Bożena Dykiel
 Bożena Dykiel (2018) | |
| Imię i nazwisko |
Bożenna Dykiel |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
26 sierpnia 1948 |
| Data i miejsce śmierci |
12 lutego 2026 |
| Zawód |
aktorka |
| Współmałżonek |
Ryszard Kirejczyk |
| Lata aktywności |
1970–2025 |
| Zespół artystyczny | |
| Teatr Narodowy w Warszawie (1972–1985) | |
| Odznaczenia | |
  | |
Bożenna (Bożena) Dykiel (ur. 26 sierpnia 1948 w Grabowie, zm. 12 lutego 2026 w Izabelinie C) – polska aktorka teatralna i filmowa.
Życiorys
Ukończyła XLIV Liceum Ogólnokształcące im. Antoniego Dobiszewskiego (obecnie im. Stefana Banacha) w Warszawie. W roku 1971 została absolwentką Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie. W latach 1970–1972 występowała w Studenckim Teatrze Satyryków (STS), a w latach 1972–1985 – w Teatrze Narodowym w Warszawie[1].
Rozpoznawalność przyniosły jej role filmowe i telewizyjne, m.in. Kasi w Weselu (1973), Mady Müller w filmie Ziemia obiecana (1975)[2.1][3], Mieczysławy Aniołowej w serialu Alternatywy 4 (1986) czy teatralna kreacja Goplany w Balladynie Słowackiego[4]. W latach 2003–2025 grała Marię Ziębę, jedną z głównych bohaterek telenoweli TVN Na Wspólnej. W 2005 roku prowadziła program kulinarny Z Bożeną Dykiel na ostrzu noża[5]. Wiosną 2009 roku uczestniczyła w piątej edycji programu rozrywkowego Polsatu Jak oni śpiewają.
Była członkinią Stowarzyszenia Filmowców Polskich[1]. W 2025 roku odsłoniła swoją gwiazdę w Łódzkiej Alei Gwiazd[1][6].
Życie prywatne
Córka Józefa i Heleny[7]. Z mężem, Ryszardem Kirejczykiem, miała dwie córki[8]: Marię (ur. 1979) i Zofię (ur. 1981)[2.2][9].
W 2021 roku poddała się zabiegowi wstawienia sztucznej zastawki aortalnej. Operację przeprowadził kardiochirurg Andrzej Bochenek[10].
Zmarła 12 lutego 2026. Została pochowana na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie[11].
Teatr
W latach 1970–1972 występowała w Studenckim Teatrze Satyryków (STS). Jej kariera zaczęła się od skandalu (lub zachwytu) – od roli w Balladynie Juliusza Słowackiego w reżyserii Adama Hanuszkiewicza w Teatrze Narodowym, gdy 8 lutego 1974 wjechała na scenę motocyklem marki Honda. Grana przez nią Goplana miała kostium znany z popularnej wówczas komiksowej serii fantasy o seksownej Barbarelli, znanej głównie z filmowej adaptacji Rogera Vadima, w której główną rolę grała Jane Fonda[12]. Zaczął się nowy rozdział w teatralnym odczytywaniu romantyzmu. Na teatralnej scenie tańczyła jako Panna Młoda w Weselu Wyspiańskiego (rok wcześniej w filmie grała Kasię). Konrad Swinarski powierzył jej rolę Zoi Bieriozkiny w Pluskwie Władimira Majakowskiego[4].
W Teatrze Narodowym w latach 1972–1985 występowała w przedstawieniach reżyserowanych przez Helmuta Kajzara, Jana Kulczyńskiego, Tadeusza Minca i Ryszarda Peryta[4].
