Bogdan Czabański
![]() Bogdan Czabański, 1999 | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Profesor nauk o kulturze fizycznej | |
| Specjalność: dydaktyka wychowania fizycznego | |
| Alma Mater |
Wyższa Szkoła Wychowania Fizycznego we Wrocławiu |
| Doktorat | |
| Habilitacja |
1980 |
| Profesura |
1989 |
| Nauczyciel akademicki | |
| Uczelnia |
Akademia Wychowania Fizycznego im. Polskich Olimpijczyków we Wrocławiu |
| Odznaczenia | |
Bogdan Czabański (ur. 24 kwietnia 1927 w Chojnicach, zm. 11 lipca 2003 we Wrocławiu) – dydaktyk wychowania fizycznego, profesor zwyczajny Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu, autor wielu publikacji dotyczących optymalizacji uczenia się i nauczania czynności ruchowych.
Życiorys
Ukończył liceum pedagogiczne w Katowicach w 1948, a następnie Wyższą Szkołę Wychowania Fizycznego we Wrocławiu, uzyskując w 1951 stopień magistra wychowania fizycznego. Studiował także na Wydziale Pedagogicznym Uniwersytetu Warszawskiego. W 1962 uzyskał w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Krakowie doktorat nauk humanistycznych. Jego promotorem pracy doktorskiej był Jan Konopnicki. W 1980 na warszawskiej AWF otrzymał stopień doktora habilitowanego. Od 1989 był profesorem nadzwyczajnym AWF we Wrocławiu, a dwa lata później otrzymał tytuł profesora zwyczajnego[1].
Od 1951 przez 52 lata był związany z wrocławską uczelnią wychowania fizycznego. Przeszedł kolejne szczeble kariery zawodowej, od asystenta do profesora, pełnił także liczne funkcje – kierownika kilku zakładów i dwóch katedr (Katedry Uczenia się i Nauczania Czynności Ruchowych oraz Katedry Dydaktyki Wychowania Fizycznego), prodziekana i dziekana, prorektora ds. nauki. Był również dyrektorem Instytutu Sportu. Od 1987 był także profesorem na uniwersytecie w Hamburgu, odbył na uczelniach zagranicznych wiele staży naukowych, m.in. w Niemczech i Kanadzie[1].
W pracy naukowej zajmował się dydaktyką wychowania fizycznego oraz teorią i biomechaniką sportów wodnych. Opublikował ponad 100 artykułów w prasie naukowej polskiej, niemieckiej, belgijskiej i kanadyjskiej, miał w dorobku także 14 książek i skryptów. Był organizatorem jedenastu międzynarodowych konferencji naukowych. Wypromował 17 doktorów, z których dwóch uzyskało habilitacje, a jeden tytuł profesora[1]. Był współorganizatorem (z Tadeuszem Boberem) corocznych międzynarodowych sympozjów biomechaniki w latach 1981–1985[2]. Z zaangażowaniem zajmował się popularyzacją nauki, w 1996 ufundował doroczną nagrodę swojego imienia dla autora najlepszej publikacji naukowej z zakresu dydaktyki wychowania fizycznego[3]. Był założycielem Centrum Historii AWF we Wrocławiu[4]. Był jednym z pionierów metodycznego nauczania narciarstwa we Wrocławiu i Instruktorem Wykładowcą PZN[5].
Został pochowany na Cmentarzu Osobowickim we Wrocławiu (pole 142, grób 154, rząd 5 od pola 144)[6].
Upamiętnienie
W 2004 odsłonięto tablicę pamiątkową na frontonie Krytej Pływalni AWF we Wrocławiu nazwanej imieniem prof. Bogdana Czabańskiego[7].
Odznaczenia
- Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury Fizycznej” (1970)[8]
- Złoty Krzyż Zasługi (1971)[8]
- Medal 30-lecia Polski Ludowej (1974)[8]
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1983)[8]
- Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL” (1985)[8]
Publikacje książkowe
- Elementy teorii pływania (z Mirosławem Fiłonem i Krystyną Zatoń), Wydawnictwo Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu, 2003, ISBN 83-89156-02-4
- Mały leksykon oceny szkolnej, 2003, ISBN 83-89156-08-3
- Program przedmiotu dydaktyka wychowania fizycznego (z Tadeuszem Niebudkiem), 2003, ISBN 83-89156-11-3
- Kształcenie psychomotoryczne, 2000, ISBN 83-87389-47-1
- Wybrane zagadnienia uczenia się i nauczania techniki sportowej, 1998, ISBN 978-83-87389-20-8
- Teoria wychowania fizycznego z elementami teorii sportu (z Czesławem Makutynowiczem), Zielona Góra : Wyższa Szkoła Pedagogiczna im. Tadeusza Kotarbińskiego, wyd. 2, 1996, ISBN 83-85693-95-5
Przypisy
- 1 2 3 Lesław Kulmatycki (red.), Księga Profesorów Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu, wyd. 2, (wyd. 1 w 2006), Wrocław: Wydawnictwo Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu, 2016, s. 44–46, ISBN 978-83-64354-15-1 (pol.).
- ↑ Conference Background [online], International Conference of the Polish Society of Biomechanics [dostęp 2020-01-10].
- ↑ Historia konkursu [online], Akademia Wychowania Fizycznego we Wrocławiu [dostęp 2020-01-10] [zarchiwizowane z adresu 2007-03-13].
- ↑ Centrum Historii Uczelni, Akademia Wychowania Fizycznego we Wrocławiu [online], muzeauczelniane.pl [dostęp 2020-01-10].
- ↑ Informator przedsezonowy 2003/2004 • SITN PZN [online], www.sitn.pl, s. 12 [dostęp 2026-06-16].
- ↑ Bogdan Czabański (1927–2003) [online], Zarząd Cmentarzy we Wrocławiu [dostęp 2020-01-10].
- ↑ Kryta pływalnia AWF Wrocław nosi imię prof. Bogdana Czabańskiego, „Biuletyn Absolwenta nr 29”, Stowarzyszenie Absolwentów Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu, czerwiec 2004, s. 23–24 [dostęp 2026-06-16] (pol.).
- 1 2 3 4 5 Prof. Bogdan Czabański (ur. Chojnice 1927; zm. Wrocław 2003) [online], Akademia Wychowania Fizycznego we Wrocławiu [dostęp 2022-01-12] [zarchiwizowane z adresu 2022-08-05].
Linki zewnętrzne
- Prof. dr hab. Bogdan Czabański, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2020-01-10].
- sylwetka profesora Czabańskiego. awf.wroc.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-03-11)].
- Prof. Bogdan Czabański we wspomnieniach przyjaciół. awf.wroc.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-05-22)]., „Życie Akademickie” nr 100, 2004
