Beryllonit
 Kryształ Beryllonitu (biały) z elbaitem (niebieski), pochodzący z Paprok, prowincja Nuristan, Afganistan (okaz długości 4 cm) | |
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |
| Skład chemiczny |
(NaBePO4) |
|---|---|
| Twardość w skali Mohsa |
5,5–6,0[1] |
| Przełam | |
| Łupliwość | |
| Pokrój kryształu |
słupkowy lub tabliczkowy, bipiramidalne[1], krótkopryzmatyczny[3] |
| Układ krystalograficzny | |
| Właściwości mechaniczne |
kruchy[2] |
| Gęstość |
2,8–2,85 g/cm³[1] |
| Właściwości optyczne | |
| Barwa |
bezbarwny, biały, żółtawy, fioletowy[1] |
| Rysa |
biała[2] |
| Połysk | |
| Współczynnik załamania |
1,552–1,561 (dwuosiowy)[4] |
| Inne |
dyspersja: 0,010[1] pleochroizm: brak[1] dwójłomność: 0,009[1] |
Beryllonit – minerał, jego nazwa związana jest z obecnością berylu w minerale[1]. Odkryty w 1888 roku przez Jamesa Dwighta[3].
Charakterystyka
Właściwości
Składa się w 24,41% z Na2O, 19,7%z BeO i w 55,89% z P2O5[1].
Tworzy kryształy słupkowe, tabliczkowe, grubotabliczkowe, soczewkowate, sześciokątne trojaki lub bipiramidalne, narosłe i wrosłe[2]. Niekiedy tworzy zbliźniaczenia. Jest minerałem przezroczystym[3][4]. Występuje tylko jako grupa kryształów.
Inne właściwości:
- widmo absorpcyjne: nie diagnostyczne[1]
- luminescencja: brak[4]
- inkluzje: puste kanaliki i inkluzje ciekło-gazowe uporządkowane zgodnie z osią krystalograficzną kryształu
Występowanie
Jest minerałem pegmatytowym[2] (głównie alkaicznych)[3] występującym bardzo rzadko, zwykle w postaci bezbarwnych lub białych kryształów. Występuje także w zasobnych w beryl skarnach[2] i granitach[3].
Współwystępuje z apatytem, turmalinem, elbaitem, fluorapatytem, brazylianitem[5], albitem, kwarcem, muskowitem[2], berylem, kasyterytem, kwarcem dymnym i fenakitem[1].
Miejsca występowania: USA (Maine)[3], Finlandia, Zimbabwe, Brazylia, Afganistan, Kanada, Chiny, Czechy, Francja, Pakistan, Portugalia, Wielka Brytania i Szwecja[5][4].
Zastosowanie
W jubilerstwie bardzo rzadko. Szlifowane kamienie mogą osiągać masę 5 ct. Większe okazy są słabo przeświecające.
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Ryszard Hutnik, Eufrozyna Piątek, Jerzy Wierski, Michał Sachanbiński: Vademecum Zbieracza Kamieni Szlachetnych i Ozdobnych. Wydawnictwo Geologiczne, 1984, s. 111-112. ISBN 83-220-0199-1.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Rupert Hochleitner: Minerały, kamienie szlachetne skały. Multico Oficyna Wydawnicza, 2022, s. 292. ISBN 978-83-7073-816-7.
- 1 2 3 4 5 6 7 Beryllonite.
- 1 2 3 4 Beryllonite.
- 1 2 Beryllonite [online], www.mindat.org [dostęp 2025-03-11].