Wybrane przedstawienia
na podstawie: Encyklopedia Teatru Polskiego[13]
Teatr PWST
- 1970: Mądremu biada (Aleksander Gribojedow) – Natalia Dmitriewna Goricz
- 1971: Ulisses (James Joyce) – Florry
- 1971: Król Mięsopust (Jarosław Marek Rymkiewicz) – Rosalinda
- 1971: Ćwiczenia z Szekspira – obsada aktorska
Teatr Narodowy
- 1971: Beniowski (Juliusz Słowacki) – Muza
- 1973: Trzy po trzy (Aleksander Fredro) – Julia
- 1973: Wacława dzieje (Stefan Garczyński) – Helena
- 1974: Balladyna (Juliusz Słowacki) – Goplana
- 1974: Wesele (Stanisław Wyspiański) – Panna Młoda
- 1975: Pluskwa (Włodzimierz Majakowski) – Zoja Bieriozkina
- 1976: Jak wam się podoba? (William Shakespeare) – Rozalinda
- 1978: Dziady część III i Wstęp (Adam Mickiewicz) – obsada aktorska
- 1979: Szkoła żon (Molière) – Małgosia
- 1979: +++ (trzema krzyżykami) Helmut Kajzar – „Mamusia”
- 1980: Benefis (Antoni Czechow) – Zmiejukina-Jefimowna
- 1980: Obora (Helmut Kajzar) – towarzyszka Miętowa
- 1982: Villa dei Misteri (Dom tajemnic) Helmut Kajzar – porucznik MO
- 1982: Pan Tadeusz (Adam Mickiewicz) – Telimena
Teatr Rozmaitości
- 1972: Cudzołóstwo ukarane (Janusz Głowacki) – Sexy
- 1973: Żaby (Arystofanes) – Kapłanka Demetry, jedna z chóru Żab
Estrada Stołeczna
- 1977: Braterskie ręce – obsada aktorska
Teatr Scena Prezentacje
- 1984: Smak miodu (Shelagh Delaney) – Helena
- 1990: Humoreski erotyczne (Graham Greene) – madame Dejoie
- 1996: Ninoczka (Melchior Lengyel) – księżna Stefania
- 1996: Łysa śpiewaczka (Eugene Ionesco) – pani Smith
Teatr Nowy
- 1991: Ubu Król, czyli Polacy. Improwizacje (Alfred Jarry) – Ubica
Teatr Syrena
- 2006: Won! (Ryszard Marek Groński) – Mamuśka
Teatr Komedia
- 2010: Dziewczyny z kalendarza (Tim Firth) – Marie
Filmografia
- 1972: Żeglarz (spektakl tv) – Felcia
- 1972: Wesele – Kasia
- 1972: Uciec jak najbliżej – kobieta jadąca do Kalisza
- 1972: Trzeba zabić tę miłość – pielęgniarka
- 1972: Mecenas Bolbec i jego mąż – Cecylia Pointet
- 1972: Lato w Nohant – Madeleine
- 1972: Kłamstwo (spektakl tv) – Estera
- 1973: Janosik – szlachcianka na weselu
(odc. 9: „Pobór”) - 1973: Gościnny występ – dróżniczka Grażyna
- 1973: Damy i huzary (spektakl tv) – Zofia
- 1974: Ziemia obiecana – Mada Müller
- 1974: Pójdziesz ponad sadem – Zocha, żona Józka
- 1974: Lasst uns frei fliegen über den Garten – członkini jury konkursu poetyckiego
- 1974: Awans – Malwina
- 1974: 40-latek – Walendziakowa
(odc. 7: „Judym, czyli czyn społeczny”) - 1975: Ziemia obiecana – Mada Müller
(odcinki: 1, 2, 4) - 1975: Światła wieczoru (spektakl tv) – kelnerka
- 1975: Rok polski (spektakl tv) – obsada aktorska
- 1975: Obrazki z życia – urzędniczka Kowalska (odc. 6: „Sprawa mydła”)
- 1975: Cień archanioła (spektakl tv) – porucznik Milewska
- 1975: Arszenik i stare koronki (Teatr Telewizji) – Helena Harper
- 1976: Smuga cienia – członkini żeńskiej orkiestry grająca na trójkącie
- 1976: Ognie są jeszcze żywe – Krystyna
- 1976: Motylem jestem, czyli romans 40-latka – Stenia Walenciakowa
- 1976: Kto daje (spektakl tv) – Elly
- 1976: Brunet wieczorową porą – Anna Roman, żona Michała
- 1977: Żołnierz królowej Madagaskaru (spektakl tv) – Sabinka Lemięcka
