Bitwa pod Diemiańskiem

Bitwa pod Diemiańskiem
II wojna światowa, front wschodni
Ilustracja
Niemieckie wojska w pobliżu Diemianska, 21 marca 1942 roku
Czas

8 lutego – 21 kwietnia 1942

Miejsce

Diemiansk i okolice

Terytorium

ZSRR

Przyczyna

ofensywa radziecka w 1942 roku

Wynik

obronne zwycięstwo Niemców

Strony konfliktu
 III Rzesza  ZSRR
Dowódcy
Walter von Brockdorff,
Walther von Seydlitz
Pawieł Kuroczkin
Siły
96 000 żołnierzy nieznane
Straty
≥7225 zabitych[1] ponad 20 000 zabitych[2]
Położenie na mapie Związku Radzieckiego
Mapa konturowa Związku Radzieckiego, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „miejsce bitwy”
57°39′N 32°28′E/57,650000 32,466667

Bitwa pod Diemiańskiem (niem. Festung Demjansk lub Kessel von Demjansk; ros. Демя́нский котёл) – bitwa na froncie wschodnim, stoczona w 1942 roku podczas II wojny światowej pomiędzy oddziałami Armii Czerwonej a Wehrmachtu wokół miasta Diemiansk, na południe od Leningradu.

Przebieg działań bojowych

Siły niemieckie biorące udział w bitwie obejmowały II Korpus Armijny (pięć dywizji piechoty: 12., 32., 30., 123. i 290. oraz Grupa SS "Totenkopf" i Korpus Zorna), natomiast siły radzieckie składały się z trzech armii (11., 34. oraz 3. Uderzeniowej) oraz dwóch (1. i 4.) brygad spadochronowych.

Bitwa rozpoczęła się 8 lutego 1942 roku, kiedy to Sowieci potężnymi siłami rozerwali front niemiecki pomiędzy miastami Stara Russa i Chołm oraz doprowadzili do okrążenia w rejonie Diemiańska znacznych sił niemieckich (95 000 żołnierzy i 20 000 koni[3]). Zostały one zamknięte na obszarze około 3000 km².

Niemcy nie mogąc przerwać radzieckich linii i połączyć się z oblężonymi, zdecydowali się zaopatrywać ich drogą lotniczą. Oznaczało to, że aby wojska niemieckie walczące w kotle nie straciły zdolności bojowej codziennie musiało do nich dotrzeć od 100 do 150 samolotów z zaopatrzeniem w postaci broni, amunicji, żywności i lekarstw. Obliczono, że dzienne zaopatrzenie powinno wynosić minimum 200 ton[4]. W ciągu trwania całej bitwy tą drogą Niemcy przewieźli 64 844 tony materiałów, a wywieźli ponad 35,5 tysiąca rannych. Droga, którą musiały przelecieć samoloty, wynosiła zaledwie 40 km.

Niemcy wielokrotnie próbowali wyrwać się z okrążenia, jednak radzieckie siły były zbyt duże i początkowo ich plany spełzały na niczym. Jednak 21 kwietnia 1942 roku około godziny 18:00, po trwającym już 7 dni natarciu, Niemcom udało połączyć się z siłami głównymi, co pozwoliło im na odbudowę ciągłości frontu. Straty Niemców były jednak duże, szczególnie w 3 Dywizji Pancernej SS Totenkopf, co spowodowało, że dowództwo zadecydowało, aby zmienić jej nazwę na Grupa Bojowa Eicke[5].

Jednostki Armii Czerwonej

Jednostki niemieckie

Galeria

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Heeresarzt 10-Day Casualty Reports per Army/Army Group, 1942. (ang.). (16 Armia, 11.02–30.04.1942).
  2. ↑ Ailsby 2001 ↓, s. 57.
  3. 1 2 Ailsby 2001 ↓, s. 54
  4. ↑ Ailsby 2001 ↓, s. 55.
  5. ↑ Bishop 2015 ↓, s. 49.
  6. ↑ Василий Карпович Пятков, Константин Сергеевич Белов, Семен Семенович Фролов, В первых боях, [w:] Третья ударная. Боевой путь 3-й ударной армии [online], 1942.ru [dostęp 2026-06-04] (ros.).
  7. ↑ Демянские операции, [w:] Энциклопедия. Всемирная история [online], w.histrf.ru, 25 listopada 2021 [dostęp 2026-06-04] (ros.).
  8. ↑ Ailsby 2001 ↓, s. 53.

Bibliografia

  • Christopher Ailsby: Piekło na froncie wschodnim. Szokujące dokumenty o Waffen-SS. Warszawa: Bellona, 2001.
  • Chris Bishop: Dywizje Waffen-SS 1939-1945. Warszawa: 2015. ISBN 978-83-11-13640-3.
  • Paul Carell: Operacja Barbarossa. Warszawa: Bellona, 2008.