Friedrich Schlegel

Friedrich Schlegel

Data i miejsce urodzenia	10 marca 1772 Hanower
Data i miejsce śmierci	12 stycznia 1829 Drezno
Zawód, zajęcie	poeta, filozof, krytyk literacki, językoznawca
Narodowość	niemiecka

Karl Wilhelm Friedrich von Schlegel (ur. 10 marca 1772 w Hanowerze, zm. 12 stycznia 1829 w Dreźnie) – niemiecki poeta, krytyk literacki, językoznawca i filozof^[1].

Na życzenie ojca rozpoczął naukę w zawodzie kupieckim, jednak po krótkim czasie z nauki zrezygnował i edukację uzupełniał przez samokształcenie. W latach 1790–1793 studiował razem z bratem Augustem Wilhelmem prawo, filologię i filozofię w Getyndze i Lipsku. Studia przerwał i poświęcił się pisarstwu. W 1796 w Jenie razem z bratem  Augustem oraz Ludwikiem Tieckiem,  Augustem Ferdinandem Bernhardim tworzyli tzw. „Romantische Schule”, w latach 1798–1800 wydawał pismo programowe „Athenaeum”. W Jenie skonfliktował się z Schillerem. W roku 1800 habilitował się tamże. W 1802 wyjechał do Paryża, gdzie prowadził wykłady z niemieckiej literatury i filozofii. Zajął się też studiowaniem sanskrytu. Utworzył pismo „Europa”. W 1804 prowadził wykłady w Kolonii. W 1808 przeszedł na katolicyzm. Został sekretarzem dworskim w Wiedniu na służbie Austrii. Brał udział w Kongresie Wiedeńskim w 1815. Od państwa austriackiego, na którego służbie był do roku 1819,  otrzymał tytuł szlachecki. Po odwołaniu ze służby pracował w Wiedniu nad wydaniem wszystkich swoich dzieł, prowadził też wykłady z filozofii historii. Od 1828 wykładał w Dreźnie filozofię języka^[1][2].

Na dorobek pisarski Friedricha Schlegla składają się prace teoretyczno- i historycznoliterackie (często z odniesieniem) do czasów antycznych), prace językoznawcze, filozoficzne, historyczne. Jego zasługą jest także zdefiniowanie takich pojęć jak ironia, fantastyka, sentymentalizm. Za to twórczość literacka Schlegla prezentuje się dosyć skromnie: powieść (niedokończona) Lucinde (1799), dramat Alarcos (1802), wiersze o zabarwieniu mistycznym^[1].

Razem z Novalisem, Augustem Wilhelmem Schleglem, Friedrichem Wilhelmem Josephem Schellingiem uchodzi za najwybitniejszego przedstawiciela romantyzmu jenajskiego^[3].

W pracy Über die Sprache und Weisheit der Indier (O języku i wiedzy Indusów) wydanej w Heidelbergu w 1808, jako pierwszy wyraźnie podkreślił podobieństwa zachodzące między greką, łaciną, językami germańskimi i sanskrytem, jest więc prekursorem językoznawstwa porównawczego i indoeuropeistyki.

• Vom ästhetischen Werte der griechischen Komödie. 1794.
• Versuch über den Begriff des Republikanismus. 1796.
• Georg Forster. 1797.
• Über das Studium der griechischen Poesie. 1797.
• Über Lessing. 1797.
• Geschichte der Poesie der Griechen und Römer. 1798.
• Ueber Goethe’s Meister. 1798.
• Lucinde. 1799.  
• Über die Philosophie. An Dorothea. 1799.
• Gespräch über die Poesie. 1800.
• Über die Unverständlichkeit. 1800.
• Reise nach Frankreich. 1803.
• Beiträge zur Geschichte der europäischen Literatur. 1803.
• Grundzüge der gotischen Baukunst. 1804/1805.
• Über die Sprache und Weisheit der Indier. 1808.
• (red.) Deutsches Museum, 4 Bände. Wien 1812–1813.
• Geschichte der alten und neueren Literatur. Vorlesungen. 1815.

• Friedrich Schlegel – publikacje w bibliotece Polona
• AllenA. Speight AllenA., Friedrich Schlegel, [w:] Stanford Encyclopedia of Philosophy, CSLI, Stanford University, 30 listopada 2015, ISSN 1095-5054 [dostęp 2017-12-30]  (ang.).
• Schlegel, Friedrich von (1772–1829) (ang.), Routledge Encyclopedia of Philosophy, rep.routledge.com [dostęp 2023-05-12].