Boaszkowate
| Tropidophiidae | |||||
| Brongersma, 1951 | |||||
 Boaszek kubański (Tropidophis melanurus) | |||||
| Systematyka | |||||
| Domena | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Królestwo | |||||
| Typ | |||||
| Podtyp | |||||
| Gromada | |||||
| Podgromada | |||||
| Nadrząd | |||||
| Rząd | |||||
| Podrząd | |||||
| Infrarząd | |||||
| Rodzina |
boaszkowate | ||||
| Typ nomenklatoryczny | |||||
|
Rodzina: Tropidophis Cocteau & Bibron, 1843 | |||||
| |||||
| Rodzaje i gatunki | |||||
| |||||
Boaszkowate (Tropidophiidae) – monotypowa rodzina niejadowitych węży z infrarządu Alethinophidia. Są wężami małej do średniej wielkości (od 30 do 60 cm), u niektórych z nich można spotkać bardzo kolorowe łuski. Prowadzą z reguły grzebiący tryb życia, rzadziej nadrzewny.
Rozmieszczenie geograficzne
Przedstawiciele rodziny żyją głównie w krainie neotropikalnej, od Meksyku i Indii Zachodnich do południowo-wschodniej Brazylii. Najczęściej można ich znaleźć na wyspach: Haiti, Jamajce, Kajmanach i Kubie[7][8].
Charakterystyka
Zagrożone, zwijają się w ciasną kulkę. Posiadają nietypową zdolność obronną samokrwawienia z oczu, warg i nozdrzy[9].
Systematyka
Rodzaj Tropidophis zdefiniowała w 1843 roku para francuskich herpetologów – Jean Theodore Cocteau i Gabriel Bibron – w rozdziale zatytułowanym Gady opublikowanym w publikacji autorstwa hiszpańskiego botanika Ramóna de la Sagry o tytule Historia fizyczna, polityczna i naturalna wyspy Kuba[6]. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) boaszek kubański (T. melanurus).
Etymologia
- Tropidophis: gr. τροπις tropis, τροπιδος tropidos ‘kil statku’[10] ; οφις ophis, οφεως opheōs ‘wąż’[11].
- Leionotus: gr. λειος leios ‘gładki’[12] ; -νωτος -nōtos ‘-tyły, -grzbiety’, od νωτον nōton ‘tył, grzbiet’[13]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Leionotus maculatus Cocteau & Bibron, 1843.
- Ungalia: etymologia nieznana, Gray nie wyjaśnił pochodzenia nazwy zwyczajowej[2]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Boa melanura Schlegel, 1837.
- Erycopsis: rodzaj Eryx Daudin, 1803; gr. οψις opsis, οψεως opseōs ‘wygląd, oblicze, twarz’[11]. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Boa melanura Schlegel, 1837.
- Notophis: gr. νωτον nōton ‘tył, grzbiet’[13]; οφις ophis, οφεως opheōs ‘wąż’[11]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Notophis bicarinatus Hallowell, 1856 (= Boa melanura Schlegel, 1837).
- Trachyboa: gr. τραχυς trakhus ‘chropowaty, szorstki, najeżony’[14]; rodzaj Boa Linnaeus, 1758. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Trachyboa gularis Peters, 1860.
Podział systematyczny
Do rodziny należy jeden rodzaj Tropidophis wraz z następującymi gatunkami[7]:
- Tropidophis battersbyi Laurent, 1949
- Tropidophis boulengeri (Peracca, 1910)
- Tropidophis bucculentus (Cope, 1868)
- Tropidophis cacuangoae Ortega-Andrade, Bentley, Koch, Yánez-Muñoz & Entiauspe-Neto, 2022
- Tropidophis canus (Cope, 1868)
- Tropidophis caymanensis Battersby, 1938
- Tropidophis celiae Hedges, Estrada & Díaz, 1999
- Tropidophis curtus (Garman, 1887)
- Tropidophis feicki Schwartz, 1957 – boaszek zachodniokubański[15]
- Tropidophis fuscus Hedges & Garrido, 1992
- Tropidophis galacelidus Schwartz & Garrido, 1975
- Tropidophis grapiuna Curcio, Sales-Nunes, Suzart Argolo, Skuk & Rodrigues, 2012
- Tropidophis greenwayi Barbour & Shreve, 1936
- Tropidophis gularis Peters, 1860
- Tropidophis haetianus (Cope, 1879)
- Tropidophis hardyi Schwartz & Garrido, 1975
- Tropidophis hendersoni Hedges & Garrido, 2002
