Cardinalis

Cardinalis
Bonaparte, 1838[1]
Ilustracja
Kardynał karmazynowy (C. sinuatus)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

wróblowe

Podrząd

śpiewające

Rodzina

kardynały

Rodzaj

Cardinalis

Typ nomenklatoryczny

Cardinalis virginianus Bonaparte, 1838 (= Loxia cardinalis Linnaeus, 1758)

Synonimy
Gatunki

3 gatunki – zobacz opis w tekście

Cardinalis – rodzaj ptaków z rodziny kardynałów (Cardinalidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce[6].

Morfologia

Długość ciała 19–23,5 cm, masa ciała samców 30,1–52 g, samic 24,4–51,5 g[7].

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1383 roku francuski zoolog Charles-Lucien Bonaparte w artykule zatytułowanym Opisy nowych lub interesujących gatunków ptaków z Meksyku i Ameryki Południowej, opublikowanym w czasopiśmie „Proceedings of the Zoological Society of London”[1]. Gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie)[8] kardynał szkarłatny (C. cardinalis).

Etymologia

  • Cardinalis: epitet gatunkowy Loxia cardinalis Linnaeus, 1758; w średniowieczna łac. cardinalis ‘kardynał, wyższy rangą biskup Kościoła rzymskokatolickiego, który nosi szkarłatną czapkę i szaty’, od łac. cardo, cardinis ‘zawias’[9].
  • Pyrrhuloxia i Pyrrholoxia: zbitka wyrazowa nazw rodzajów Pyrrhula Brisson, 1760 (gil) i Loxia Linnaeus, 1758 (krzyżodziób)[10]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Cardinalis sinuatus Bonaparte, 1838.
  • Richmondena i Richmondia: dr Charles Wallace Richmond (1868–1932), amerykański ornitolog[11]. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Loxia cardinalis Linnaeus, 1758/

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki[12]:

  • Cardinalis cardinalis (Linnaeus, 1758) – kardynał szkarłatny
  • Cardinalis phoeniceus Bonaparte, 1838 – kardynał pąsowy
  • Cardinalis sinuatus Bonaparte, 1838 – kardynał karmazynowy

Uwagi

  1. ↑ Alternatywna nazwa dla Pyrrhuloxia Bonaparte, 1850</small.
  2. ↑ Najprawdopodobniej nowa nazwa dla Richmondena Mathews & Iredale, 1918.

Przypisy

  1. 1 2 Ch.-L. Bonaparte. Descriptions of new or interesting birds from Mexico and South America. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 5, s. 111, 1837. (ang.).
  2. ↑ Ch.-L. Bonaparte: Conspectus generum avium. T. 1. Lugduni Batavorum: Apud E.J. Brill, 1850, s. 500. (łac.).
  3. ↑ E. Coues: The Coues check list of North American birds. Wyd. 2. Boston: Estes and Lauriat, 1882, s. 60. (ang.).
  4. ↑ G.M. Mathews & T. Iredale. A forgotten ornithologist. „Austral avian record”. 3, s. 145, 1915–1919. (ang.).
  5. ↑ N. Taka-Tsukasa & H. Hachisuka. A Contribution to Japanese Ornithology. „The Ibis”. 1 (4), s. 907, 1925. (ang.).
  6. ↑ F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Cardinals, grosbeaks and (tanager) allies. IOC World Bird List (v15.2). [dostęp 2026-08-28]. (ang.).
  7. ↑ D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Cardinals and Allies (Cardinalidae), version 1.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2020, Cardinalis, DOI: 10.2173/bow.cardin1.01 [dostęp 2026-08-28] (ang.). Publikacja w zamkniętym dostępie – wymagana rejestracja, też płatna, lub wykupienie subskrypcji
  8. ↑ G.R. Gray: A list of the genera of birds: with their synonyma an indication of the typical species of each genus. London: R. and J.E. Taylor, 1840, s. 43. (ang.).
  9. ↑ The Key to Scientific Names ↓, Cardinalis [dostęp 2026-08-28].
  10. ↑ The Key to Scientific Names ↓, Pyrrhuloxia [dostęp 2026-08-28].
  11. ↑ The Key to Scientific Names ↓, Richmondena [dostęp 2026-08-28].
  12. ↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Cardinalidae Ridgway, 1901 – kardynały – Cardinals, grosbeaks and allies (wersja: 2024-09-20). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-08-28].

Bibliografia

The Key to Scientific Names, J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).