- 1977: Trzy po trzy (spektakl tv) – obsada aktorska
- 1977: Przecież ty nie żyjesz (spektakl tv) – Panna Młoda
- 1977: Noce i dnie – Andzia Torebkówna
(odc. 6: „Miłość”, odc. 10: „Rodzimy się, umieramy…”) - 1977: Akcja pod Arsenałem – sanitariuszka Tamara
- 1978: Jarosławna, korolewa Francji
- 1980: Dom – Halina Jańczak
(odcinki: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7) - 1980: Głód (spektakl tv) – przyjaciółka Ylajali
- 1980: Kontrakt – Ewa, świadkowa na ślubie
- 1980: Maszyny do pisania (spektakl tv) – Sylwia Payton
- 1980: Nasze podwórko – dozorczyni
(odcinki: 1, 2, 3, 4) - 1980: Okapi (spektakl tv) – Okapi
- 1980: Smok (spektakl tv) – przyjaciółka Elzy
- 1981: Znachor – Sonia, synowa Prokopa
- 1981: Wojna światów – następne stulecie – pielęgniarka pobierająca krew
- 1981: Miłość ci wszystko wybaczy – Zula Pogorzelska
- 1981: Człowiek z żelaza – kadrowa
- 1981: Filip z konopi – Jańcia Bogacka
- 1981: Białe tango – wynajmująca mieszkanie (odc. 3: „Klucz”)
- 1981: Yokohama – urzędniczka w konsulacie USA
- 1981: Policja (spektakl tv) – żona sierżanta
- 1982: Przesłuchanie – Honorata
- 1982: Wyjście awaryjne – Jadwiga Kolęda
- 1982: Dom – Halina Jańczak
(odcinki: 8, 9, 10, 11) - 1982: Do góry nogami – Gustlikowa
- 1983: Alternatywy 4 – Miećka Aniołowa
(odcinki: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9) - 1983: Villa dei Misteri (spektakl tv) –
porucznik MO - 1983: Coraz dalej od szosy (spektakl tv) – obsada aktorska
- 1984: Trzy młyny – Bujna (odc. 3)
- 1984: Przemytnicy – Bombina, współpracownica Trofidy w Rumunii
- 1984: Kobieta z prowincji – Jadźka, siostra Andzi
- 1984: Czas dojrzewania – Wiśka, siostra Romka
- 1985: Ga, ga. Chwała bohaterom – właścicielka domu dla bohaterów
- 1985: Tumor Witkacego – kobieta obgadująca Witkacego
- 1985: Powrót po śmierć – Helena Rumieniowa
- 1985: Sam pośród swoich – żona gospodarza
- 1985: Pewnego letniego dnia... – handlarka Irena
- 1985: Mokry szmal – Nina, ciotka Marka i Wojtka
- 1985: Menedżer – Janeczka, sekretarka dyrektora „Gontu”
- 1985: Chrześniak – barmanka
- 1986: W zawieszeniu – pielęgniarka Fela
- 1986: Magma (serial) – obsada aktorska
- 1986: Czupurek (spektakl tv) – Gęś
- 1986: Boczny tor – Jola, córka Wiśniewskich
- 1986: Big Bang – sklepowa Zosia
- 1987: 07 zgłoś się – Bożenka, barmanka
(odc. 20: „Złocisty”) - 1987: Cesarskie cięcie – pielęgniarka Klaferkowska
- 1987: Rzeka kłamstwa – Maryna, służąca wuja Ksawerego, jego kochanka i matka jego syna (odcinki: 2, 3)
- 1987: Dom – Halina Wrotek (odc. 13)
- 1987: Ballada o Januszku – kierowniczka stołówki zakładowej (odcinki: 1, 2, 3, 4, 5, 6)
- 1988: Dekalog – kasjerka na stacji w Józefowie (Dekalog VII)
- 1988: Pakamera (spektakl tv) – kobieta
- 1988: Niezwykła podróż Baltazara Kobera – Garganella
- 1988: Biesy – Wirgińska
- 1988: Bezgrzeszne lata (spektakl tv) – kucharka
- 1989: Sztuka kochania – Kosidowska
- 1989: Cylinder (spektakl tv) – Bettino
- 1989: Co lubią tygrysy? – badylara Malinowska
- 1990: Kramarz – gospodyni goszcząca Chruścika
- 1991: Szwedzi w Warszawie – Maciejowa, matka Maćka
- 1991: Rozmowy kontrolowane – Kokoszka, specjalistka od spraw meldunkowych w Suwałkach, działaczka „Solidarności”