- Tropidophis jamaicensis Stull, 1928
- Tropidophis leonae Landestoy, 2023
- Tropidophis maculatus (Bibron, 1840)
- Tropidophis melanurus (Schlegel, 1837) – boaszek kubański[15]
- Tropidophis morenoi Hedges, Garrido & Díaz, 2001
- Tropidophis nigriventris Bailey, 1937
- Tropidophis pardalis (Gundlach, 1840)
- Tropidophis parkeri Grant, 1941
- Tropidophis paucisquamis (Müller, 1901)
- Tropidophis pilsbryi Bailey, 1937
- Tropidophis preciosus Curcio, Sales-Nunes, Suzart Argolo, Skuk & Rodrigues, 2012
- Tropidophis schwartzi Thomas, 1963
- Tropidophis semicinctus (Gundlach & Peters, 1864)
- Tropidophis spiritus Hedges & Garrido, 1999
- Tropidophis steinleini Díaz & Cádiz, 2020
- Tropidophis stejnegeri Grant, 1940
- Tropidophis stullae Grant, 1940
- Tropidophis taczanowskyi (Steindachner, 1880)
- Tropidophis wrighti Stull, 1928
- Tropidophis xanthogaster Domínguez, Moreno & Hedges, 2006
Rodzaje Ungaliophis i Exiliboa były kiedyś zaliczane do boaszkowatych, lecz obecnie częściej są uważane za bliżej spokrewnione z duscielowatymi i zaliczane do nich jako podrodzina Ungaliophiinae[16][17].
Przypisy
- ↑ Cocteau i Bibron 1843 ↓, s. 127.
- 1 2 J.E. Gray: Synopsis of the species of prehensile-tailed Snakes, or Boidæ. W: J.E. Gray: The zoological miscellany: to be continued occasionally. London: Treuttel, Wurtz and Co., G.B. Sowerby, W. Wood, 1831–1844, s. 46. (ang.).
- ↑ L.J.F.J. Fitzinger: Systema reptilium. Fasciculus primus, Amblyglossae. Vindobonae: Braumüller et Seidel, 1843, s. 27. (łac.).
- ↑ E. Hallowell. On several new species of reptiles in the collection of the Academy of Natural Sciences. „Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia”. 8, s. 156, 1857. (ang.).
- ↑ W.C.H. Peters. Eine neue Gattung von Riesenschlangen vor, welche von einem gebornen Preussen, Hrn. Carl Reiss, in Guayaquil nebst mehreren anderen werthvollen Naturalien dem zoologischen Museum zugesandt worden ist. „Monatsberichte der Königlichen Preussische Akademie des Wissenschaften zu Berlin”. Aus dem Jahre 1860, s. 200, 1861. (niem.).
- 1 2 Cocteau i Bibron 1843 ↓, s. 124.
- 1 2 P. Uetz & J. Hallermann: Higher taxa: Tropidophiidae. The Reptile Database. [dostęp 2025-06-07]. (ang.).
- ↑ R. Midtgaard: Tropidophiidae. RepFocus. [dostęp 2025-06-07]. (ang.).
- ↑ Javier Torres, Orlando J. Torres, Ruben Marrero. [http://web.archive.org/web/20150922101714/http://www.herpetologynotes.seh-herpetology.org/Volume6_PDFs/Torres_HerpetologyNotes_volume6_pages579-581.pdf Autohemorrage in Tropidophis xanthogaster (Serpentes: Tropidophiidae) from Guanahacabibes, Cuba]. „Herpetology Notes”. 6, s. 579-581, 2013. (ang.).
- ↑ Jaeger 1959 ↓, s. 272.
- 1 2 3 Jaeger 1959 ↓, s. 175.
- ↑ Jaeger 1959 ↓, s. 138.
- 1 2 Jaeger 1959 ↓, s. 167.
- ↑ Jaeger 1959 ↓, s. 269.
- 1 2 Praca zbiorowa: Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 396. ISBN 83-01-14344-4.
- ↑ Thomas P. Wilcox, Derrick J. Zwickl, Tracy A. Heath, David Hillis. Phylogenetic relationships of the Dwarf Boas and a comparison of Bayesian and bootstrap measures of phylogenetic support. „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 25, s. 361–371, 2002. (ang.).
- ↑ Wyższe taksony żyjących gadów. The Reptile Database. [dostęp 2017-07-06]. (ang.).
Bibliografia
- J.T. Cocteau & G. Bibron: Reptiles. W: R. de la Sagra: Historia fisica, politica y natural de la isla de Cuba. Cz. 4: Reptiles y peces. Paris: A. Bertrand, 1843, s. 1–255. (hiszp.).
- Edmund C. Jaeger, Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 1–316, OCLC 11069271 (ang.).
Linki zewnętrzne
