Bogusław Polch

Bogusław Polch
Ilustracja
Bogusław Polch odznaczony Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” podczas gali wręczenia nagród 20. MFKiG w Łodzi (2009)
Data i miejsce urodzenia

5 października 1941
Łyszczyce

Data i miejsce śmierci

2 stycznia 2020
Warszawa

Dziedzina sztuki

komiks

Ważne dzieła
  • Ekspedycja
  • Funky Koval
  • Wiedźmin
Faksymile
Odznaczenia
Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”

Bogusław Maksymilian Polch, pierwotnie Połch (ur. 5 października 1941 w Łyszczycach, zm. 2 stycznia 2020 w Warszawie) – polski rysownik komiksów, który zajmował się także tworzeniem grafiki reklamowej i użytkowej oraz ilustracji książkowych, storyboardzista. W 2009 r. został odznaczony Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” .

Życiorys

Grób Bogusława Polcha na stołecznym cmentarzu Bródnowskim

Urodził się 5 października 1941 roku w osadzie kolejowej przy stacji Łyszczyce koło Brześcia, jako syn Maksymiliana (Maksima) i Zofii Połchów[1]. Po zakończeniu II wojny światowej jego rodzina przeniosła się do Warszawy[2]. W stołecznym Liceum Sztuk Plastycznych siedział w jednej ławce z Grzegorzem Rosińskim[3]. Przerwał naukę w liceum z powodu braku uznania dla twórczości komiksowej przez nauczycieli. Maturę zdał dopiero w 1967 roku w Technikum Mechaniczno-Elektrycznym dla pracujących ze specjalnością „obróbka skrawaniem”[4]. Zrezygnował ze studiów plastycznych, zajmując się od razu pracą zawodową. Debiutował w wieku 17 lat, dwoma krótkimi komiksami w młodzieżowej gazecie Korespondent wszędobylski[5]. Pierwszy oficjalny komiks wydał 12 lat później. Był to zeszyt „Złoty" Mauritius z serii o kapitanie Żbiku, do prac przy której wciągnął go G. Rosiński[6].

W 1982 na zlecenie UNESCO narysował komiks Rycerze fair play o tematyce sportowej. W latach 1999–2000 był redaktorem naczelnym efemerycznego (ukazały się dwa numery) magazynu komiksowego KRON, który posłużył do obejścia zakazu reklamowania wódki[7].

Wśród czytelników i kolegów po fachu uchodzi za specjalistę od precyzyjnego, pełnego szczegółów rysunku. Janusz Christa powiedział o nim:

A Polch... O, ten jest zupełnie niesamowity. Kiedyś pokazywał mi stronę swojego Funky Kovala. Był na niej rysunek bohatera trzymającego w ręce monetę. Na tym dolarze były umieszczone wszystkie napisy, jak na prawdziwym. Musiał to chyba pod lupą robić. Zapytałem go, po co to, przecież w druku tego zupełnie nie będzie widać. Odpowiedział: „No, jasne! Lecz ja wiem, że to tam jest”[8].

Próbą odejścia od tego stylu była seria komiksów o Wiedźminie, przy pracy nad którymi Polch przed nałożeniem koloru celowo kopiował po kilka razy plansze, aby uzyskać wrażenie rozmytych konturów[9].

Stworzył także wiele okładek do książek fantastycznych wydawnictwa SuperNowa[10].

W 2009 roku został odznaczony Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”[11].

Polch często umieszczał w kadrach swoich komiksów aluzyjne odniesienia do rzeczywistości:

  • w Niewygodnym świadku kapitan Żbik stylizowany jest na Brudnego Harry’ego, postać z serii filmów z Clintem Eastwoodem;
  • w serii o Funkym Kovalu postaci mają twarze współpracowników i znajomych Polcha, postać kłamliwego rzecznika prasowego jest karykaturą Jerzego Urbana[12];
  • w serii o Wiedźminie jedna z postaci ma twarz Lecha Wałęsy[13];
  • w KRON-ie w jednym z kadrów Polch narysował tkwiącą w krzakach rakietę „Made in Poland”, o kradzieży której z zakładów zbrojeniowych MESKO w Skarżysku-Kamiennej informowały media w 1999 r.

W 2002 r. na łamach magazynu „Arena Komiks” zapowiadał podanie do sądu twórców polskiego serialu i filmu Wiedźmin, którzy mieli jakoby bez jego zgody wykorzystać autorskie projekty plastyczne zawarte w komiksie o Geralcie[14].