- 1991: Dziecko szczęścia – pani Gizella, właścicielka zakładu fryzjerskiego
- 1992: Moskwa – Pietuszki – Anioł
- 1992: Kawalerskie życie na obczyźnie – frau Luther
- 1993: Viva España – Ruth
- 1993: Lupus
- 1993: Dwa księżyce – Malwina
- 1993–1994: Bank nie z tej ziemi – Magda, sekretarka w banku (odcinki: 5, 7)
- 1994: Przygody Joanny – pani Hania, kierowniczka gospody
- 1994: O przemyślności kobiety niewiernej (spektakl tv) – Szewcowa
- 1994: Jest jak jest – Leokadia Dumowicz, sąsiadka Darka (odcinki: 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 9, 12, 13, 15, 16, 17, 19)
- 1994: Głośna sprawa (spektakl tv) – Kycowa
- 1995: Wielki Tydzień – Piotrowska
- 1995: Nic śmiesznego – dentystka
- 1995: Ekscelencja (spektakl tv) – Tatiana Iwanowa
- 1995: Bożena (spektakl tv) – Tekla
- 1996: Uczone białogłowy (spektakl tv) – Filaminta
- 1996: Kornelia (spektakl tv) – Estusia
- 1996–2000: Dom – Halina Wrotek
(odcinki: 13, 14, 15, 16) - 1997: O zwierzętach to i owo… (spektakl tv) – Koza
- 1997: Kariera Artura Ui (spektakl tv) – obsada aktorska
- 1997: Dom – Halina Wrotek, żona Rajmunda (odcinki: 17, 18, 19, 20)
- 2000: To ja, złodziej – Ratajowa, sąsiadka babci
- 2000: Dom – Halina Wrotek, żona Rajmunda (odcinki: 21, 22, 23, 24, 25)
- 2001: Szkoła obmowy (spektakl tv) – Plotkiewiczowa
- 2001–2003: Plebania – Maria Potoczna, matka Weroniki i ks. Adama (odcinki: 81, 82, 121, 122, 123, 124, 125, 126, 206, 207, 245, 246/247, 248, 251, 252, 258, 259, 269, 270, 271, 274, 299/300, 315)
- 2002: Dzień świra – sąsiadka Adasia, właścicielka psa
- 2003: Na dobre i na złe – Maria Mejer, matka Jacka (odcinki: 135, 136, 138, 139, 140, 142, 143, 145)
- 2003–2025: Na Wspólnej – Maria Zięba (odcinki od nr 1 do 4002)
- 2006: Wszyscy jesteśmy Chrystusami – sąsiadka Miauczyńskich
- 2006: Dylematu 5 – Mieczysława Engelmajer, primo voto Aniołowa, członek kierownictwa banku
- 2006: Na dobre i na złe – Maria Mejer, matka Jacka (odc. 264)
- 2008: Niania – Rostislava, matka Zdenki (odc. 110)
- 2009: Mniejsze zło – kierowniczka DPT w Radziejowicach
- 2010: Usta usta – terapeutka Felicja (odc. 6)
- 2013: W ukryciu – urzędniczka
- 2013: Przedtem, potem (krótkometrażowy) – Wiktoria, ciotka Celiny
- 2020: Będzie dobrze, kochanie – Bronia, babcia Justyny (odcinki: 1, 3, 4, 6, 7, 10, 12, 13, 17, 20)
Polski dubbing
- 2004: Rogate ranczo – Madzia
- 2023: Horror story – matka
Dyskografia
Płyty
Single
- 2012: Czas na szaleństwa (jako Lolita, wyk. Amutella)
Piosenki
- 1969: Baja Bongo
- 1981: To Zula w filmie pt. Miłość ci wszystko wybaczy
- 2011: Memories of Vodka (jako Lolita)
- 2011: Zakupy
- 2013: Panterka (jako Lolyta, wyk. Baśka)
- 2013: Zdjęcia młodej dziewczyny (jako Jovita Klaris)
- 2014: Grzybowe kosteczki rosołowe (jako Lolyta, wyk. Magda Gessler)
- 2015: Wypromować w radio (jako Lolyta)
- 2016: Bad Girls – Ostatni dzień na szaleństwa (wyk. Helena Zibbi)
- 2016: Szmata (jako Lolyta, gościnnie z Baśką)
- 2016: Nieszczęśliwa i samotna (jako Lolyta, gościnnie z Olaffem)
- 2017: DJ Kononowitz – Lorneta z meduzą
- 2017: DJ Kononowitz – Cyce! (jako Lolyta, gościnnie z Baśką)
- 2018: Kto to jest?
