Calligonum polygonoides
 | |
| Systematyka[1][2] | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Podkrólestwo | |
| Nadgromada | |
| Gromada | |
| Podgromada | |
| Nadklasa | |
| Klasa | |
| Nadrząd | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj | |
| Gatunek |
Calligonum polygonoides |
| Nazwa systematyczna | |
| Calligonum polygonoides L. Sp. Pl. 530 1753[3] | |
Calligonum polygonoides L. – gatunek rośliny z rodziny rdestowatych (Polygonaceae). Występuje naturalnie w południowej części Rosji, Turcji, Syrii, Izraelu, Iraku, Iranie, Pakistanie oraz północnych Indiach[4], w tym na Pustyni Thar, gdzie znany jest pod lokalną nazwą phog lub phok[5][6][7].
Mounstuart Elphinstone (1779–1859), urzędnik Kompanii Wschodnioindyjskiej, oddelegowany z misją dyplomatyczną do Kabulu w Afganistanie, podczas podróży przez obszar Pustyni Thar w północno-zachodnich Indiach (ówczesnej Radźputanie, czyli dzisiejszym indyjskim stanie Radżastan) w 1808 roku, tak opisał roślinę phog: „Jest to roślina wysoka na cztery do pięciu stóp, dość zielona, choć nie posiada liści. Jej gałęzie przechodzą w delikatne gałązki, które kończą się kępkami tego samego materiału, lecz jeszcze miększego i bardziej nasyconego sokiem. Wytwarza skupiska kwiatów, które są spożywane przez tubylców, a nasiona znajdują się w strąkach. Jest to ulubiony pokarm wielbłądów, który w pewnym stopniu rekompensuje im długotrwały brak wody, na jaki są skazane na pustyni. Po raz pierwszy zaobserwowano ją na zachód od Canoud[a] i występowała na całym obszarze pustyni[6][7].
Morfologia
- Pokrój
- Zrzucający liście krzew dorastający do 1,5 m wysokości[4].
- Liście
- Blaszka liściowa ma równowąski kształt, mierzy 7–15 mm długości, o ostrym wierzchołku[4].
- Kwiaty
- Zebrane po 2–3 w pęczki, rozwijają się w kątach pędów. Listki okwiatu mają podłużny kształt i żółtawą barwę, mierzy do 3–4 mm długości[4].
- Owoce
- Niełupki o jajowatym kształcie, osiągają 12–17 mm długości oraz 10–14 mm szerokości[4].
Biologia i ekologia
Kwitnie od stycznia do kwietnia[4].
Na Pustyni Thar kwitnie między kwietniem i czerwcem. Pąki kwiatów, znane pod lokalną nazwą phogḷā, są jadalne i dostępne jedynie przez krótki okres 1-2 tygodni[5].
Uwagi
- ↑ Chodzi o wieś Kanorh, położoną w pobliżu miejscowości Narnaul we współczesnym stanie Harijana, na pograniczu z Radżastanem, gdzie rozpoczyna się obszar pustynny. Miejscowość tę oznaczył na mapie dołączonej do swojej książki James Tod, który w opisie Pustyni Thar powołuje się na relację Elphinstone'a.
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-06-01] (ang.).
- ↑ Calligonum polygonoides L.. The Plant List. [dostęp 2017-01-01]. (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 Calligonum polygonoides. Plantes & botanique. [dostęp 2017-01-01]. (fr.).
- 1 2 Gyan Prakash Megwal, Mahendra Kumar Jeengar, Dev Dutt Patel, Priyadarshi Meena, Phog: A Nutraceutical Shrub of Thar Desert., „Journal of Pharmacognosy and Phytochemistry”, 13 (4), 2024, s. 162, DOI: 10.22271/phyto.2024.v13.i4b.15007 (ang.).
- 1 2 James Tod, Annals and Antiquities of Rajast’han or the Central and Western Rajpoot. States of India., t. I, Londyn: Smith, Elder, and Company, 1829 (ang.).
- 1 2 Mountstuart Elphinstone, Account of the Kingdom of Caubul and its Dependencies in Persia, Tartary, and India; Comprising a View of the Afghaun Nation, and a History of the Dooraunee Monarchy, t. 1, Londyn: Richard Bentley, 1842, s. 5 (ang.).