Zmarł 2 stycznia 2020 roku w Warszawie[1], gdzie został pochowany tydzień później na cmentarzu Bródnowskim (kw. 45H-VI-15).

Życie prywatne

Jego żona, Danuta (Dana), zmarła w 2007. Miał dwie córki, Paulinę i Patrycję[15].

Zmienił nazwisko z „Połch” na „Polch” podczas prac nad komiksem „Bogowie z kosmosu” pod koniec lat 70.[16].

Komiksy autorstwa Polcha

  • 1. Lądowanie w Andach, (1982 – KAW)
  • 2. Ludzie i potwory, (1984 – KAW)
  • 3. Walka o planetę, (1985 – KAW)
  • 4. Bunt olbrzymów, (1986 – KAW)
  • 5. Zagłada wielkiej wyspy, (1987 – KAW)
  • 6. Planeta pod kontrolą, (1990 – KAW)
  • 7. Tajemnica piramidy, (1990 – KAW)
  • 8. Ostatni rozkaz, (2003 – Muza)

Seria Wiedźmin

scenariusz: Andrzej Sapkowski, Maciej Parowski

Inne

  • Spotkanie – 1976, scenariusz Ryszard Siwanowicz, w nr 1 magazynu komiksowego „Relax”
  • Rycerze fair play – 1982, wyd. polskie w 1986, scenariusz Tadeusz Olszański
  • Tomek Grot – 1989, ukazał się tylko pierwszy tom Pościg
  • Upadek bożków – 1990, czteroplanszowy komiks do scenariusza Macieja Parowskiego przygotowany na wystawę poświęconą upadkowi komunizmu i opublikowany w antologii towarzyszącej tej wystawie pt. Breakthrough (angielska wersja tytułu), która ukazała się w kilku krajach, w kilku językach. Komiks został opublikowany w Polsce w magazynie "Krakers" oraz przez Galerię BWA Jelenia Góra we włoskiej wersji językowej, w katalogu polskiej wystawy „Memoria e narrazione. Il fumetto storico polacco”, która premierę miała w Neapolu (2017 r.)[17]
  • KRON – dwie części w latach 1999–2000, współautor rysunków, scenariusz Rafał Skarżycki

Przypisy

  1. 1 2 Bogusław Polch. rejestry-notarialne.pl. [dostęp 2025-03-19].
  2. ↑ Bogusław Polch nie żyje. To on narysował „Kapitana Żbika” i „Wiedźmina”. Newsweek. [dostęp 2025-03-19].
  3. ↑ Bartosz Kurc: Trzask prask: wywiady z mistrzami polskiego (i nie tylko) komiksu. Koluszki: Bajka, 2004, s. 113. ISBN 83-921387-0-8.
  4. ↑ Birek 2024 ↓, s. 24.
  5. ↑ Birek 2024 ↓, s. 26.
  6. ↑ Thorgal to ja. Z Grzegorzem Rosińskim rozmawia Wojciech Orliński, Gazeta Wyborcza, 17 maja 2004 r.
  7. ↑ http://www.komiks.gildia.pl/prasa/kron/1/rec1 O „KRON-ie” w portalu Gildia.pl].
  8. ↑ Wypowiedź dla magazynu „Komiks”, cytat za Witryną Komiksową.
  9. ↑ Recenzja wydania zbiorczego „Wiedźmina”.
  10. ↑ aegirr: Biografia i twórczość Bogusława Polcha. [w:] KaZet [on-line]. 2002-06. [dostęp 2020-01-04].
  11. ↑ Nagrody ministra kultury, humoris causa i Komiksusy. WRAK.PL, 2009-10-06.
  12. ↑ Szczegółowe opracowanie w internetowym „Magazynie Miłośników Komiksu KZ”.
  13. ↑ Niektóre żarty Polcha demaskuje Andrzej Sapkowski na swojej stronie internetowej.
  14. ↑ Wiedźmin. Decydująca rozmowa, „Arena Komiks”, 2002, nr 6.
  15. ↑ Maciej Parowski, Alfabet moich autorów - Bogusław Polch (1941), „Nowa Fantastyka”, 06(441)/2019, s. 63-64, ISSN 0867-132X.
  16. ↑ Birek 2024 ↓, s. 92.
  17. ↑ www.alejakomiksu.com.

Bibliografia

  • Wojciech Birek: Grzegorz Rosiński w Ilustracjach. 2024. ISBN 978-83-963588-6-8.

Linki zewnętrzne