Celithemis

	Celithemis
	Hagen, 1861
	; Celithemis eponina
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Podgromada	uskrzydlone
Rząd	ważki
Infrarząd	ważki różnoskrzydłe
Nadrodzina	Libelluloidea
Rodzina	ważkowate
Podrodzina	Leucorrhiniinae
Rodzaj	Celithemis
	Typ nomenklatoryczny
	Libellula eponina Drury, 1773
Gatunki
	8 gatunków – zobacz opis w tekście
	8 gatunków – zobacz opis w tekście

Celithemis – rodzaj ważek z rodziny ważkowatych (Libellulidae)^[1].

Rozmieszczenie geograficzne

Do rodzaju należą gatunki występujące w Ameryce Północnej – od południowej Kanady po północny Meksyk, także na Bahamach i Kubie^[3].

Systematyka

Rodzaj Celithemis wprowadził w 1861 roku niemiecki entomolog Hermann August Hagen. Do rodzaju zaliczył dwa gatunki: Libellula eponina opisany w 1773 roku przez Drury’ego oraz nowo przez siebie opisany Celithemis superba^[2]^[4] (obecna jego nazwa to Pseudoleon superbus^[1]). Ponieważ Hagen nie wskazał gatunku typowego, w 1889 roku Kirby wyznaczył na gatunek typowy Libellula eponina^[4]^[5]. Obecnie do rodzaju zaliczanych jest 8 gatunków^[1].

Etymologia

Celithemis: gr. kēlis „plama”^[6]^[7] (w nawiązaniu do kolorowych plam na skrzydłach)^[6]; gr. θέμις themis „prawo zwyczajowe”^[8], Thémis (pol. Temida^[9]) – w mitologii greckiej bogini sprawiedliwości i prawa; przyrostek -themis dla nazw rodzajowych ważek Hagen wprowadził w 1861 roku, autor prawdopodobnie inspirował się wykorzystywanymi w nomenklaturze biologicznej nazwami boskich istot^[8]; Hagen używał tego przyrostka wyłącznie dla ważkowatych, ale później inni autorzy wykorzystywali go do tworzenia nazw rodzajów także z rodzin Corduliidae i Synthemistidae^[1]^[8].

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki^[1]:

Celithemis amanda (Hagen, 1861)
Celithemis bertha Williamson, 1922
Celithemis elisa (Hagen, 1861)
Celithemis eponina (Drury, 1773)
Celithemis fasciata Kirby, 1889
Celithemis martha Williamson, 1922
Celithemis ornata (Rambur, 1842)
Celithemis verna Pritchard, 1935

Przypisy

1 2 3 4 5 6 7 Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2025 [dostęp 2025-10-04] (ang.).
1 2 H.A.H.A. Hagen H.A.H.A., Synopsis of the neuroptera of North America. With a list of the South American species, Washington 1861, s. 147 (ang.).
↑ wynik wyszukiwania: Celithemis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2025-10-04] (ang.).
1 2 Henrik Steinmann: World Catalogue of Odonata Vol. II Anisoptera. Nowy Jork, Berlin: Walter de Gruyter, 1997, s. 365, seria: Animal Kingdom: A Compilation and Characterization of Recent Animal Groups. (ang.).
↑ W.F.W.F. Kirby W.F.W.F., A revision of the subfamily Libellulinae, with descriptions of new genera and species, „Transactions of the Zoological Society of London”, 12 (9), 1889, s. 275 (ang.).
1 2 H.H. Fliedner H.H., The scientific names of the Odonata in Burmeister’s ‘Handbuch der Entomologie’, „Virgo – Mitteilungsblatt des Entomologischen Vereins Mecklenburg”, 9, 2006, I–XXVIII (ang.).
↑ Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 49, OCLC 11069271 (ang.).
1 2 3 HeinrichH. Fliedner HeinrichH., The scientific names of Ris’ odonate taxa, „International Dragonfly Fund Report. Journal of the International Dragonfly Fund”, 155, International Dragonfly Fund (IDF), 2021, s. 15 [zarchiwizowane z adresu 2025-08-28] (ang.).
↑ Temida, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2025-10-04] .

[wol-1] 1 2 3 4 5 6 7 Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2025 [dostęp 2025-10-04] (ang.).

[oryg-2] 1 2 H.A.H.A. Hagen H.A.H.A., Synopsis of the neuroptera of North America. With a list of the South American species, Washington 1861, s. 147 (ang.).

[iucn-3] wynik wyszukiwania: Celithemis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2025-10-04] (ang.).

[Steinmann-4] 1 2 Henrik Steinmann: World Catalogue of Odonata Vol. II Anisoptera. Nowy Jork, Berlin: Walter de Gruyter, 1997, s. 365, seria: Animal Kingdom: A Compilation and Characterization of Recent Animal Groups. (ang.).

[Kirby-5] W.F.W.F. Kirby W.F.W.F., A revision of the subfamily Libellulinae, with descriptions of new genera and species, „Transactions of the Zoological Society of London”, 12 (9), 1889, s. 275 (ang.).

[Fliedner-6] 1 2 H.H. Fliedner H.H., The scientific names of the Odonata in Burmeister’s ‘Handbuch der Entomologie’, „Virgo – Mitteilungsblatt des Entomologischen Vereins Mecklenburg”, 9, 2006, I–XXVIII (ang.).

[Jaeger-7] Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 49, OCLC 11069271 (ang.).

[idf-8] 1 2 3 HeinrichH. Fliedner HeinrichH., The scientific names of Ris’ odonate taxa, „International Dragonfly Fund Report. Journal of the International Dragonfly Fund”, 155, International Dragonfly Fund (IDF), 2021, s. 15 [zarchiwizowane z adresu 2025-08-28] (ang.).

[pwn-9] Temida, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2025-10-04] .

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]