Boschniakia rossica

Boschniakia rossica

Systematyka[1][2]
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	astropodobne
Rząd	jasnotowce
Rodzina	zarazowate
Rodzaj	Boschniakia
Gatunek	Boschniakia rossica
Nazwa systematyczna
Boschniakia rossica (Cham. & Schltdl.) B.Fedtsch. B.A.Fedchenko & A.F.Flerow, Fl. Eur. Russ.: 896 (1910)[3]

Boschniakia rossica – gatunek rośliny z rodziny zarazowatych (Orobanchaceae) i monotypowego rodzaju Boschniakia. Występuje w północno-zachodniej Ameryce Północnej (Alaska i zachodnie prowincje Kanady) oraz w północnej Azji i Europie (Wyspy Japońskie, Półwysep Koreański, północne Chiny, Mongolia i Rosja, w tym też jej północna część na zachód od Uralu)^[3].

Występuje w niższych położeniach (maksymalnie do 1500 m n.p.m.) w lasach na torfowiskach, nad rzekami, strumieniami i jeziorami. Jest całkowitym pasożytem drzew z rodzaju olsza Alnus, prawdopodobnie także brzóz Betula i borówek Vaccinium^[4]. Roślina zawiera związki o aromacie bardzo atrakcyjnym dla kotów (przypomina pod tym względem kocimiętkę)^[5]. Jest rośliną monokarpiczną – zamiera po kwitnieniu^[6], które następuje w miesiącach letnich (lipiec i sierpień)^[4].

Pokrój

Roślina bezzieleniowa rozwijająca pod ziemią strukturę podobną do kłącza, pozbawioną korzeni, ale nieregularnie okrytą łuskami. Wyrasta z niej prosto wzniesiona, mięsista i naga łodyga kwiatonośna^[6] (czasem wyrastają dwie lub trzy łodygi)^[4]. Osiągają one do blisko 40 cm wysokości^[4].

Liście

Sztywne, siedzące, łuskowate, całobrzegie^[6].

Kwiaty

Zebrane są w gęsty, kłosokształtny kwiatostan na szczycie łodygi. Kwiaty są siedzące i wsparte przysadkami. Kielich jest 4- lub 5-działkowy, dwubocznie symetryczny, kubeczkowaty, z łatkami na końcu trójkątnymi i zaostrzonymi. Korona ma kolor ciemnoczerwony lub ciemnofioletowy, jest silnie grzbiecista, dwuwargowa. Pręciki są cztery, dwusilne, o nitkach nagich. Zalążnia jest jednokomorowa z szyjką zakończoną 2–4-łatkowym znamieniem^[6].

Owoce

Torebki zawierające ponad dwa tysiące jasnobrązowych lub brązowych, podługowatych nasion^[6].

Gatunek rośliny z rodzaju Boschniakia z rodziny zarazowatych (Orobanchaceae). Rodzaj w różnych ujęciach jest monotypowy lub włączany tu bywa gatunek Boschniakia himalaica Hooker f. & Thomson – pasożyt różaneczników w Himalajach^[6]. W przypadku wąskiego ujęcia ten drugi gatunek wyodrębniony jest do osobnego rodzaju jako Xylanche himalaica (Hook.f. & Thomson) Beck^[7][8].

Nazwa rodzajowa upamiętnia Aleksandra Boszniaka (1786–1831), botanika-amatora^[6][9] szpiegującego Dekabrystów i uczestniczącego w podróży Adama Mickiewicza na Krym^[10][11]. Nazwa gatunkowa oznacza 'rosyjska'^[9].