Awnier Ziś
| Data i miejsce urodzenia |
18 listopada 1910 |
|---|---|
| Data śmierci |
5 września 1997 |
| Doktor habilitowany nauk filozoficznych | |
| Specjalność: estetyka | |
| Alma Mater |
Kijowski Uniwersytet Narodowy im. Tarasa Szewczenki (1930)[1] |
| Doktorat |
1939 – etyka |
| Habilitacja |
1966 – estetyka |
| Zatrudnienie | |
| uczelnia |
Rosyjski Instytut Historii Sztuki |
| Stanowisko |
Nauczyciel akademicki |
| Zakład |
estetyki |
| Stanowisko |
kierownik |
| Okres zatrudn. |
od 1977[1] |
| Odznaczenia | |
   | |
Awnier Jakowlewicz Ziś (ros. Авнер Яковлевич Зись; ur. 18 listopada 1910 w Humaniu, zm. 5 września 1997) – radziecki filozof marksistowsko-leninowski, estetyk, doktor nauk filozoficznych, uhonorowany tytułem „Zasłużony Działacz Nauki RFSRR”. Wykładał na różnych uczelniach, m.in. na Moskiewskim Uniwersytecie Państwowym. Walczył na froncie II wojny światowej[1].
Poglądy
Awnier Ziś uważał, że jeśli śmiech nie służy temu, aby ujawnić ideę dzieła, nie pomaga, nie wzbogaca jego myśli, a wręcz odwraca uwagę widza od najważniejszego celu komedii, to mamy już do czynienia z zamianą komizmu na zwykłą śmieszność[2]. Teoretyk uważa, iż komizm jest zawsze śmieszny, ale śmieszność nie zawsze komiczna.
— Awnier Ziś. Wykłady z estetyki marksistowsko-leninowskiej[3].
Tym samym Ziś poza granicami komizmu umieszcza farsę, klownadę cyrkową (znakomity klown rosyjski Oleg Popow w większości swych numerów jest wobec tego tylko śmieszny, a nie komiczny) czy komizm charakterystyczny dla wielu wodewili i operetek (sam autor wymienia na przykład operetki Imre Kálmána, w których komizm utracił swe znaczenie społeczne)[4][5]. Bo przecież śmiech wywoływany przez utwory tego typu nie zawsze
— Awnier Ziś. Wykłady z estetyki marksistowsko-leninowskiej[6].
Wybrane publikacje
Brał udział w napisaniu podręcznika estetyki marksistowsko-leninowskiej.
- А. Зись: Лекции по марксистско-ленинской эстетике, выпуск 2. Moskwa: ВТО, 1964. (ros.).
- А. Я. Зись: Партийность искусства (Partyjność sztuki). W: Л. В. Алехина, В. Р. Аронов, М. Н. Афасижев, В. В. Ванслов, И. Ф. Волков, Е. В. Волкова, С. С. Гольдентрихт, Г. Н. Джибладзе, А. Я. Зись, М. С. Каган, Н. В. Кашина, Г. Г. Квасов, Э. Г. Красностанов, Т. В. Кузнецова, Т. Б. Любимова: Марксистско-ленинская эстетика (Estetyka marksistowsko-leninowska). Pod redakcją prof. Michaiła Owsiannikowa. Moskwa: Высшая школа, 1983, s. 369-379, seria: Учебник для вузов (Podręcznik dla uczelni wyższych). (ros.).
Przypisy
- 1 2 3 Filozofowie Rosji 1999 ↓, s. 297.
- ↑ Pińkowska 2014 ↓.
- ↑ Зись 1964 ↓, s. 144.
- ↑ Dziemidok 2011 ↓.
- ↑ Дземидок 1974 ↓, s. 8.
- ↑ Зись 1964 ↓, s. 146.
Bibliografia
- ЗИСЬ Авнер Яковлевич. W: Философы России XIX—XX столетий. Биографии, идеи, труды. Pod redakcją Piotra Aleksiejewa. Wyd. 3, poprawione i uzupełnione. Moskwa: Академический проект, 1999, s. 297–298. ISBN 5-8291-0003-7. (ros.).
- Bohdan Dziemidok: O komizmie. Od Arystotelesa do dzisiaj. Cz. pierwsza: Próby określenia komizmu. Gdańsk: Słowo/obraz terytoria, 2011. (pol.).
- przekład na język rosyjski:
Б. Дземидок: О комическом. пер. с польского С. Свяцкого, тит. ред. А. Зись, послесловие А. Зися. Moskwa: Progress Publishers, 1974. (ros.).
- przekład na język rosyjski:
- Natalia Pińkowska: Realizacja humoru i komizmu w adaptacji filmowej powieści Dwanaście krzeseł w reżyserii Leonida Gajdaja. Reviewer Helena Duć-Fajfer, Aleksander Wawrzyńczak. Kraków: Wydział Filologiczny Uniwersytetu Jagiellońskiego, lipiec 2014, seria: Praca magisterska. (pol.).