Bitwa w zatoce Ormoc

W dniach 8–9 listopada Japończycy wysłali dwa konwoje z Manili do zatoki Ormoc^[3]. Konwoje były rozmieszczone w odstępach jednodniowych, aby niszczyciele eskortujące pierwszy konwój mogły zawrócić i eskortować drugi. Konwoje zostały jednak zauważone 9 listopada i zaatakowane przez samoloty bazujące na lądzie 5 Armii Powietrznej. 10 listopada 38 Grupa Bombowa, bazująca na wyspie Morotai, wysłała 32 bombowce B-25 Mitchell eskortowane przez 37 myśliwców bombardujących P-47 Thunderbolt do ataku na TA-4 w pobliżu wyspy Ponson. Docierając do konwoju tuż przed południem, B-25 zaatakowały parami na minimalnej wysokości, zatapiając dwa największe statki transportowe, „Takatsu Maru” i „Kashii Maru”, unieruchamiając trzeci oraz zatapiając dwa patrolowce eskortowe, tracąc przy tym siedem bombowców, za co grupa otrzymała Distinguished Unit Citation. Japońskie transportowce zdołały jednak wysadzić na ląd 10 000 żołnierzy, których przewoziły, choć dostarczyły jedynie ułamek potrzebnych zapasów^[4].

11 listopada dowódca amerykańskiej 3 Floty, admirał William Halsey, wydał rozkaz ataku 350 samolotów z Task Force 38 na połączone konwoje^[5].

Cztery niszczyciele – „Shimakaze”, „Wakatsuki”, „Hamanami” i „Naganami” – oraz cztery transportowce: „Mikasa Maru”, „Taizan Maru”, „Seiho Maru” i „Tensho Maru” zostały zatopione, a wielu z 4000 żołnierzy na pokładzie zginęło^[6]. Kontradmirał Mikio Hayakawa zatonął wraz z „Shimakaze”, a około 1000 marynarzy z ośmiu okrętów zginęło^[7].

Konwój TA-5 wypłynął z Manili 23 listopada w kierunku Port Cataingan i Port Balancan. Spośród sześciu transportowców pięć zostało zatopionych w wyniku ataku powietrznego (T-111, T-141, T-160, T-6 i T-10)^[3].

Zła pogoda pod koniec listopada sprawiła, że przechwytywanie celów morskich z powietrza stało się mniej skuteczne, a Marynarka Wojenna USA zaczęła wysyłać niszczyciele do zatoki Ormoc. Kanał Canigao został oczyszczony z min przez trałowce „Pursuit” i „Revenge”, a cztery niszczyciele z 22 Dywizjonu Niszczycieli (DesRon 22) pod dowództwem kpt. Roberta Smitha („Waller”, „Pringle”, „Renshaw” i „Saufley”) wpłynęły do zatoki 27 listopada, gdzie ostrzelały doki w mieście Ormoc^[8].

Aliancki samolot patrolowy nadał dywizjonowi przez radio meldunek, że wynurzony japoński okręt podwodny (I-46) znajduje się na południe od wyspy Pacijan i zmierza w kierunku zatoki Ormoc. Dywizjon skierował się na południe, aby przechwycić okręt; i o godzinie 1:27 28 listopada radar Wallera wykrył cel tuż przy północno-wschodnim wybrzeżu wyspy Ponson^[9]. „Waller” unieruchomił I-46 pierwszymi strzałami. Japoński okręt podwodny, nie mogąc już się zanurzyć, mógł odpowiedzieć ogniem tylko z dział pokładowych, aż do zatonięcia o godz. 1:45^[10].

Dwa transportowce, „Shinsho Maru” i „Shinetsu Maru”, eskortowane przez trzy okręty patrolowe, ścigacze okrętów podwodnych nr 45 i 53 oraz łódź patrolową nr 105, wypłynęły z Manili 27 listopada. Zostały zaatakowane przez amerykańskie kutry torpedowe w zatoce Ormoc w nocy 28 listopada i później przez samoloty, gdy ocaleni z pierwszego ataku opuszczali ten obszar. Wszystkie pięć okrętów zostało zatopionych, ale wcześniej udało im się rozładować większość pilnie potrzebnego zaopatrzenia dla japońskich żołnierzy na Leyte^[3].

Konwój trzech transportowców wypłynął z Manili 1 grudnia, eskortowany przez niszczyciele „Take” i „Kuwa” pod dowództwem komandora porucznika Masamichiego Yamashity. W operacji wzięły udział również dwie grupy transportowych okrętów podwodnych^[11].

Konwój zacumował w mieście Ormoc, gdzie o godzinie 0:09 3 grudnia został zaatakowany przez trzy okręty amerykańskiego 120 Dywizjonu Niszczycieli (DesDiv 120) pod dowództwem komandora Johna C. Zahma („Allen M. Sumner”, „Cooper” i „Moale”)^[12].

Amerykańskie okręty zatopiły transportowce podczas ich rozładunku, ale same zostały zaatakowane przez bombowce Yokosuka P1Y „Frances”, baterie nadbrzeżne, okręty podwodne, o których wiadomo było, że znajdują się w porcie, oraz japońskie niszczyciele. „Kuwa” został zatopiony, a komandor Yamashita zginął. „Take” zaatakował i trafił „Coopera” torpedami, po czym uciekł, choć z pewnymi uszkodzeniami. „Cooper” zatonął około godziny 0:15, tracąc 191 członków załogi (168 marynarzy zostało uratowanych z wody 4 grudnia przez łodzie latające PBY Catalina). O godz. 0:33 dwa ocalałe amerykańskie niszczyciele otrzymały rozkaz opuszczenia zatoki, a zwycięscy Japończycy ponownie z powodzeniem dostarczyli zaopatrzenie do zatoki Ormoc. Ta faza bitwy w zatoce Ormoc przeszła do historii jako jedyne starcie morskie w czasie wojny na Pacyfiku, w którym Japończycy użyli wszystkich rodzajów broni do walki na morzu: artylerii okrętowej, torped morskich, ataków lotniczych, ataków okrętów podwodnych, artylerii nadbrzeżnej i min morskich^[13].

7 grudnia 77 Dywizja Piechoty, dowodzona przez gen. mjr. Andrew D. Bruce’a, dokonała desantu morskiego w Albuerze, 5,6 km na południe od miasta Ormoc. 305., 306. i 307 Pułk Piechoty 77 Dywizji wylądowały bez oporu, ale transport morski padł ofiarą ataków kamikaze, w wyniku których utracono niszczyciele „Ward” i „Mahan”^[2].

Ten konwój przewoził 4000 żołnierzy do zatoki Ormoc. Żołnierze zostali rozładowani w San Isidro, 30 mil na północ od Ormoc, po otrzymaniu wiadomości o lądowaniu wojsk amerykańskich w pobliżu Ormoc. Wszystkie pięć transportowców – „Akagisan Maru”, „Hakuba Maru”, „Shinsei Maru” nr 5, „Nichiyo Maru” i T-7 – zostało zatopionych 7 grudnia w wyniku ataku powietrznego, a eskortujące niszczyciele „Ume” i „Sugi” zostały uszkodzone. Zginęło około 350 marynarzy^[14].

Konwój TA-9 wylądował w Palomponie z około 4000 żołnierzy, ale eskortujące go niszczyciele wpłynęły do zatoki 11 grudnia, gdzie dwa z nich, „Yūzuki” (w wyniku ataków powietrznych) i „Uzuki” (przez kutry torpedowe), zostały zatopione, a trzeci, Kiri, został uszkodzony^[3].