Byakkotai

Byakkotai

白虎隊

Historia
Państwo	Siogunat Tokugawów
Sformowanie	1868
Rozformowanie	1868
Działania zbrojne
wojna boshin
Organizacja
Dyslokacja	Aizu
Rodzaj sił zbrojnych	jednostka rezerwowa
Rodzaj wojsk	piechota

Byakkotai (jap. 白虎隊; „jednostka białego tygrysa”) – oddział składający się z ponad trzystu nastoletnich synów samurajów z regionu Aizu, walczący w wojnie boshin po stronie szogunatu Tokugawów^[1][2].

Byakkotai było jedną z czterech formacji wojskowych Aizu utworzonych w kwietniu 1868 roku w ramach reformy wojska po bitwie pod Toba-Fushimi. Daimyō Katamori Matsudaira zorganizował wojsko, dzieląc je na cztery części, do których przydział zależał od wieku^[3]. Formacje te zawdzięczały swoje nazwy czterem Strażnikom Nieba – mitologicznym postaciom odpowiadającym czterem kierunkom geograficznym^[2]. Do Byakkotai, którego symbolem był Bai Hu (jap. byakko) i które było jednostką rezerwy, wstępowali nastoletni synowie samurajów w wieku 16–17 lat (choć jako ochotników przyjmowano nawet 13-letnich chłopców)^[4][5]. Genbutai, symbolizowane przez Czarnego Żółwia (jap. Genbu), pełniło funkcje patrolowe w miastach i składało się z żołnierzy starszych niż 50 lat; Seiryūtai, symbolizowane przez Lazurowego Smoka (jap. Seiryū), złożone z żołnierzy w wieku 36–49 lat, odpowiedzialne było za patrole graniczne, natomiast Suzakutai, którego symbolem był Szkarłatny Ptak (jap. Suzaku), było regularną jednostką bojową, w której szeregach służyli mężczyźni w wieku 18–35 lat^[2][4].

Byakkotai podzielona była na trzy klasy oparte na systemie feudalnym: klasa wyższa (shichū), klasa średnia (yoriai) i klasa niższa (ashigaru), którą zasilali wojownicy niższych warstw stanu wojowników, a także chłopi^[6][7]. Każdy z trzech członów formacji dzielił się na dwie drużyny.

W wyniku bitwy pod Tonoguchiharą w październiku 1868 roku dwudziestu żołnierzy z drugiej drużyny shichū wycofało się przez tunel na wzgórze Iimori, skąd rozciągał się widok na zamek Aizuwakamatsu^[8]. Stamtąd zauważyli nad zamkiem dym, który w rzeczywistości pochodził z płonącego miasta^[2]. Sądząc, że zamek został zdobyty, a ich pan i rodziny nie żyją, w poczuciu porażki zdecydowali się popełnić seppuku^[9]. Na wzgórzu Iimori zginęło dziewiętnastu wojowników:

• Tōzaburō Adachi (安達籐三郎)
• Toranosuke Ishiyama (石山虎之助)
• Gisaburō Shinoda (篠田儀三郎, pełniący obowiązku dowódcy)
• Yūji Nagase (永瀬雄治)
• Genshichirō Mase (間瀬源七郎)
• Orinosuke Aruga (有賀織之助)
• Teijirō Itō (伊東悌次郎)
• Genkichi Suzuki (鈴木源吉)
• Shōtarō Nishikawa (西川勝太郎)
• Katsusaburō Yanase (簗瀬勝三郎)
• Shintarō Ikegami (池上新太郎)
• Toshihiko Itō (伊藤俊彦)
• Sutezō Tsuda (津田捨蔵)
• Komashirō Nomura (野村駒四郎)
• Takeji Yanase (簗瀬武治)
• Wasuke Ishida (石田和助)
• Shigetarō Ibuka (井深茂太郎)
• Kiyomi Tsugawa (津川喜代美)
• Yasoji Hayashi (林八十冶)^[1].

Sadakichi Iinuma (飯沼貞吉) był wśród osób, które podjęły próbę samobójczą, jednak został odratowany przez lokalnego chłopa^[3]. Po wojnie zamieszkał w Sendai, gdzie służył jako oficer w armii oraz jako urzędnik pocztowy^[10].

Po zakończeniu działań wojennych ciała zmarłych zostały pozostawione bez pochówku, jednak trzy miesiące po bitwie lokalni chłopi zebrali szczątki i przenieśli je do pobliskiej świątyni^[11] do czasu aż wydano zgodę na pochówek w 1887 roku^[5][8]. Ostatecznie wszyscy, włącznie z Sadakichim Inumą (w 1931 roku został pochowany w Sendai, jednak w 1958 roku jego szczątki przeniesiono do grobu obok towarzyszy broni) zostali pochowani na zboczach wzgórza Iimori^[3][12]. Przy nagrobkach znajduje się kamienna płyta, na której wyryta jest inskrypcja, słowa Katamoriego Matsudairy: 幾人の　涙は石にそそぐとも　その名は世々に　朽じとぞ思ふ (pol. „Nieważne, jak wielu ludzi skąpie kamienie swoimi łzami, te imiona nigdy nie znikną ze świata”)^[11].

Większość służących w Byakkotai żołnierzy kontynuowało walkę m.in. w obronie zamku, ok. 80% stanu osobowego przeżyło wojnę^[13]. Dwóch z nich odegrało znaczącą rolę w okresie Meiji: fizyk i historyk Kenjirō Yamakawa oraz admirał Japońskiej Cesarskiej Marynarki Wojennej, Shigetō Dewa^[14].

Historia o samobójczej śmierci grupki żołnierzy Byakkotai zainteresowała przywódcę włoskich faszystów, Benito Mussoliniego. W 1928 roku partia faszystowska ufundowała pomnik, który został wysłany do Aizuwakamatsu. Starożytna kolumna z Pompejów zwieńczona orłem stanęła na zboczu wzgórza Iimori, a jej odsłonięcie poprzedziły uroczystości z udziałem władz miasta^[15].

W 1935 roku na zboczach Iimori odsłonięto drugi pomnik poświęcony poległym roku staraniom niemieckiej ambasady – Hasso von Etzdorf, sekretarz placówki dyplomatycznej, odwiedził górę Iimori, a historia Byakkotai tak go zachwyciła, że doprowadził do umieszczenia monumentu, będącego wyrazem podziwu III Rzeszy dla dziewiętnastu poległych samurajów^[1]. Po kapitulacji Japonii wojska okupacyjne usunęły znajdujące się na pomnikach symbole fasces i swastykę^[11].

W mieście Aizuwakamatsu znajduje się muzeum poświęcone żołnierzom Byakkotai, poświęcone zarówno jednostce, jak i wojnie boshin oraz historii klanu Aizu^[5][16]. Historia dwudziestu młodocianych żołnierzy, którzy oddali życie w imię honoru, doczekała się również odniesień w popkulturze. W 1986 powstał dwuczęściowy film Byakkotai^[17]. W 2007 roku powstała dwuczęściowa produkcja o tym samym tytule, w którym jedną z głównych ról grał Tomohisa Yamashita^[18].

Byakkotai jest jedną z dostępnych jednostek frakcji Aizu w grze Total War: Shogun 2^[19].