleksję)[4].

Dzieła (wybór)

  • (tłumaczenie) W. Shakespeare: Dramatische Werke, 9 tomów. Berlin 1797–1810.
  • (współred. Friedrich Schlegel) Athenaeum, 3 tomy. 1798–1800.
  • Gedichte. Tübingen 1800.
  • Charakteristiken und Kritiken, 2 tomy. Königsberg 1801.
  • (współred. Ludwig Tieck) Musen-Almanach für das Jahr 1802. Tübingen 1802.
  • Ion. Ein Schauspiel. Hamburg 1803.
  • (tłum.) Blumensträuße italienischer, spanischer und portugiesischer Poesie. Berlin 1803.
  • (tłum.) Spanisches Theater, 2 tomy. Berlin 1803–1809
  • Über dramatische Kunst und Litteratur. Vorlesungen, 3 tomy. Heidelberg 1809–1811.
  • Poetische Werke, 2 tomy. Heidelberg 1811.
  • (red.) Indische Bibliothek, 3 tomy. Bonn 1820–1830.
  • Kritische Schriften, 2 tomy. Berlin 1828.
  • Essais littéraires et historiques. Bonn 1842.
  • Sämtliche Werke. Red. Eduard Böcking, 16 tomów. Lipsk 1846–1848, dodruk, Hildesheim 1971.

Przypisy

  1. ↑ August Wilhelm von Schlegel. orden-pourlemerite.de. [dostęp 2025-04-24]. (niem.).
  2. 1 2 3 4 August Wilhelm von Schlegel | Portal Rheinische Geschichte [online], www.rheinische-geschichte.lvr.de [dostęp 2026-05-23] (niem.).
  3. 1 2 Hubert Orłowski, Roman Dziergwa, Jerzy Kałążny, Czesław Karolak, Edyta Połczyńska, Słownik twórców kultury niemieckojęzycznej, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1997, s. 271 [dostęp 2026-05-23] (pol.).
  4. ↑ Adam Heinz, Dzieje językoznawstwa w zarysie, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1978, s. 148 [dostęp 2026-05-23] (pol.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.