Bitwa pod Noreią
| Najazd Cymbrów i Teutonów (113–101 p.n.e.) | |||
 Walka Cymbrów z Rzymianami (ilustracja z 1882) | |||
| Czas | |||
|---|---|---|---|
| Miejsce |
Noreia (Noricum) | ||
| Wynik |
zwycięstwo Cymbrów | ||
| Strony konfliktu | |||
| |||
| Dowódcy | |||
| |||
| Siły | |||
| |||
| Straty | |||
| |||
Położenie na mapie Austrii  | |||
| 46°42′00,0000″N 14°25′59,8800″E/46,700000 14,433300 | |||
Bitwa pod Noreią – starcie zbrojne, które miało miejsce w roku 113 p.n.e. w trakcie najazdów Cymbrów i Teutonów na ziemie za Dunajem.
W roku 113 p.n.e. plemiona Cymbrów i Teutonów w poszukiwaniu nowych siedzib dotarły do okolicy Norei – miasta stołecznego Noricum w dzisiejszej Karyntii, zagrażając pograniczu Republiki rzymskiej. Okolice te, o mieszanej ludności (Celtowie, Ligurowie, Ilirowie), zasobne były w bogactwa naturalne, m.in. żelazo i złoto. Rzymianie pod wodzą konsula Gnejusza Papiriusza Karbona postanowili obsadzić alpejskie przełęcze, co miało zagrodzić przeciwnikowi szlak ku Italii.
W naradzie ze swoimi dowódcami Karbon proponował podjęcie układów z najeźdźcami. Dowódcy legionów zamierzali jednak zwabić przeciwnika w pułapkę, spodziewając się łatwego zwycięstwa nad barbarzyńcami. W starciu pod Noreią doszło jednak do klęski Rzymian. Niedobitki legionistów wycofały się w kierunku lasów, korzystając z gwałtownej burzy, którą Germanie odebrali jako oznakę gniewu swych bogów. Jak pisały kroniki: "Germanie z przerażeniem usłyszeli błyski i grzmoty piorunów. Wydawało im się, że ich bóstwa otworzyły niebo by ciskać w nich gromy". Wskutek tego barbarzyńcy nie kontynuowali pościgu za rozbitymi legionami, a Rzymianie uniknęli całkowitej klęski.
Bitwa unaoczniła Rzymianom siły lekceważonych przez nich barbarzyńskich plemion germańskich.
Badania archeologiczne zlokalizowały pole bitwy w pobliżu Magdalensbergu w Karyntii. Już w XVIII w. znaleziono wiele wartościowych hełmów z brązu należących do Germanów. Na jednym z nich, tzw. Hełmie B (dziś w Muzeum Sztuki Historycznej w Wiedniu) zachował się najstarszy germański zapis w słowach: HA-RI, GAS-TI, TEIVA (HARI to władca, GASTI oznacza gościa, TEIVA był bogiem Germanów).
Zobacz też
Literatura
- Stefan Seitschek: Noreia. Viele Antworten, keine Lösung. Keltische Forschungen 3 (2008), s. 221-244
- Theodor Mommsen, Römische Geschichte, s. 315.
- Klaus Bringmann: Römische Geschichte. Von den Anfängen bis zur Spätantike. 6. Aufl., C.H. Beck, München 2001.
- Theodor Mommsen: Römische Geschichte. Sammlung Nobelpreis der Literatur, Band 2 (1901–1903). Coron-Verlag, Zürich 1987, s. 314.
- Max Cary, Howard Hayes Scullard: Dzieje Rzymu. Od najdawniejszych czasów do Konstantyna. T. 1. Warszawa: PIW, 1992, s. 421. ISBN 83-06-01859-1.