Bogdan Zbrożek
| Data i miejsce urodzenia |
25 marca 1887 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
16 września 1943 |
| Przebieg służby | |
| Formacja | |
| Jednostki |
Komenda Policji Państwowej w Łodzi |
| Stanowiska |
naczelnik |
| Główne wojny i bitwy | |
| Późniejsza praca |
burmistrz Rudek |
| Odznaczenia | |
Bogdan Zbrożek[a], ps. „Jasieńczyk”[2][3] (ukr. Боґдан Зброжек[4], ur. 25 marca 1887[3][5] w Rudkach, zm. 16 września 1943, tamże[4][5]) – inspektor Policji Państwowej, podporucznik piechoty rezerwy Wojska Polskiego, komisarz rządowy miasta Łodzi w 1919 oraz burmistrz Rudek w dwudziestoleciu międzywojennym.
Życiorys
Syn Piotra i Marii z Piwockich[6]. Po wybuchu I wojny światowej, sierpniu 1914 wstąpił do Legionów Polskich. Tam służył w Baonie Etapowym przy Komendzie Legionów Polskich. 24 lipca 1915 został mianowany chorążym. W grudniu 1916 zwolniony z Legionów. Po odzyskaniu niepodległości uzyskał stopień podporucznika[3] rezerwy 34. Pułku Piechoty[7], ze starszeństwem od 1 czerwca 1919[3]. W styczniu 1919[8], w stopniu podpułkownika[9] został naczelnikiem Policji Państwowej w Łodzi[10]. W ramach działalności w policji, zajmował się organizacją policji kryminalnej oraz Prezydium Policji Państwowej[9]. Od 9 marca 1919 pełnił jednocześnie funkcję naczelnika i komisarza rządowego – starosty Łodzi[11]. Od października 1919 przestał pełnić funkcję naczelnika policji, pozostając komisarzem rządowym[1][9][10][12][13]. Był wówczas członkiem Komitetu Plebiscytowego Okręgu Łódzkiego[14][15]. W 1920 pełnił funkcję Naczelnika Wydziału Bezpieczeństwa Policji Państwowej w Wilnie[16], zaś w 1921 był komendantem Policji Państwowej terenów przyfrontowych i etapowych[17].
Przed II wojną światową był burmistrzem rodzinnych Rudek[13][18][19]. Podczas II wojny światowej był przewodniczącym miejscowej delegatury Polskiego Komitetu Opieki w Rudkach[5][18], której był inicjatorem[20]. Zginął w wyniku rzezi wołyńskiej[5], zamordowany przez członków OUN-UPA[19] – braci Chimiaków[18].
Życie prywatne
Był trzecim mężem, pochodzącej z łódzkiej przemysłowej rodziny, Marii Emilii z domu Geyer[21] – wnuczki Ludwika Geyera i córki Gustawa Geyera. Jej pierwszym mężem był przemysłowiec, Karol Rajmund Eisert[22][23].
W Łodzi, podczas pełnienia funkcji starosty, mieszkał przy ul. Czerwonej 3 w tzw. Willi Ryszarda Geyera[12].
Odznaczenia
- Medal Niepodległości – 5 sierpnia 1937 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[24][6][25]
Uwagi
Przypisy
- 1 2 Kronika, „Rozwój” (269), bc.wbp.lodz.pl, 19 października 1919 [dostęp 2025-08-29] (pol.).
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-11-05].
- 1 2 3 4 Wiktor Krzysztof Cygan, Oficerowie Legionów Polskich, 1914-1917: Ś-Ż, Wydawnictwo „Barwa i Broń”, 2007, s. 199, ISBN 978-83-923074-1-9 [dostęp 2025-08-24].
- 1 2 Документи волинського злочину, Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa – Lublin – Tarnobrzeg 2025, s. 211, ISBN 978-83-8376-474-0 [dostęp 2025-08-29] (ukr.).
- 1 2 3 4 Zbrożek Bogdan/Stanisław, [w:] Baza Ofiar Zbrodni Wołyńskiej, zbrodniawolynska.pl.
- 1 2 Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-11-05].
- ↑ Rocznik oficerski 1924, „Biblioteka Uniwersytecka w Poznaniu”, 1924, s. 491 [dostęp 2025-09-01].
- ↑ Andrzej Kempa, Policjant i obywatel – to jedno, „Odgłosy” (1679), bc.wbp.lodz.pl, czerwiec 1990, s. 13 [dostęp 2025-08-29] (pol.).
- 1 2 3 Przemysław Waingertner, Witold Jarno (red.), Łódź i łodzianie wobec wojny polsko-bolszewickiej 1920 roku, Wydanie I, 100 Lat Niepodległości, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2020, s. 127, 129, 131, ISBN 978-83-8142-985-6, OCLC 1241601808 [dostęp 2025-08-29].
- 1 2 Rocznik Łódzki, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1973, s. 129 [dostęp 2025-08-29].
- ↑ Z Policji Państwowej, „Łódzki Dziennik Urzędowy” (6), bc.wbp.lodz.pl, 18 marca 1919 [dostęp 2025-08-29].
- 1 2 Instytucje i Urzędy Państwowe w Łodzi, [w:] Dekrety, ustawy i rozporządzenia administracyjne, s. 337, 480.
- 1 2 Są dzieci i będą wnuki, „Wiek nowy” (11), s. 6 [dostęp 1939-02-05].
- ↑ Franciszek Hawranek, Encyklopedia powstań śląskich, Wyd. Instytutu Śląskiego w Opolu, 1982, s. 68 [dostęp 2025-08-29].
- ↑ Łódź wobec plebiscytów na Warmii i Mazurach oraz na Powiślu w 1920 roku, [w:] Paweł Samuś, Andrzej Brzeziński, Komunikaty Mazursko-Warmińskie, t. 2, 1975, s. 217 (pol.).
- ↑ Z działalności policji wileńskiej, „2 Grosze” (193), crispa.uw.edu.pl, 30 lipca 1920, s. 4 [dostęp 2025-08-31].
- ↑ Nadesłane, „Wola Ludu” (19), crispa.uw.edu.pl, Warszawa, 7 sierpnia 1921 [dostęp 2025-08-29].
- 1 2 3 Na rubieży: ogólnopolskie seminarium historii kresów wschodnich II Rzeczypospolitej polskiej, Stowarzyszenie Upamiętnienia Ofiar Zbrodni Ukraińskich Nacjonalistów, 1999, s. 27 [dostęp 2025-08-24].
- 1 2 Joanna Kupisz, Ewa Ołenicz-Bernacka, Anna Puk (red.), Ocalić od zapomnienia: wspomnienia bolesławieckich Kresowian, Bolesławiec: Muzeum Ceramiki: na zlec. Gminy Miejskiej, 2014, s. 7, ISBN 978-83-935578-9-9 [dostęp 2025-08-29].
- ↑ Odzyskanie młodości: pamiętniki, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1980, s. 84, ISBN 978-83-205-3149-7 [dostęp 2025-08-29].
- ↑ Helena Anna Geyer, Aus meinem Leben, Wydawnictwo Literatura, 2002, s. 95, ISBN 978-83-88484-59-9 [dostęp 2025-08-29] (niem.).
- ↑ Jakie były małżonki wielkich łódzkich przemysłowców [online], plus.dzienniklodzki.pl, 15 marca 2017 [dostęp 2025-08-29].
- ↑ Maria Helena Zbrożek (Geyer) [online], www.geni.com [dostęp 2025-08-29].
- ↑ M.P. z 1937 r. Nr 178, poz. 294 (ISAP)
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-11-05].