Brochis

Brochis[1]
(Cope, 1871)
Ilustracja
Gatunek typowy – Brochis splendens
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

promieniopłetwe

Infragromada

doskonałokostne

Nadrząd

otwartopęcherzowe

Rząd

sumokształtne

Podrząd

Loricarioidei

Rodzina

kiryskowate

Podrodzina

Corydoradinae

Rodzaj

Brochis

Typ nomenklatoryczny

Brochis splendens Castelnau, 1855

Synonimy
  • Chaenothorax Cope, 1878

Brochis – rodzaj słodkowodnych ryb sumokształtnych z rodziny kiryskowatych (Callichthyidae). W swoim badaniu nad podrodziną Corydoradinae z 2003 roku Marcelo R. Britto włączył go do rodzaju Corydoras[2], choć przez niektórych badaczy dalej uznawany był za odrębny takson, co ostatecznie potwierdziły wyniki badań morfologicznych i molekularnych opublikowane w 2024 roku. Ponadto, autorzy obecnej klasyfikacji poszerzyli rodzaj o nowe gatunki, pierwotnie przypisywane do Corydoras[3].

Opis

Kirysek świńskopyski (B. multiradiata)
Brochis pantanalensis
Kirysek zmienny (B. imitator)
Brochis bethanae

Gatunki z rodzaju Brochis charakteryzuje obecność ząbkowania na krańcach płetw piersiowych oraz płetwy grzbietowej, które skierowane jest w dół (wyjątkiem B. difluviatilis). Ponadto, ich ciała są zazwyczaj krępe, płetwy grzbietowe dość wysokie, a pyszczki wydłużone i płaskie, zwłaszcza w przypadku podgrupy 1 i 4[3].

Klasyfikacja

Zgodnie z rewizją Corydoradinae z 2024, część gatunków wcześniej należących do rodzaju Corydoras przeniesiono do Brochis. Rodzaj podzielono na 4 podgrupy zrzeszające gatunki ze względu na bliskość pokrewieństwa[3].

Do rodzaju zalicza się następujące gatunki[3][4][5][6][7]:

  • Podgrupa 1
    • Brochis britskii Nijssen & Isbrücker, 1983 – kirysek olbrzymi[8]
    • Brochis multiradiata Orcés V., 1960 – kirysek ryjkonosy[9]
    • Brochis splendens Castelnau, 1855 – kirysek szmaragdowy[10]
  • Podgrupa 2
    • Brochis costai Ottoni, Barbosa & Katz, 2016
    • Brochis difluviatilis Britto & Castro, 2002
    • Brochis garbei Ihering, 1911
  • Podgrupa 3
    • Brochis geryi Nijssen & Isbrücker, 1983 – kirysek boliwijski[9]
    • Brochis pantanalensis Knaack, 2001
    • Brochis reticulata Fraser-Brunner, 1938 – kirysek siatkowany[9]
    • Brochis sodalis Nijssen & Isbrücker, 1986
  • Podgrupa 4
    • Brochis agassizii Steindachner, 1876 – kirysek Agassiza
    • Brochis amandajanea Sands, 1995 – kirysek siodłaty[9]
    • Brochis ambiacus Cope, 1872 – kirysek jaguarowy[9]
    • Brochis approuaguensis Nijssen & Isbrücker, 1983
    • Brochis arcuata Elwin, 1939 – kirysek strumieniowy
    • Brochis bethanae Bentley, Grant & Tencatt, 2021
    • Brochis bifasciata Nijssen, 1972
    • Brochis brittoi Tencatt & Ohara, 2016
    • Brochis condiscipulus Nijssen & Isbrücker, 1980 – kirysek plamooki[9]
    • Brochis crimmeni Grant, 1998
    • Brochis cryptica Sands, 1995
    • Brochis delphax Nijssen & Isbrücker, 1983
    • Brochis deweyeri Meinken, 1957
    • Brochis ephippifer Nijssen, 1972
    • Brochis gomezi Castro, 1986 – kirysek Gomeza[9]
    • Brochis haraldschultzi Knaack, 1962 – kirysek wspaniały
    • Brochis heteromorphus Nijssen, 1970
    • Brochis imitator Nijssen & Isbrücker, 1983 – kirysek zmienny[9]
    • Brochis incolicana Burgess, 1993 – kirysek plamistopasy[9]
    • Brochis isbrueckeri Knaack, 2004
    • Brochis lamberti Nijssen & Isbrücker, 1986
    • Brochis leopardus Myers, 1933
    • Brochis noelkempffi Knaack, 2004
    • Brochis ornata Nijssen & Isbrücker, 1976
    • Brochis orphnopterus Weitzman & Nijssen, 1970
    • Brochis pinheiroi Dinkelmeyer, 1995
    • Brochis pulchra Isbrücker & Nijssen, 1973 – kirysek białopłetwy[9]
    • Brochis robineae Burgess, 1983 – kirysek smugopłetwy[9]
    • Brochis robusta Nijssen & Isbrücker, 1980
    • Brochis seussi Dinkelmeyer, 1996
    • Brochis spectabilis Knaack, 1999
    • Brochis sychri Weitzman, 1960 – kirysek Sychra[9]
    • Brochis virginiae Burgess, 1993 – kirysek pływacz

Przypisy

  1. ↑ Brochis, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. ↑ Marcelo R. de Britto, Phylogeny of the subfamily Corydoradinae Hoedeman, 1952 (Siluriformes: Callichthyidae), with a definition of its genera, Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia 153, s. 119-154, 2009.
  3. 1 2 3 4 Angelica C. Dias, et al., Phylogenomic analyses in the complex Neotropical subfamily Corydoradinae (Siluriformes: Callichthyidae) with a new classification based on morphological and molecular data, Zoological Journal of the Linnean Society 203 (3), s. 1-31, 2024.
  4. ↑ Brochis sub clade. 1 [online], CorydorasWorld [dostęp 2025-08-01]
  5. ↑ Brochis sub clade. 2 [online], CorydorasWorld [online 2025-08-01]
  6. ↑ Brochis sub clade. 3 [online], CorydorasWorld [dostęp 2025-08-01]
  7. ↑ Brochis sub clade. 4 [online], CorydorasWorld [dostęp 2025-08-01]
  8. ↑ Wally Kahl, Burkard Kahl, Dieter Vogt, Atlas ryb akwariowych, Henryk Garbarczyk (tłum.), Eligiusz Nowakowski (tłum.), Warszawa: Delta W-Z, 2000, s. 108, ISBN 83-7175-260-1.
  9. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Ryby C [online], Akwa Mania [dostęp 2025-08-03]
  10. ↑ Ulrich Schliewen, Wodny świat akwarium, Warszawa: Muza SA, 1998, s. 136, ISBN 83-7079-701-6, OCLC 830134374.