Białoniowa

Białoniowa
Ilustracja
Państwo

 Polska

Województwo

 małopolskie

Położenie

województwo małopolskie

Pasmo

Gorce, Karpaty

Wysokość

ok. 740–773 m n.p.m. m n.p.m.

Zagospodarowanie

łąka, nieużytek

Położenie na mapie gminy Niedźwiedź
Mapa konturowa gminy Niedźwiedź, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Białoniowa”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Białoniowa”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Białoniowa”
Położenie na mapie powiatu limanowskiego
Mapa konturowa powiatu limanowskiego, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Białoniowa”
Ziemia49°34′37″N 20°02′50″E/49,576944 20,047222

Białoniowa[1] lub Polanki[2] – polana w Gorcach, w granicach wsi Poręba Wielka w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Niedźwiedź. Znajduje się w zakończeniu północno-wschodniego grzbietu szczytu Mnisko, na jego północno-wschodnim stoku opadającym do potoku Porębianka[1][3]. Nazwa polany pochodzi od nazwiska Białoń. Przedstawiciele tego rodu osiedlili się na osiedlu Białonówka przy ujściu Potoku Głębokiego do Porębianki. Z rodu Białoniów pochodziła Albina Białoń, pracownica Schroniska PTTK na Turbaczu, która została przez gestapowców na polanie Wzorowej zastrzelona, gdy chciała ostrzec partyzantów przed zasadzką zorganizowaną przez Niemców[2].

Białoniowa jest własnością prywatną i znajduje się poza granicami Gorczańskiego Parku Narodowego. Jak większość polan gorczańskich powstała w trzech etapach[4]:

  • 1. wypalanie i wyrąb lasu;
  • 2. uprawa zbóż na wyrębie:
  • 3. zamiana pola uprawnego na łąkę kośną, a po jej wykoszeniu na pastwisko dla krów i owiec.

Dawniej polany odgrywały dużą rolę jako źródło utrzymania się miejscowej ludności. Po II wojnie światowej, wraz z upaństwowieniem lasów oraz spadkiem opłacalności wykorzystywania polan oddalonych od siedzib ludzkich, stopniowo zaprzestano ich użytkowania. Spowodowało to degradację polan reglowych i rosnących na nich cennych zbiorowisk roślinnych. Aby temu zapobiec, Unia Europejska wprowadziła dopłaty do koszenia polan[4]. Białoniowa jest koszona, a na jej północnym skraju stoi domek letniskowy, jednak pojawiły się już na polanie pojedyncze drzewa i kępki drzew[1].

Szlaki turystyczne

szlak turystyczny żółty – Poręba Górna (os. Białoniówka) – Białoniowa – Stare Izbiska – Pośrednie – Schronisko PTTK na Starych Wierchach. Odległość 3,5 km, suma podejść 357 m, suma zejść 41 m, czas przejścia 1 godz. 34 min[5].
– ścieżka edukacyjna „Wokół doliny Poręby”.

Przypisy

  1. 1 2 3 Geoportal. Mapa lotnicza [online] [dostęp 2026-08-01].
  2. 1 2 Paweł Luboński (red.), Gorce – przewodnik dla prawdziwego turysty, Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2004, s. 203, 310, ISBN 83-89188-19-8.
  3. ↑ Geoportal. Mapa topograficzna 1: 10 000 [online] [dostęp 2026-08-01].
  4. 1 2 Paweł Armatys, Jan Loch, Marek Ruciński, Przyroda gorczńakich polan, Poręba Wielka: Gorczański Park Narodowy, 2014, s. 6–9, ISBN 978-83-924596-7-5.
  5. ↑ Mapa turystyczna [online] [dostęp 2026-08-01].
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.