Bayadère
 Model siostrzanego okrętu „Africaine” | |
| Klasa | |
|---|---|
| Typ |
Aurore |
| Projekt |
Y3 |
| Historia | |
| Stocznia | |
| Położenie stępki |
grudzień 1937 |
Zamówiony dla  Marine nationale
| |
| Los okrętu |
zniszczony na pochylni 18 czerwca 1940 |
| Dane taktyczno-techniczne | |
| Wyporność • na powierzchni • w zanurzeniu |
|
| Długość |
73,5 metra |
| Szerokość |
6,5 metra |
| Zanurzenie |
4,2 metra |
| Zanurzenie testowe |
100 metrów |
| Rodzaj kadłuba | |
| Napęd | |
| 2 silniki wysokoprężne o łącznej mocy 3000 KM 2 silniki elektryczne o łącznej mocy 1400 KM 2 śruby | |
| Prędkość • na powierzchni • w zanurzeniu |
|
| Zasięg |
powierzchnia: 5600 Mm przy 10 węzłach |
| Sensory | |
| hydrofony | |
| Uzbrojenie | |
| 1 działo kal. 100 mm, 2 wkm kal. 13,2 mm (2 x I) | |
| Wyrzutnie torpedowe |
9 × 550 mm |
| Załoga |
44 |
Bayadère (Q194) – nieukończony francuski okręt podwodny z okresu międzywojennego i II wojny światowej, jedna z 15 zamówionych jednostek typu Aurore. Stępkę okrętu położono w grudniu 1937 roku w stoczni Augustin-Normand w Hawrze. W momencie ataku Niemiec na Francję jednostka nie była ukończona i 18 czerwca 1940 roku została zniszczona na pochylni, by uniknąć przejęcia przez wroga.
Projekt i budowa
„Bayadère” zamówiona została w ramach programu rozbudowy floty francuskiej z 1937 roku[1][2]. Projekt okrętów typu Aurore o oznaczeniu Y3[3], stworzony przez inż. Pierre’a Paoli’ego, stanowił ulepszenie 630-tonowych typów Argonaute, Diane i Orion[4][5]. Różnicą w stosunku do poprzedników było zamontowanie działa pokładowego o większym kalibrze i dziewięciu wyrzutni torped jednakowego kalibru, a także powiększenie dopuszczalnej głębokości zanurzenia do 100 metrów[3][5].
Przyszły „Bayadère” budowany był w stoczni Augustin-Normand w Hawrze[5]. Stępkę okrętu położono w grudniu 1937 roku[1][3][a]. Jednostka otrzymała numer ewidencyjny Q194[3].
Dane taktyczno-techniczne
„Bayadère” miał być średniej wielkości okrętem podwodnym o konstrukcji dwukadłubowej[4]. Długość całkowita miała wynosić 73,5 metra (71,8 metra między pionami), szerokość 6,5 metra i zanurzenie 4,2 metra[3][5]. Wyporność normalna w położeniu nawodnym miała wynosić 893 tony, a w zanurzeniu 1170 ton[4][5][b]. Okręt miał być napędzany na powierzchni przez dwa silniki wysokoprężne (produkcji zakładów Schneider lub Sulzer) o łącznej mocy 3000 KM[5][2]. Napęd podwodny miały zapewniać dwa silniki elektryczne o łącznej mocy 1400 KM[4][5]. Dwuśrubowy układ napędowy miał pozwolić na osiągnięcie prędkości 14,5 węzła na powierzchni i 9 węzłów w zanurzeniu[4][5][c]. Zasięg miał wynosić 5600 Mm przy prędkości 10 węzłów w położeniu nawodnym (lub 2250 Mm przy prędkości maksymalnej) oraz 85 Mm przy prędkości 5 węzłów w zanurzeniu[4][6]. Zbiorniki paliwa miały mieścić 85 ton oleju napędowego[5][d]. Dopuszczalna głębokość zanurzenia miała wynosić 100 metrów[3][5].
Okręt miał być wyposażony w dziewięć wyrzutni torped o kalibrze 550 mm: cztery stałe na dziobie, dwie stałe na rufie oraz potrójny zewnętrzny obracalny aparat torpedowy[3][5]. Łącznie okręt miał przenosić od 10 do 11 torped[3]. Uzbrojenie artyleryjskie miało stanowić umieszczone przed kioskiem działo pokładowe kalibru 100 mm M1936 L/34 oraz dwa pojedyncze wielkokalibrowe karabiny maszynowe Hotchkiss kalibru 13,2 mm L/76[3][5][e]. Jednostka miała być też wyposażona w hydrofony[3].
Załoga okrętu miała się składać z 4 oficerów oraz 40 podoficerów i marynarzy[1][4].
Służba
W momencie ataku Niemiec na Francję okręt znajdował się w fazie budowy, a jego stan ukończenia wynosił 62%[7]. 18 czerwca 1940 roku nieukończona jednostka została zniszczona na pochylni, by uniknąć przejęcia przez zajmujących Hawr Niemców[3][5].
Uwagi
- ↑ Preston 1989 ↓, s. 131 podaje, że stępkę okrętu położono w sierpniu 1938 roku.
- ↑ Lipiński 1999 ↓, s. 540 podaje wyporność nawodną 805 ton i podwodną 1150 ton.
- ↑ Labayle-Couhat 1971 ↓, s. 85 podaje, że prędkość na powierzchni miała wynosić 15,5 węzła, a podwodna 9,3 węzła.
- ↑ Gogin 2025 ↓ podaje, że okręt miał zabierać 101 ton paliwa.
- ↑ Labayle-Couhat 1971 ↓, s. 85 podaje, że okręt miał być uzbrojony w pojedynczy wkm Hotchkiss kal. 13,2 mm.
Przypisy
Bibliografia
- Michel Bertrand: La marine française au combat 1939-1945: du sabordage à la victoire. T. 2. Paris – Limoges: Charles–Lavauzelle, 1983. ISBN 27025-00374. (fr.).
- Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara, California: ABC-CLIO, 2007. ISBN 1-85367-623-3. (ang.).
- Robert Gardiner, Roger Chesneau: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1922–1946. London: Conway Maritime Press, 1980. ISBN 0-85177-146-7. (ang.).
- Ivan Gogin: AURORE 2nd class submarines (1940), LA CRÉOLE patrol submarines (1949 – 1954). Navypedia. [dostęp 2025-10-18]. (ang.).
- Jane’s Fighting Ships of World War II. Antony Preston (red.). London: Studio Editions, 1989. ISBN 1-85170-194-X. (ang.).
- Jean Labayle-Couhat: French warships of World War II. London: Ian Allan Ltd., 1971. ISBN 0-7110-0153-7. (ang.).
- Jerzy Lipiński: Druga wojna światowa na morzu. Warszawa: Wydawnictwo Lampart, 1999. ISBN 83-902554-7-2.