- 2019: Helena Zibbi – Badylara (jako Lolyta, gościnnie z Baśką)
- 2019: Rafalala (jako Lolyta, wyk. Izabela)
- 2019: Dobrym konikiem
Odznaczenia
- Brązowy Krzyż Zasługi (1979)[15]
- Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2014)[16][17]
Wyróżnienia
- Odcisk dłoni w Alei Gwiazd w Międzyzdrojach
- Gwiazda Łódzkiej Alei Gwiazd
Przypisy
- 1 2 3 Nie żyje Bożena Dykiel [online], sfp.org.pl [dostęp 2026-02-14] [zarchiwizowane z adresu].
- Krystyna Gucewicz: Dlaczego się kochają, czyli życie na różowo. Wydawnictwo Zetdezet, 1995. ISBN 83-85056-40-8.
- ↑ Bożena Dykiel: warto świntuszyć [online], kobieta.pl [dostęp 2024-04-22] (pol.).
- 1 2 3 Żegnamy Bożenę Dykiel [online], narodowy.pl, 13 lutego 2026 [dostęp 2026-02-13] (pol.).
- ↑ Bożena Dykiel w Polsacie [online], wirtualnemedia.pl, 29 sierpnia 2005 [dostęp 2024-04-22] (pol.).
- ↑ Ma swoją gwiazdę, „Tele Tydzień” (29/2025), 14 lipca 2025, s. 3.
- ↑ Bożenna Dykiel (PESEL: 48082600840). rejestry-notarialne.pl. [dostęp 2026-02-25].
- ↑ Dwutygodnik „Relaks” nr 15, 19 lipca 2016, s. 4–5.
- ↑ Bożena Dykiel doczekała się dwóch córek. Jej pociechy stronią od show-biznesu [online], plejada.pl [dostęp 2026-02-13].
- ↑ Bożena Dykiel przez lata ukrywała chorobę. „Żyłam na sztucznym sercu” [online], Medonet, 13 lutego 2026 [dostęp 2026-02-13].
- ↑ Karolina Stankiewicz, Pogrzeb Bożeny Dykiel. Pożegnana gromkimi brawami [online], film.wp.pl, 25 lutego 2026 [dostęp 2026-02-25] (pol.).
- ↑ Tomasz Szczerbicki, Historia jednej fotografii: ten spektakl 50 lat temu wstrząsnął opinią publiczną. Bożena Dykiel jeździła po scenie na motocyklu [online], pap.pl/aktualnosci/historia-jednej-fotografii, 10 października 2024 [dostęp 2026-02-15].
- ↑ Bożena Dykiel, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Osoby) [dostęp 2026-02-14].
- ↑ Bożena Dykiel – Jak oni śpiewają [online], discogs.com.
- ↑ Bożena Dykiel w bazie filmpolski.pl
- ↑ Lista laureatów Medalu Zasłużony Kulturze Gloria Artis [online], gov.pl, 15 grudnia 2025 [dostęp 2026-03-19].
- ↑ Medale „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” za osiągnięcia w dziedzinie twórczości artystycznej i działalności kulturalnej wręczone [online], gov.pl, 9 grudnia 2022 [dostęp 2026-03-19].
Linki zewnętrzne
- Bożena Dykiel w bazie Filmweb
- Bożena Dykiel w bazie filmpolski.pl
- Bożena Dykiel, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Osoby) [dostęp 2021-04-09].
- Bożena Dykiel na zdjęciach w bazie Filmoteki Narodowej „Fototeka”
- Bożena Dykiel w bazie Akademia Polskiego Filmu
Identyfikatory zewnętrzne: