Śpiewające
| Oscines[1] | |||
| Linnaeus, 1758 | |||
 Skowronek (Alauda arvensis) | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd |
śpiewające | ||
| Synonimy | |||
| |||
| Rodziny | |||
| |||
Śpiewające (Oscines) – podrząd ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes) obejmujący ponad 5000 gatunków[2]. Mają specyficzną budowę podniebienia i krtani z wieloma mięśniami głosowymi (tzw. syrinks), umożliwiającą im wydawanie głosów godowych, tworzących zróżnicowany i wyszukany ptasi śpiew. Mają także szczególną budowę stóp. Uważa się, że ptaki śpiewające wyewoluowały około 50 mln lat temu na kontynencie Gondwany.
Podział systematyczny
Do podrzędu zaliczane są następujące rodziny[2]:
- Infrarząd: Menurides Sharpe, 1891
- Infrarząd: Climacterides
- Ptilonorhynchidae G.R. Gray, 1841 – altanniki
- Climacteridae de Sélys Longchamps, 1839 – korołazy
- Infrarząd: Meliphagides
- Maluridae Swainson, 1831 – chwostkowate
- Dasyornithidae Schodde, 1975 – kolcopiórki
- Meliphagidae Vigors, 1825 – miodojady
- Pardalotidae Strickland, 1842 – lamparciki
- Acanthizidae Bonaparte, 1854 – buszówkowate
- Infrarząd: Orthonychides
- Orthonychidae G.R. Gray, 1840 – ziemnodrozdy
- Pomatostomidae Schodde, 1975 – stadniaki
- Infrarząd: Corvides Wagler, 1830
- Cinclosomatidae Mathews, 1921 – pieszaki
- Campephagidae Vigors, 1825 – liszkojady
- Mohouidae Mathews, 1946 – maoryski
- Neosittidae Ridgway, 1904 – kowaliczki
- Nadrodzina: Orioloidea Vigors, 1825
- Psophodidae Bonaparte, 1854 – trzaskacze
- Eulacestomatidae Schodde & Christidis, 2014 – koralniczki – jedynym przedstawicielem jest Eulacestoma nigropectus De Vis, 1894 – koralniczek
- Falcunculidae Chenu & des Murs, 1853 – czubce
- Oreoicidae Schodde & Christidis, 2014 – górniki
- Paramythiidae P.L. Sclater, 1893 – jagodniki
- Vireonidae Swainson, 1837 – wireonkowate
- Pachycephalidae Swainson, 1831 – fletówki
- Oriolidae Vigors, 1825 – wilgowate
- Nadrodzina: Malaconotoidea Swainson, 1824
- Machaerirhynchidae Schodde & I.J. Mason, 1999 – szuflodziobki
- Artamidae Vigors, 1825 – ostroloty
- Rhagologidae Schodde & Christidis, 2014 – łuskowczyki – jedynym przedstawicielem jest Rhagologus leucostigma – łuskowczyk
- Platysteiridae Sundevall, 1872 – krępaczki
- Vangidae Swainson & J. Richardson, 1832 – wangowate
- Pityriasidae Mayr & Amadon, 1951 – gołogłowy – jedynym przedstawicielem jest Pityriasis gymnocephala (Temminck, 1836) – gołogłów
- Aegithinidae G.R. Gray, 1869 – paskowniki
- Malaconotidae Swainson, 1824 – dzierzbiki
- Nadrodzina: Corvoidea Leach, 1819
- Lamproliidae Schodde & Christidis, 2014 – satynki
- Rhipiduridae Sundevall, 1872 – wachlarzówki
- Dicruridae Vigors, 1825 – dziwogony
- Monarchidae Bonaparte, 1854 – monarki
- Corcoracidae Mathews, 1927 – skałowrony
- Ifritidae Schodde & Christidis, 2014 – modrogłówki – jedynym przedstawicielem jest Ifrita kowaldi (De Vis, 1890) – modrogłówka
- Paradisaeidae Vigors, 1825 – cudowronki
- Melampittidae Schodde & Christidis, 2014 – czarniaki
- Platylophidae Gaudin, Sangster & Bruce, 2021 – kruczaki
- Laniidae Rafinesque, 1815 – dzierzby
- Eurocephalidae McCullough, Hruska, Oliveros, Moyle & Andersen, 2023 – białoczuby
- Corvidae Leach, 1819 – krukowate
- Infrarząd: Passerides Nitzsch, 1820
- Parvorder: Cnemophilida
- Cnemophilidae Bock, 1963 – płatkonosy
- Parvorder: Melanocharitida
- Melanocharitidae Coates, 1990 – jagodziaki
- Parvorder: Callaeida
- Parvorder: Eupetida
- Eupetidae Bonaparte, 1850 – długobiegi – jedynym przedstawicielem jest Eupetes macrocerus Temminck, 1831 – długobieg
- Picathartidae P.R. Lowe, 1928 – sępowronki
- Chaetopidae Fjeldså, Ericson, Johansson & Zuccon, 2015 – skałoskoczki
- Parvorder: Petroicida
- Petroicidae Mathews, 1919-20 – skalinkowate
- Parvorder: Sylviida
- Nadrodzina: Stenostiroidea Fuchs, Pasquet, Couloux, Fjeldså & Bowie, 2009
- Hyliotidae Fjeldså, 2014 – aksamitniki
- Stenostiridae Fuchs, Pasquet, Couloux, Fjeldså & Bowie, 2009 – owadówki
- Nadrodzina: Paroidea Vigors, 1825
- Nadrodzina: Alaudoidea Vigors, 1825
- Panuridae des Murs, 1860 – wąsatki – jedynym przedstawicielem jest Panurus biarmicus (Linnaeus, 1758) – wąsatka
- Alaudidae Vigors, 1825 – skowronki
- Nicatoridae Cracraft, Beresford & Barker, 2014 – nikatory
- Macrosphenidae Fregin, Haase, Olsson & Alström, 2012 – krótkosterki
- Cisticolidae Sundevall, 1872 – chwastówkowate
- Nadrodzina: Acrocephaloidea Salvin, 1882
- Acrocephalidae Salvin, 1882 – trzciniaki
- Locustellidae Bonaparte, 1854 – świerszczaki
- Donacobiidae Aleixo & Pacheco, 2006 – mimiki – jedynym przedstawicielem jest Donacobius atricapilla (Linnaeus, 1766) – mimik
- Bernieridae Cibois, David, Gregory & Pasquet, 2010 – madagaskarniczki
- Pnoepygidae Gelang, Cibois, Pasquet, Olsson, Alström & Ericson, 2009 – skąpoogonki
- Hirundinidae Rafinesque, 1815 – jaskółkowate
- Nadrodzina: Aegithaloidea Reichenbach, 1849-50
- Phylloscopidae Jerdon, 1863 – świstunki
- Hyliidae Bannerman, 1923 – pokrzewczyki
- Aegithalidae Reichenbach, 1849-50 – raniuszki
- Cettiidae Coues, 1903 – wierzbówkowate
- Nadrodzina: Sylvioidea Leach, 1819
- Pycnonotidae G.R. Gray, 1840 – bilbile
- Sylviidae Leach, 1819 – pokrzewki
- Paradoxornithidae Horsfield & F. Moore, 1854 – ogoniatki
- Zosteropidae Bonaparte, 1853 – szlarniki
- Timaliidae Vigors & Horsfield, 1827 – tymaliowate
- Pellorneidae Delacour, 1946 – dżunglaki
- Leiotrichidae Swainson, 1831 – pekińczyki
- Nadrodzina: Stenostiroidea Fuchs, Pasquet, Couloux, Fjeldså & Bowie, 2009
- Parvorder: Muscicapida
- Nadrodzina: Bombycilloidea Swainson, 1831
- Dulidae P.L. Sclater, 1862 – palmowce – jedynym przedstawicielem jest Dulus dominicus (Linnaeus, 1766) – palmowiec
- Bombycillidae Swainson, 1831 – jemiołuszki
- Ptiliogonatidae S.F. Baird, 1858 – jedwabniczki
- Hylocitreidae Fjeldså, Ericson, Johansson & Zuccon, 2015 – jagodówki – jedynym przedstawicielem jest Hylocitrea bonensis (A.B. Meyer & Wiglesworth, 1894) – jagodówka
- Hypocoliidae Delacour & Amadon, 1949 – persówki – jedynym przedstawicielem jest Hypocolius ampelinus Bonaparte, 1850 – persówka
- †Mohoidae Fleischer, James & Olson, 2008 – reliktowce
- Nadrodzina: Reguloidea Vigors, 1825
- Regulidae Vigors, 1825 – mysikróliki
- Nadrodzina: Certhioidea Leach, 1819
- Tichodromidae Swainson, 1827 – pomurniki – jedynym przedstawicielem jest Tichodroma muraria (Linnaeus, 1766) – pomurnik
- Sittidae Lesson, 1828 – kowaliki
- Salpornithidae Mayr & Amadon, 1951 – pełźce
- Certhiidae Leach, 1819 – pełzacze
- Polioptilidae S.F. Baird, 1858 – siwuszki
- Troglodytidae Swainson, 1831 – strzyżyki
- Nadrodzina: Muscicapoidea J. Fleming, 1822
- Elachuridae Alström, Hooper, Liu, Olsson, Mohan, Gelang, Manh, Zhao, Lei & Price, 2014 – perłopiórki – jedynym przedstawicielem jest Elachura formosa (Walden, 1874) – perłopiórka
- Buphagidae Lesson, 1828 – bąkojady
- Mimidae Bonaparte, 1853 – przedrzeźniacze
- Sturnidae Rafinesque, 1815 – szpakowate
- Cinclidae Sundevall, 1836 – pluszcze
- Muscicapidae J. Fleming, 1822 – muchołówkowate
- Turdidae Rafinesque, 1815 – drozdowate
- Nadrodzina: Bombycilloidea Swainson, 1831
- Parvorder: Passerida Nitzsch, 1820
- Promeropidae Vigors, 1825 – dudkowce
- Modulatricidae Fjeldså, Ericson, Johansson & Zuccon, 2015 – górodrozdy
- Dicaeidae Bonaparte, 1853 – kwiatówki
- Nectariniidae Vigors, 1825 – nektarniki
- Irenidae Jerdon, 1863 – turkuśniki
- Chloropseidae Wetmore, 1960 – zieleniki
- Peucedramidae Wolters, 1980 – złotogłówki – jedynym przedstawicielem jest Peucedramus taeniatus (Du Bus, 1847) – złotogłówka
- Urocynchramidae Domaniewski, 1918 – tybetańczyki – jedynym przedstawicielem jest Urocynchramus pylzowi Przevalski, 1876 – tybetańczyk
- Nadrodzina: Ploceoidea Sundevall, 1836
- Ploceidae Sundevall, 1836 – wikłaczowate
- Estrildidae Bonaparte, 1850 – astryldowate
- Viduidae Cabanis, 1847 – wdówki
- Prunellidae Richmond, 1908 – płochacze
- Passeridae Rafinesque, 1815 – wróble
- Motacillidae Horsfield, 1821 – pliszkowate
- Fringillidae Leach, 1819 – łuszczakowate
- Nadrodzina: Emberizoidea Vigors, 1825
- Rhodinocichlidae Ridgway, 1902 – tanagrzce – jedynym przedstawicielem jest Rhodinocichla rosea (Lesson, 1832) – tanagrzec
- Calcariidae Ridgway, 1901 – poświerki
- Emberizidae Vigors, 1825 – trznadle
- Passerellidae Cabanis & F. Heine Sr., 1850–1851 – pasówki
- Parulidae Wetmore, Friedmann, Lincoln, A.H. Miller, J.L. Peters, van Rossem, Van Tyne & J.T. Zimmer, 1947 – lasówki
- Icteriidae S.F. Baird, 1858 – słowikówki – jedynym przedstawicielem jest Icteria virens (Linnaeus, 1758) – słowikówka
- Icteridae Vigors, 1825 – kacykowate
- Calyptophilidae Ridgway, 1907 – hispaniole
- Zeledoniidae Ridgway, 1907 – zeledonki
- Teretistridae S.F. Baird, 1855 – platynki
- Phaenicophilidae P.L. Sclater, 1886 – hispaniolczyki
- Cardinalidae Ridgway, 1901 – kardynały
- Mitrospingidae Barker, Burns, Klicka, Lanyon & Lovette, 2013 – tanagrzyki
- Thraupidae Cabanis, 1847 – tanagrowate
- Parvorder: Cnemophilida
oraz wymarłe:
- † Palaeoscinidae – jedynym przedstawicielem jest Palaeoscinis turdirostris
- † Paleospizidae
Przypisy
- ↑ Oscines, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- 1 2 Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrząd: Passeri Linnaeus, 1758 – śpiewające (wersja: 2025-10-13). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-12-09].
Bibliografia
- Ludwik Tomiałojć, Tadeusz Stawarczyk, Awifauna Polski. Rozmieszczenie, liczebność i zmiany, Wrocław: Polskie Towarzystwo Przyjaciół Przyrody „Pro Natura”, 2003, ISBN 83-919626-1-X, OCLC 749453973.
- Paweł Mielczarek, Włodzimierz Cichocki. Polskie nazewnictwo ptaków świata. „Notatki Ornitologiczne”. Tom 40. Zeszyt specjalny, 1999.
- Andrzej Kruszewicz: Ptaki Polski. 2, Wróblowe – ptaki śpiewające. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2006. ISBN 83-7073-455-3.
- Mały słownik zoologiczny. Ptaki. Przemysław Busse (red.). T. 2. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991. ISBN 83-214-0563-0.
- Zwierzęta : encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005. ISBN 83-01-14344-4.