Bronisław Rutkowski

Bronisław Rutkowski
Ilustracja
Bronisław Rutkowski (ok. 1935 r.)
Data i miejsce urodzenia

27 lutego 1898
Komaje, Imperium Rosyjskie

Data i miejsce śmierci

1 czerwca 1964
Lipsk, Niemiecka Republika Demokratyczna

Instrumenty

organy

Gatunki

muzyka dawna

Zawód

organista, pedagog, dyrygent, kompozytor

Powiązania

Akademia Muzyczna w Krakowie

Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski

Bronisław Rutkowski (ur. 27 lutego 1898 w Komajach (pow. święciański)[1], zm. 1 czerwca 1964 w Lipsku) – polski organista, pedagog, krytyk muzyczny, dyrygent i kompozytor, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

Tablica upamiętniająca prof. Bronisława Rutkowskiego w elewacji budynku Szkoły Muzycznej jego imienia przy ulicy Józefińskiej 10–12 w Krakowie

Syn Józefa i Marii z Rutkowskich[2][1]. W 1914 roku ukończył progimnazjum w Dreźnie[3]. W tym też roku rozpoczął studia muzyczne w konserwatorium w Petersburgu[4]. W 1916 roku zdał egzamin dojrzałości[3]. W tym czasie pracował w polskich organizacjach społeczno-oświatowych („Prąd”)[3]. W czasie I wojny światowej, w 1917 roku został wcielony do armii rosyjskiej[3]. Po rewolucji październikowej wstąpił do formacji gen. Józefa Dowbor-Muśnickiego i przydzielony został do Sztabu I Dywizji[3] w I Korpusie Wschodnim[1], a w lutym 1918 roku został zdemobilizowany[3].

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, w 1919 roku przedostał się do kraju i rozpoczął studia na wydziale humanistycznym Uniwersytet Stefana Batorego w Wilnie[3]. W lipcu 1920 roku wstąpił ochotniczo do Wojska Polskiego[3] i został przydzielony do 201 pułku piechoty, a następnie do 216 pułku artylerii polowej[5]. Wraz z Grupą mjr. Kościałkowskiego brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej[6]. 20 listopada 1922 roku, za wykazane podczas walki „męstwo, zimną krew i poświęcenie”[7] odznaczono go orderem wojskowym „Virtuti Militari” V klasy[8][1]. W styczniu 1921 roku – jako student uniwersytetu – został bezterminowo urlopowany z wojska[3]. Jesienią tego roku przeniósł się do Konserwatorium Warszawskiego[3], gdzie studiował u Mieczysława Surzyńskiego (organy), Piotra Rytla i Romana Statkowskiego (teoria muzyki) i Henryka Melcera-Szczawińskiego (dyrygentura), a studia te ukończył w 1924 roku z odznaczeniem[4][3]. Następnie swoją edukację muzyczną kontynuował w Schola Cantorum w Paryżu u Louisa Vierne′a[4], gdzie został wysłany na dwuletnie stypendium ministerialne[3]. W 1926 roku, po powrocie do Polski, mianowany został profesorem w Konserwatorium w Warszawie[3], gdzie uczył na wyższym kursie gry organowej do 1939 roku[4]. Ponadto był wykładowcą na Wyższym Kursie Nauczycielskim w Warszawie[4].

W trakcie II wojny światowej uczestniczył w powstaniu warszawskim[4]. Po wojnie profesor (w latach 1955–1964 rektor) Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Krakowie (obecnie Akademii Muzycznej), wykładowca na Uniwersytecie Jagiellońskim i kierownik artystyczny Filharmonii Krakowskiej (1955–1956). Autor wielu opracowań muzyki dawnej, utworów chóralnych oraz licznych artykułów i prac z dziedziny muzyki[1].

Został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1954)[9] i Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (1959)[10]. W 1960 roku otrzymał nagrodę miasta Krakowa[11].

Zmarł 1 czerwca 1964 roku w Lipsku przy grobie Jana Sebastiana Bacha w kościele św. Tomasza, pełniąc funkcję jurora na Międzynarodowym Konkursie Bachowskim. Rok później jego imię nadano reprezentacyjnej sali koncertowej „Florianka”, a 2 kwietnia 1974 roku – szkole muzycznej przy ul. Józefińskiej w Krakowie[12].

Pochowany został na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie, w alei zasłużonych[13] (kwatera LXVII-zach.-2-6)[14].

Jego uczniami byli m.in. Joachim Grubich, Jan Janca, Jan Jargoń, Henryk Klaja, Feliks Rączkowski i Tadeusz Paciorkiewicz.

Życie prywatne

26 lipca 1924 roku zawarł związek małżeński z Zofią Wośkowską[1]. Ich jedyna córka, Ewa (ur. 23 października 1927)[15], zginęła w bombardowaniu Lublina w 1939 roku[16][17].

Ordery i odznaczenia

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest?, Wydawnictwo Głównej Księgarni Wojskowej, Warszawa, 1938, s. 639.
  2. 1 2 Kolekcja ↓, s. 1.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Kolekcja ↓, s. 4.
  4. 1 2 3 4 5 6 Rutkowski, Bronisław [online], Polska Biblioteka Muzyczna [dostęp 2026-04-10].
  5. ↑ Kolekcja ↓, s. 1, 4.
  6. ↑ Kolekcja ↓, s. 1, 5, 6.
  7. ↑ Kolekcja ↓, s. 6.
  8. 1 2 Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 55 z 14 grudnia 1922, s. 910.
  9. 1 2 M.P. z 1954 r. Nr 105, poz. 1377 (ISAP).
  10. 1 2 Profesorowie PWSM otrzymali wysokie odznaczenia państwowe. „Dziennik Polski”. Nr 235, s. 4, 3 października 1959.
  11. ↑ Nagrody miasta Krakowa na 1960 r., „Życie Literackie (1951–1991)” (24), 24 czerwca 1960, s. 5.
  12. ↑ O szkole – Szkoła Muzyczna I i II stopnia im. Bronisława Rutkowskiego w Krakowie. Oficjalna strona [dostęp 2020-02-15].
  13. ↑ Karolina Grodziska Opis trasy zwiedzania cmentarza Rakowickiego, [w:] Cmentarz Rakowicki w Krakowie wyd. przez Obywatelski Komitet Ratowania Krakowa, Agencja Omnipress Warszawa 1988, s. 134.
  14. ↑ Zarząd Cmentarzy Komunalnych w Krakowie. Internetowy lokalizator grobów. Bronisław Rutkowski. rakowice.eu. [dostęp 2021-06-06].
  15. ↑ Kolekcja ↓, s. 2.
  16. ↑ https://biblioteka.teatrnn.pl/Content/34327/text.pdf
  17. ↑ Dziennik Wschodni, Zbiórka na renowację nagrobka na cmentarzu przy Lipowej. Rodzina zaskoczona [online], Dziennik Wschodni [dostęp 2024-08-01] (pol.).

Bibliografia

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.